Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Co to są bioodpady i co do nich należy według ustawy o odpadach?
- Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach wymienia trzy grupy odpadów.
- Zadaj sobie dwa pytania.
- Bioodpady i odpady komunalne to dwa osobne pojęcia z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.
Bioodpady to ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków oraz odpady żywności i kuchenne (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach). Kuchenne odpady i odpady żywności pochodzą z gospodarstw domowych, gastronomii (w tym restauracji, stołówek i zakładów zbiorowego żywienia), biur, hurtowni oraz jednostek handlu detalicznego. Do bioodpadów należą też podobne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność.
Stan prawny na: 2026-10-22
Pytanie o bioodpady zadaje i właściciel ogrodu, i szef restauracji, i osoba odpowiedzialna za biuro. Ustawa o odpadach, czyli ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r., ma na to jedną definicję. Poniżej rozkładamy ją na części, pokazujemy, jak odnieść ją do własnych odpadów, i wyjaśniamy, czym bioodpady różnią się od odpadów komunalnych.
Z czego składa się definicja bioodpadów?
Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach wymienia trzy grupy odpadów. Wszystkie muszą być ulegające biodegradacji:
- odpady z ogrodów i parków,
- odpady żywności i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, biur, hurtowni i jednostek handlu detalicznego,
- podobne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność.
W gastronomii przepis wymienia wprost restauracje, stołówki oraz zakłady zbiorowego żywienia. Definicja nie zależy od tego, czy odpad powstał w domu, czy w firmie: liczy się rodzaj odpadu i miejsce, z którego pochodzi.
| Skąd pochodzi odpad | Co ustawa zalicza do bioodpadów | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Ogrody i parki | ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków | art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach |
| Gospodarstwa domowe | odpady żywności i kuchenne | art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach |
| Gastronomia, w tym restauracje, stołówki i zakłady zbiorowego żywienia | odpady żywności i kuchenne | art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach |
| Biura, hurtownie i jednostki handlu detalicznego | odpady żywności i kuchenne | art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach |
| Zakłady produkujące lub wprowadzające do obrotu żywność | podobne odpady | art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach |
Tabela odtwarza definicję z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach według stanu na dzień podany wyżej.
Jak sprawdzić, czy moje odpady to bioodpady?
Zadaj sobie dwa pytania. Pierwsze: czy odpad ulega biodegradacji? Drugie: czy pochodzi z miejsca wymienionego w definicji, czyli z ogrodu lub parku, z gospodarstwa domowego, z gastronomii, z biura, z hurtowni, z handlu detalicznego albo z zakładu żywnościowego? Jeżeli odpowiedź na oba pytania brzmi „tak”, odpad mieści się w definicji z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach.
Przykład: restauracja wyrzuca resztki z kuchni, a właściciel domu skoszoną trawę z własnego ogrodu. Resztki z restauracji to odpady kuchenne z gastronomii, a trawa to odpady z ogrodu, więc w obu przypadkach mowa o bioodpadach. Biuro z kuchnią dla pracowników również wytwarza odpady kuchenne, o których mówi definicja.
Definicja ma konkretny zakres. Ustawa nie zalicza do bioodpadów odpadów, które nie ulegają biodegradacji, ani odpadów spoza wymienionych źródeł. Przepis nie rozszerza pojęcia na inne miejsca ich powstania.
Czym bioodpady różnią się od odpadów komunalnych?
Bioodpady i odpady komunalne to dwa osobne pojęcia z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Odpady komunalne (pkt 7) to odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady od innych wytwórców, które ze względu na charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. Wśród odpadów selektywnie zebranych z gospodarstw domowych definicja wymienia m.in. papier i tekturę, szkło, metale, tworzywa sztuczne, drewno, tekstylia, opakowania oraz bioodpady.
Bioodpady są więc wprost wskazane jako jeden z rodzajów odpadów komunalnych selektywnie zebranych z gospodarstw domowych. Odpady komunalne obejmują też odpady selektywnie zebrane ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych.
Z pojęcia odpadów komunalnych ustawa wyłącza odpady z produkcji, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa, ze zbiorników bezodpływowych, z sieci kanalizacyjnej i z oczyszczalni ścieków (w tym osady ściekowe), pojazdy wycofane z eksploatacji oraz odpady budowlane i rozbiórkowe. Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi odpadami komunalnymi także po przetworzeniu, jeżeli przetwarzanie nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.
| Pojęcie | Co obejmuje | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Bioodpady | ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady żywności i kuchenne z wymienionych źródeł oraz podobne odpady z zakładów żywnościowych | art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach |
| Odpady komunalne | odpady z gospodarstw domowych i podobne do nich odpady od innych wytwórców, w tym selektywnie zebrane bioodpady z gospodarstw domowych | art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach |
| Gospodarowanie odpadami | zbieranie, transport lub przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad tymi działaniami | art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach |
Co oznacza gospodarowanie odpadami w przypadku bioodpadów?
Ustawa o odpadach używa pojęcia gospodarowania odpadami, a art. 3 ust. 1 pkt 2 tej ustawy tłumaczy je jako zbieranie, transport lub przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad tymi działaniami. Obejmuje ono także późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Wniosek dla bioodpadów jest prosty: jeżeli firma zbiera je, wozi lub przetwarza, w rozumieniu ustawy gospodaruje odpadami.
Co zrobić teraz?
1. Spisz rodzaje odpadów, które powstają w Twoim ogrodzie, kuchni lub zakładzie.
2. Dla każdego sprawdź, czy ulega biodegradacji i z jakiego miejsca pochodzi, korzystając z tabeli wyżej.
3. Odpady, które spełniają oba warunki, traktuj jako bioodpady. Resztę ocen według pozostałych definicji ustawy.
4. Jeżeli prowadzisz firmę, zajrzyj do przewodnika po rejestrze BDO oraz do działu odpady i opakowania. Zasady prowadzenia dokumentacji znajdziesz w artykule o tym, czym jest ewidencja odpadów.
Tekst opisuje definicje z ustawy. Nie rozstrzyga obowiązków, jakie wiążą się z bioodpadami w konkretnej firmie.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy resztki z kuchni restauracji to bioodpady?
Tak. Odpady żywności i kuchenne z gastronomii, w tym z restauracji, stołówek oraz zakładów zbiorowego żywienia, należą do bioodpadów, o ile ulegają biodegradacji (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach). To samo dotyczy odpadów kuchennych z biur, hurtowni i jednostek handlu detalicznego.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
