Co to jest przygotowanie do ponownego użycia odpadów?

Przygotowanie do ponownego użycia to odzysk odpadów polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie produktu, tak by znów nadawał się do użytku. Tak definiuje je art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, a art. 17 ust. 1 tej ustawy stawia ten sposób postępowania na drugim miejscu hierarchii, zaraz po zapobieganiu powstawaniu odpadów.

Stan prawny na: 2026-10-24

Co mówi definicja ustawowa?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przygotowanie do ponownego użycia to odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania.

Definicja składa się z kilku elementów, które muszą wystąpić łącznie. Rozbicie ich na części pomaga ocenić, czy dany proces mieści się w tym pojęciu.

Ostatni element jest kluczowy dla odróżnienia pojęcia od innych procesów odzysku: jeżeli po opisanych czynnościach produkt wymagałby jeszcze innego wstępnego przetwarzania, nie mieści się on w tej definicji.

Jakie miejsce zajmuje w hierarchii postępowania z odpadami?

Art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach wprowadza następującą hierarchię sposobów postępowania z odpadami:

Przygotowanie do ponownego użycia jest więc w tej hierarchii na drugim miejscu: ustawa wymienia je przed recyklingiem, innymi procesami odzysku i unieszkodliwianiem. Hierarchia pokazuje kolejność, w jakiej przepisy ustawiają poszczególne sposoby postępowania, i to do niej warto odwoływać się, gdy trzeba nazwać prowadzony lub zlecany proces.

Jak zakwalifikować proces w praktyce?

Jeżeli w sprawozdaniu, w dokumentacji albo w kodach procesów w BDO spotkasz to pojęcie, a nie masz pewności, czy opisuje ono Twoją działalność, postępuj według prostego schematu:

1. Ustal, czy przedmiotem działania jest produkt lub jego część, która wcześniej stała się odpadem.

2. Sprawdź, jakie czynności są wykonywane: sprawdzenie, czyszczenie lub naprawa.

3. Oceń, czy po tych czynnościach produkt można ponownie wykorzystać bez żadnego innego wstępnego przetwarzania.

4. Jeżeli odpowiedź na wszystkie trzy pytania brzmi „tak”, proces odpowiada definicji z art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach.

5. Jeżeli potrzebne są jeszcze inne czynności wstępnego przetwarzania, proces nie spełnia tej definicji i trzeba go zakwalifikować inaczej.

Przykład: firma przyjmuje zużyty sprzęt, który stał się odpadem, sprawdza go, czyści i naprawia, a następnie przekazuje do ponownego używania bez dalszej obróbki. Taki opis odpowiada definicji. Gdyby ten sam sprzęt trzeba było jeszcze poddać innemu wstępnemu przetwarzaniu, żeby dało się go wykorzystać, opis przestałby do niej pasować.

Czym to pojęcie różni się od recyklingu?

Ustawa traktuje oba sposoby postępowania jako odrębne stopnie hierarchii z art. 17 ust. 1: przygotowywanie do ponownego użycia jest drugie, recykling trzeci. Przy kwalifikowaniu procesu nie należy więc używać tych nazw zamiennie. Samo wyróżnienie w hierarchii oznacza, że w sprawozdawczości i w ewidencji warto posługiwać się nazwą zgodną z definicją ustawową. Przed wpisaniem procesu do dokumentacji warto sprawdzić w tekście ustawy, czy opisane czynności mieszczą się w definicji z art. 3 ust. 1 pkt 22.

Co zrobić teraz?

Zacznij od opisania własnego procesu w kilku zdaniach: co przyjmujesz, jakie czynności wykonujesz i co dzieje się z produktem po nich. Następnie porównaj ten opis z pięcioma elementami definicji z tabeli powyżej. Jeżeli porządkujesz dokumentację odpadową, zobacz też, czym jest ewidencja odpadów, a przegląd pozostałych tematów znajdziesz w dziale BDO oraz w dziale odpady i opakowania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przygotowanie do ponownego użycia to to samo co recykling?

Nie. Art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach wymienia oba sposoby postępowania osobno: przygotowywanie do ponownego użycia na drugim miejscu hierarchii, recykling na trzecim. Definicja z art. 3 ust. 1 pkt 22 tej ustawy opisuje przygotowanie do ponownego użycia jako odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, po którym produkt może być ponownie wykorzystany bez innych czynności wstępnego przetwarzania.

W jakiej kolejności ustawa każe postępować z odpadami?

Według art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach kolejność jest następująca: zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling, inne procesy odzysku, a na końcu unieszkodliwianie.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) – art. 3 ust. 1 pkt 22 (definicja) oraz art. 17 ust. 1 (hierarchia sposobów postępowania z odpadami).