Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Co to jest opakowania handlowe?
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) używa terminu „opakowania handlowe” w art. 24 ust. 4.
- Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w art. 3 ust. 1 stanowi, że opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, p…
- Art. 3 ust. 2 ustawy wymienia przypadki, w których wyrób „uważa się za opakowanie”.
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nie definiuje „opakowań handlowych” – nie ma ich ani w art. 3 ust. 1–2, ani wśród kategorii z art. 4 (opakowania jednostkowe, zbiorcze i transportowe). Termin „opakowania handlowe” pojawia się w art. 24 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2025/40, który wymaga ograniczenia w nich pustej przestrzeni do minimum od 12 lutego 2028 r. Samo pojęcie „opakowanie” definiuje art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a rodzaje opakowań wymienia art. 4 tej ustawy.
Gdzie pojawia się pojęcie opakowań handlowych?
Rozporządzenie (UE) 2025/40 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) używa terminu „opakowania handlowe” w art. 24 ust. 4. Przepis wymaga ograniczenia pustej przestrzeni w takich opakowaniach do minimum od 12 lutego 2028 r. Pełne brzmienie przepisu znajdziesz w tekście rozporządzenia na EUR-Lex, a przed zastosowaniem warto sprawdzić tam art. 24 ust. 4 i ustalić, czy Twoje opakowanie mieści się w tym pojęciu.
Czym jest opakowanie według polskiej ustawy?
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w art. 3 ust. 1 stanowi, że opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2014 r. Decyduje więc funkcja wyrobu, a nie materiał ani to, czy opakowanie wraca do obiegu.
Co jeszcze ustawa uznaje za opakowanie?
Art. 3 ust. 2 ustawy wymienia przypadki, w których wyrób „uważa się za opakowanie”. Każdy z nich wymaga funkcji opakowania z ust. 1:
- pkt 1 – wyrób spełniający te funkcje, bez uszczerbku dla innych funkcji, jakie może spełniać. Wyjątek dotyczy wyrobu, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania;
- pkt 2 – wyrób spełniający te funkcje, który jest wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży albo jest jednorazowego użytku (sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży);
- pkt 3 – część składowa opakowania oraz złączony z opakowaniem element pomocniczy, spełniające funkcje opakowania opisane w ust. 1.
Wyrób nie jest więc wyłączony z definicji tylko dlatego, że służy też do czegoś innego. Wyłączenie z pkt 1 działa dopiero wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymienione tam warunki łącznie.
Jakie są rodzaje opakowań według art. 4 ustawy?
Art. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wyróżnia trzy kategorie opakowań:
| Kategoria | Co mówi art. 4 ustawy |
|---|---|
| Opakowania jednostkowe | służą do przekazywania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu |
| Opakowania zbiorcze | zawierają wielokrotność opakowań jednostkowych, niezależnie od tego, czy są przekazywane użytkownikowi, czy służą zaopatrywaniu punktów sprzedaży, i można je zdjąć z produktu bez naruszania jego cech |
| Opakowania transportowe | służą do transportu produktów w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych w celu zapobiegania uszkodzeniom; wyłączone są kontenery do transportu drogowego, kolejowego, wodnego lub lotniczego |
Art. 4 obowiązuje w tym brzmieniu od 1 stycznia 2014 r.
Jaki limit pustej przestrzeni dotyczy opakowań?
Odrębny od art. 24 ust. 4 jest limit z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40: opakowania zbiorcze, transportowe i e-commerce nie mogą mieć więcej niż 50% pustej przestrzeni. Dotyczy to wyłącznie tych trzech rodzajów, nie opakowań jednostkowych. Limit obowiązuje od 1 stycznia 2030 r. albo po 3 latach od wejścia w życie aktów wykonawczych, jeśli ta data jest późniejsza. Metodologia obliczania tego wskaźnika ma zostać ustalona w akcie wykonawczym Komisji do 12 lutego 2028 r., więc do tego czasu nie ma jednolitej, wiążącej metody kalkulacji. Ogólny obowiązek minimalizacji masy i objętości opakowań z art. 10 ust. 1 rozporządzenia również obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2030 r.
Jak sprawdzić, czy moje opakowanie podlega tym przepisom?
1. Ustal, czy wyrób spełnia funkcję z art. 3 ust. 1 ustawy (przechowywanie, ochrona, przewóz, dostarczanie lub prezentacja) i czy nie podpada pod wyłączenie z art. 3 ust. 2 pkt 1.
2. Przypisz opakowanie do kategorii z art. 4 ustawy: jednostkowe, zbiorcze albo transportowe.
3. Jeśli to opakowanie handlowe, uwzględnij ograniczenie pustej przestrzeni do minimum od 12 lutego 2028 r. (art. 24 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2025/40).
4. Jeśli opakowanie to opakowanie zbiorcze, transportowe lub e-commerce, uwzględnij limit 50% z art. 24 ust. 1 rozporządzenia.
Powiązane tematy opisują artykuły co to jest wprowadzenie do obrotu oraz BDO. Całość tematu opisuje dział odpady i opakowania.
Stan prawny na: 2026-10-22
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
