Plastikowe sztućce jednorazowe: co to za wyrób, czy to produkt SUP, jaki kod odpadu i który pojemnik?

Plastikowe sztućce jednorazowe to produkt jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) z załącznika nr 7 do ustawy z 11 maja 2001 r. (Dz.U. 2024 poz. 433), a art. 3i zakazuje wprowadzania ich do obrotu. Kod i rodzaj odpadów wpisuje się w dokumentach ewidencji (art. 67 ust. 3 pkt 9 ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328). Ustawa nie wskazuje jednego numeru kodu ani frakcji pojemnika dla sztućców, więc trzeba je ustalić na podstawie rodzaju wyrobu i zasad gminy.

Czy plastikowe sztućce jednorazowe to produkt SUP?

Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) dzieli produkty SUP na trzy odrębne mechanizmy. Sztućce wymienia załącznik nr 7, czyli wykaz produktów objętych zakazem wprowadzania do obrotu (art. 3i). Razem z nimi są tam talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, produkty z polistyrenu ekspandowanego (EPS) i wyroby oxo-degradowalne. Więcej o całym systemie przeczytasz w dziale emisje i SUP.

Czy wolno wprowadzać takie sztućce do obrotu?

Nie. Art. 3i w związku z załącznikiem nr 7 ustawy z 11 maja 2001 r. (Dz.U. 2024 poz. 433) zakazuje wprowadzania do obrotu produktów z tego załącznika, w tym sztućców. Przepis mówi o wprowadzaniu do obrotu. Z samego przepisu o zakazie wprowadzania do obrotu nie wynika, co dokładnie wolno zrobić z zapasem kupionym wcześniej. Warto sprawdzić brzmienie art. 3i i załącznika nr 7 w tekście jednolitym Dz.U. 2024 poz. 433 oraz zapytać dostawcę, kiedy partię wprowadzono do obrotu.

Czy za plastikowe sztućce płaci się opłatę?

Z wykazów w ustawie wynika, że nie w ramach opłat opisanych poniżej. Sztućców nie ma w załączniku nr 6 (który obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność) ani w załączniku nr 9.

Mechanizm	Podstawa	Jakie wyroby	Sztućce
Zakaz wprowadzania do obrotu	art. 3i, załącznik nr 7	m.in. sztućce, talerze, słomki	tak
Opłata w punkcie sprzedaży	art. 3b i 3c, załącznik nr 6	wyłącznie kubki i pojemniki na żywność	nie
Opłata roczna producenta lub importera	art. 3k, załącznik nr 9	pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby, filtry tytoniowe	nie

Stawki z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679, delegacja z art. 3c ust. 2 ustawy z 11 maja 2001 r.) wynoszą od 1 stycznia 2024 r. 0,20 zł za kubek na napoje i 0,25 zł za pojemnik na żywność do bezpośredniego spożycia. Dotyczą więc kubków i pojemników, a nie samych sztućców. Talerze, owijki i pojemniki na napoje są z tej stawki wyłączone. O ewidencji produktów SUP piszemy w artykułach o obowiązku ewidencji SUP i o tym, czym jest ewidencja SUP.

Jaki kod odpadu i który pojemnik?

Dokument ewidencji odpadów zawiera kod i rodzaj odpadów oraz masę odpadów (art. 67 ust. 3 pkt 9 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1328). Jak dobrać kod, wyjaśnia artykuł co to jest kod odpadu.

Ustawa o odpadach nie przypisuje zużytym sztućcom konkretnego kodu ani frakcji pojemnika. Warto sprawdzić zasady selektywnej zbiórki obowiązujące w Twojej gminie, na stronie urzędu gminy. Ogólne zasady znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Jakie dane trzeba wpisać w dokumentach ewidencji?

To dotyczy tylko podmiotu, który prowadzi ewidencję odpadów (art. 66). Art. 67 ust. 3 pkt 1-12 ustawy o odpadach wymaga m.in.:

danych posiadacza odpadów z adresem siedziby i miejsca działalności,
numeru rejestrowego BDO,
NIP, o ile został nadany,
rodzaju działalności w gospodarce odpadami,
masy odpadów,
kodu i rodzaju odpadów,
adresu miejsca przeznaczenia.

Karta przekazania odpadów zawiera dodatkowo datę i godzinę rozpoczęcia transportu oraz numery rejestracyjne pojazdów (art. 67 ust. 3a pkt 1-2 ustawy o odpadach). Karta ewidencji odpadów zawiera masę odpadów wytworzonych, odebranych, przyjętych, zagospodarowanych we własnym zakresie lub przekazanych (art. 67 ust. 3b pkt 2 ustawy o odpadach). Informacje w karcie przekazania wpisuje się odpowiednio do zakresu działalności (art. 67 ust. 4b ustawy o odpadach). Część pól jest warunkowa: adres miejsca pochodzenia odpadów nie dotyczy wytwórców (art. 67 ust. 3 pkt 8), a sposób gospodarowania dotyczy tylko prowadzących przetwarzanie (art. 67 ust. 3 pkt 10). Szersze omówienie: BDO.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy w firmie są sztućce z plastiku, i odnotuj, od kogo i kiedy je kupiono, bo art. 3i i załącznik nr 7 ustawy z 11 maja 2001 r. (Dz.U. 2024 poz. 433) zakazują wprowadzania ich do obrotu.

2. Nie wprowadzaj ich do obrotu, zgodnie z art. 3i tej ustawy. Zapytaj dostawcę o możliwość zwrotu lub wymiany na wyrób niebędący produktem SUP.

3. Sprawdź zasady segregacji w swojej gminie, bo ustawa o odpadach nie wskazuje pojemnika dla zużytych sztućców.

4. Jeśli prowadzisz ewidencję, wpisz w karcie kod i rodzaj odpadów oraz masę, tak jak wymaga art. 67 ust. 3 pkt 9 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328).

5. Osobno rozlicz kubki i pojemniki na żywność, które sprzedajesz. Opłata 0,25 zł za pojemnik na żywność wynika z rozporządzenia z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679, delegacja z art. 3c ust. 2 ustawy z 11 maja 2001 r.) i dotyczy pojemnika, a nie sztućców.

Stan prawny na: 2026-10-23

Podstawa prawna i źródła

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.