BDO · Pytania i odpowiedzi
Co to jest kara BDO?
- W ustawie o odpadach nie ma jednej „kary BDO”.
- Art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach dotyczy prowadzenia działalności w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1, bez wymaganego wpisu do rejestru.
- Art. 179 ustawy o odpadach stanowi, że kto wbrew art. 50 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 60 ust. 1 nie składa wniosku o wpis do rejestru, o zmianę wpisu lub o wykreślenie z rejestru albo składa wnio…
Kara BDO to potoczna nazwa sankcji za naruszenie obowiązków związanych z rejestrem BDO. Ustawa o odpadach przewiduje administracyjną karę pieniężną od 1000 do 1 000 000 zł, np. za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu (art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3) i za nieprowadzenie ewidencji odpadów (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3). Za niezłożenie wniosku o zmianę wpisu grozi areszt albo grzywna (art. 179).
Jakie rodzaje kar kryją się pod nazwą kara BDO?
W ustawie o odpadach nie ma jednej „kary BDO”. Są to różne sankcje za różne naruszenia, a rodzaj kary zależy od tego, który obowiązek został naruszony. Podstawą jest ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328).
Są dwa odrębne reżimy: administracyjne kary pieniężne z art. 194 oraz wykroczenia z art. 179. Pierwsze wymierza się decyzją, drugie rozstrzyga sąd.
| Naruszenie | Podstawa | Sankcja |
|---|---|---|
| Prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru BDO | art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach | administracyjna kara pieniężna |
| Pominięcie numeru rejestrowego BDO na dokumentach (obowiązek z art. 63) | art. 194 ust. 1 pkt 5a w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach | administracyjna kara pieniężna, wymierzana przez WIOS |
| Nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym | art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach | administracyjna kara pieniężna, wymierzana przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska |
| Niezłożenie wniosku o wpis, o zmianę wpisu lub o wykreślenie albo złożenie wniosku niezgodnego ze stanem faktycznym | art. 179 ustawy o odpadach | areszt albo grzywna (wykroczenie, orzeka sąd) |
Kwoty kar z art. 194 wynikają z jego ust. 3: nie mniej niż 1000 zł i nie więcej niż 1 000 000 zł. Ta sama widełka dotyczy wszystkich trzech czynów z tabeli.
Za co grozi kara z art. 194 ust. 1 pkt 5?
Art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach dotyczy prowadzenia działalności w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1, bez wymaganego wpisu do rejestru. Przepis karze wyłącznie całkowity brak wymaganego wpisu. Nie obejmuje sytuacji, w której wpis istnieje, lecz zmieniły się dane w nim zawarte.
W praktyce oznacza to, że firma z wpisem, w którym np. nie zmieniono danych adresowych, nie podlega z tego powodu karze z art. 194 ust. 1 pkt 5. Zaniechanie wniosku o zmianę wpisu (art. 59 ust. 1) reguluje art. 179 ustawy o odpadach.
Co grozi za niezłożenie wniosku o zmianę wpisu lub wykreślenie?
Art. 179 ustawy o odpadach stanowi, że kto wbrew art. 50 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 60 ust. 1 nie składa wniosku o wpis do rejestru, o zmianę wpisu lub o wykreślenie z rejestru albo składa wniosek niezgodny ze stanem faktycznym, podlega karze aresztu albo grzywny. Jest to wykroczenie rozpatrywane przez sąd, a nie kara administracyjna WIOS.
Kara grozi niezależnie od tego, czy marszałek województwa i tak dokona odpowiedniej czynności z urzędu.
Jest też przypadek graniczny. Jeśli zmiana zakresu działalności sprawia, że faktycznie prowadzona (nowa lub rozszerzona) działalność nie jest objęta żadnym wpisem, ta część działalności może dodatkowo podlegać art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach. Dotyczy to faktycznego braku pokrycia zakresu, a nie każdej zmiany danych we wpisie.
Jaka kara grozi za brak ewidencji odpadów lub numeru BDO na dokumentach?
Nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega administracyjnej karze pieniężnej (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach). Karę wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Dotyczy to podmiotu obowiązanego do prowadzenia ewidencji na podstawie art. 66 ust. 1–3 ustawy, który nie jest zwolniony z art. 66 ust. 4.
Osobny czyn to niedopełnienie obowiązku umieszczania numeru rejestrowego BDO na dokumentach (art. 63). Podlega on tej samej widełce kwotowej na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 5a w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach. Dotyczy podmiotu już zarejestrowanego, więc ważny wpis nie chroni przed tą karą. Więcej w artykule jaka kara grozi za brak numeru BDO na fakturze lub innym dokumencie sprzedaży.
Które naruszenia nie podlegają karze z art. 194?
Nie wszystkie obowiązki w BDO są objęte karą administracyjną z art. 194. Ustawa o odpadach przewiduje osobno grzywnę z art. 180 za brak potwierdzenia z BDO w transporcie, nieprzechowywanie dokumentów i niewprowadzenie danych po awarii. Grzywnę z art. 180a przewiduje za niezłożenie rocznego sprawozdania. Zasady dotyczące sprawozdania opisujemy w artykule jaka kara grozi za spóźnione złożenie sprawozdania BDO.
Ogólne wyjaśnienie administracyjnych kar pieniężnych znajdziesz w tekście co to jest administracyjna kara pieniężna.
Co zrobić, żeby uniknąć kary BDO?
1. Sprawdź w rejestrze BDO, czy każdy zakres Twojej faktycznej działalności jest objęty wpisem. Brak wpisu to ryzyko kary z art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach.
2. Jeśli dane we wpisie się zmieniły, złóż wniosek o zmianę wpisu (art. 59 ust. 1) w wymaganym terminie. Zaniechanie to wykroczenie z art. 179 ustawy o odpadach.
3. Zweryfikuj, czy ewidencja odpadów jest prowadzona terminowo i zgodnie ze stanem rzeczywistym, bo inaczej grozi kara z art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3.
4. Sprawdź, czy Twój numer BDO widnieje na dokumentach, na których wymaga tego art. 63; jego pominięcie to czyn z art. 194 ust. 1 pkt 5a w zw. z ust. 3.
Warto sprawdzić w aktualnym tekście jednolitym ustawy o odpadach (link poniżej), czy brzmienie art. 179 i art. 194 ust. 1 pkt 5, 5a i 5b oraz ust. 3 nie uległo zmianie.
Ogólne omówienie rejestru znajdziesz na stronach o BDO oraz odpadach i opakowaniach.
Stan prawny na: 2026-10-23
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
