Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Co to jest masa odpadów w megagramach (Mg)?
- Megagram to 1000 kilogramów.
- Poniższa tabela zestawia progi z czterech przepisów.
- Art. 180a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
Masa odpadów w megagramach (Mg) to masa wyrażona w tonach metrycznych, w której 1 Mg to 1000 kg. Według art. 180a Prawa ochrony środowiska pozwolenie na wytwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji (art. 180 pkt 3) jest wymagane przy ponad 1 Mg rocznie dla odpadów niebezpiecznych i ponad 5000 Mg rocznie dla pozostałych. Według art. 6 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi masa opakowań nieprzekraczająca 1 Mg w roku zwalnia z części obowiązków, jeśli spełnione są warunki z art. 7 ust. 1.
Ile to jest 1 Mg i jak przeliczyć swoją masę?
Megagram to 1000 kilogramów. Przepisy podają progi w Mg, a firmy zwykle liczą masę w kilogramach, więc przed porównaniem z progiem trzeba przeliczyć jedno na drugie (kg podziel przez 1000). Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 619) w art. 6 ust. 3 używa progu „nieprzekraczającej 1 Mg”, czyli łącznie 1000 kg opakowań w roku kalendarzowym.
W praktyce ważne jest dokładne sformułowanie przepisu. Przykład: 1000 kg odpadów niebezpiecznych wytworzonych w roku w związku z eksploatacją instalacji to dokładnie 1 Mg, a art. 180a Prawa ochrony środowiska wymaga pozwolenia dopiero „powyżej 1 Mg rocznie”, więc ten próg nie jest jeszcze przekroczony. Przekroczenie następuje dopiero przy masie większej niż 1000 kg. Z kolei w ustawie o opakowaniach zwolnienie dotyczy masy „nieprzekraczającej 1 Mg”, więc 1000 kg opakowań mieści się jeszcze w limicie, ale samo zwolnienie działa tylko przy spełnieniu warunków z art. 7 ust. 1 tej ustawy.
Jakie progi w Mg obowiązują w odpadach i opakowaniach?
Poniższa tabela zestawia progi z czterech przepisów. Każdy dotyczy innego obowiązku, więc nie wolno ich ze sobą mylić.
| Obowiązek | Próg w Mg | Podstawa |
|---|---|---|
| Pozwolenie na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych (w związku z eksploatacją instalacji) | powyżej 1 Mg rocznie | art. 180a pkt 1 w zw. z art. 180 pkt 3 Prawa ochrony środowiska |
| Pozwolenie na wytwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne (w związku z eksploatacją instalacji) | powyżej 5000 Mg rocznie | art. 180a pkt 2 w zw. z art. 180 pkt 3 Prawa ochrony środowiska |
| Zwolnienie z części obowiązków dla wprowadzających produkty w opakowaniach (pod warunkami art. 7 ust. 1) | łączna masa opakowań nieprzekraczająca 1 Mg w roku kalendarzowym | art. 6 ust. 3 pkt 1-2 i art. 7 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| Zwolnienie z ewidencji odpadów (tylko kody z załącznika, bez odpadów niebezpiecznych) | limit w Mg na rok, osobno dla każdego kodu odpadu | art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach oraz rozporządzenie (Dz.U. 2024 poz. 1644) |
Od jakiego progu potrzebne jest pozwolenie na wytwarzanie odpadów?
Art. 180a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2025 poz. 647) stanowi, że pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest wymagane do wytwarzania odpadów o masie powyżej 1 Mg rocznie, jeśli są to odpady niebezpieczne (pkt 1). Dla odpadów innych niż niebezpieczne próg wynosi powyżej 5000 Mg rocznie (pkt 2). Próg jest liczony w skali roku, więc porównuj z nim masę wytworzoną w całym roku, a nie w pojedynczym miesiącu.
Przepis dotyczy wytwarzania odpadów w związku z eksploatacją instalacji (art. 180 pkt 3 Prawa ochrony środowiska). Pozwolenie zintegrowane obejmuje wytwarzanie odpadów, więc odrębne pozwolenie nie jest wtedy wydawane. Warto sprawdzić w organie ochrony środowiska, czy Twoja instalacja ma już pozwolenie zintegrowane, które obejmuje wytwarzanie odpadów.
Kto jest zwolniony z obowiązków przy małej masie opakowań?
Art. 6 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 619) stanowi, że wprowadzający produkty w opakowaniach, który w danym roku kalendarzowym wprowadził do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg, nie podlega przepisom ustawy w dwóch zakresach:
- wymaganych poziomów recyklingu, udziału wagowego tworzyw sztucznych z recyklingu, poziomów selektywnego zbierania, wnoszenia opłaty produktowej oraz dokumentów potwierdzających recykling, eksport i wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych (DPR/EDPR),
- publicznych kampanii edukacyjnych (art. 19 ust. 1) oraz sprawozdań o środkach na te kampanie.
Zwolnienie działa tylko przy spełnieniu warunków z art. 7 ust. 1 i 4 tej ustawy. Do 15 marca każdego roku trzeba złożyć marszałkowi województwa, za pośrednictwem BDO, zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis wraz z wymaganymi informacjami. Muszą też być spełnione unijne warunki dopuszczalności pomocy de minimis. Zgodnie z art. 7 ust. 2 wartość tej pomocy to wartość zwolnienia z opłaty produktowej według stawki maksymalnej (art. 35 ust. 1 lub 1a) oraz 2% wartości netto opakowań z art. 19 ust. 4. Przekroczenie limitu de minimis oznacza brak zwolnienia (art. 7 ust. 1). Przed złożeniem dokumentów warto sprawdzić w BDO, jakie informacje i formularze przewidziano dla pomocy de minimis. Więcej o systemie znajdziesz w artykule BDO.
Czy zwolnienie z ewidencji odpadów obejmuje każdą masę?
Nie. Od 1 stycznia 2025 r. rodzaje i ilości odpadów zwolnione z obowiązku ewidencji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), wydane na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach. Zastąpiło ono rozporządzenie z 23 grudnia 2019 r. Załącznik podaje limity w Mg na rok osobno dla każdego kodu odpadu. Zwolnienie przysługuje, gdy kod odpadu figuruje w załączniku, a roczna masa tego kodu mieści się w limicie.
Załącznik nie obejmuje żadnych odpadów niebezpiecznych. Odpady niebezpieczne podlegają więc ewidencji niezależnie od ilości, chyba że podmiot jest zwolniony na innej podstawie ustawowej. Dlatego sprawdzaj limit dla konkretnego kodu, a nie jedną sumę wszystkich odpadów. Podstawy ewidencji opisuje artykuł Co to jest ewidencja odpadów.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o odpadach istnieją zwolnienia ustawowe niezależne od limitów z rozporządzenia. Należą do nich m.in. wytwórcy odpadów komunalnych oraz nieprofesjonalne zbieranie z art. 45 ust. 1 pkt 1.
- Ewidencja uproszczona z art. 71 ustawy o odpadach nie jest zwolnieniem, tylko formą prowadzenia ewidencji, wyłącznie w postaci kart przekazania odpadów (KPO). Zobacz też kartę ewidencji odpadów KEO.
- Zwolnienie z art. 6 ust. 3 ustawy o opakowaniach nie obejmuje obowiązku wpisu do rejestru BDO (art. 10 tej ustawy), bo art. 6 ust. 3 go nie wymienia.
- To samo zwolnienie nie obejmuje rocznego sprawozdania (art. 45 w związku z art. 73 ustawy o odpadach), z wyjątkiem części o środkach na kampanie edukacyjne.
Szerszy kontekst obowiązków znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Co zrobić, żeby sprawdzić swój próg?
1. Przelicz roczną masę na Mg (kg podziel przez 1000) osobno dla odpadów niebezpiecznych i pozostałych oraz osobno dla każdego kodu odpadu.
2. Porównaj masę odpadów niebezpiecznych z progiem 1 Mg, a pozostałych z progiem 5000 Mg z art. 180a Prawa ochrony środowiska. Dotyczy to wytwarzania odpadów w związku z eksploatacją instalacji (art. 180 pkt 3). Sprawdź w organie ochrony środowiska, czy Twoja instalacja ma pozwolenie zintegrowane.
3. Jeśli wprowadzasz produkty w opakowaniach, zsumuj masę opakowań z roku kalendarzowego. Przy masie nieprzekraczającej 1 Mg, aby skorzystać ze zwolnienia z art. 6 ust. 3, złóż do 15 marca przez BDO dokumenty o pomocy de minimis do marszałka województwa (art. 7 ust. 1 i 4 ustawy o opakowaniach).
4. Dla ewidencji odpadów sprawdź w załączniku do rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1644, wydanego na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach), czy kod figuruje na liście i jaki ma limit. Pamiętaj, że odpadów niebezpiecznych nie ma tam wcale.
Przepisy źródłowe: Prawo ochrony środowiska, ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi i ustawa o odpadach.
Stan prawny na: 2026-10-22
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
