Co to jest odzysk materiałów w ustawie o odpadach?

Odzysk materiałów według art. 3 ust. 1 pkt 15a ustawy o odpadach to każdy odzysk inny niż odzysk energii i ponowne przetwarzanie na materiały, które mogą zostać wykorzystane jako paliwa lub inne środki wytwarzania energii. Obejmuje w szczególności przygotowanie do ponownego użycia, recykling i prace ziemne.

Jakie procesy obejmuje odzysk materiałów?

Art. 3 ust. 1 pkt 15a ustawy o odpadach wskazuje, że odzysk materiałów obejmuje w szczególności trzy formy: przygotowanie do ponownego użycia, recykling i prace ziemne. Ustawa wyłącza z tego pojęcia odzysk energii oraz ponowne przetwarzanie na materiały, które mogą zostać wykorzystane jako paliwa lub inne środki wytwarzania energii.

Słowo „w szczególności” oznacza, że wyliczenie nie jest zamknięte. W praktyce oznacza to, że ocena konkretnego procesu zaczyna się od pytania, czy jest to odzysk, a następnie, czy nie jest to odzysk energii.

Czym jest odzysk, z którego wywodzi się odzysk materiałów?

Według art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o odpadach odzysk to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym razie zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji. Odzyskiem jest też proces, w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce.

Odzysk materiałów jest więc węższym pojęciem niż odzysk. Obejmuje ten odzysk, który nie jest odzyskiem energii.

Czym są przygotowanie do ponownego użycia i recykling?

Art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach określa przygotowanie do ponownego użycia jako odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie. Produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są wtedy przygotowywane do ponownego wykorzystania bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania.

Art. 3 ust. 1 pkt 23 tej ustawy definiuje recykling jako odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach. Obejmuje to ponowne przetwarzanie materiału organicznego (recykling organiczny). Recykling nie obejmuje odzysku energii ani ponownego przetwarzania na materiały, które mają być wykorzystane jako paliwa lub do prac ziemnych.

Jak porównać te pojęcia?

Pojęcie	Istota według ustawy o odpadach	Podstawa
Odzysk	proces, dzięki któremu odpady służą użytecznemu zastosowaniu zamiast innych materiałów	art. 3 ust. 1 pkt 14
Odzysk materiałów	każdy odzysk inny niż odzysk energii i przetwarzanie na paliwa lub inne środki wytwarzania energii; obejmuje przygotowanie do ponownego użycia, recykling i prace ziemne	art. 3 ust. 1 pkt 15a
Przygotowanie do ponownego użycia	sprawdzenie, czyszczenie lub naprawa produktów, które stały się odpadami	art. 3 ust. 1 pkt 22
Recykling	ponowne przetwarzanie odpadów na produkty, materiały lub substancje; bez odzysku energii i bez przetwarzania na paliwa lub do prac ziemnych	art. 3 ust. 1 pkt 23

Z tabeli wynika wniosek praktyczny: recykling jest jedną z form odzysku materiałów, ale nie każdy odzysk materiałów jest recyklingiem. Przygotowanie do ponownego użycia i prace ziemne mają w ustawie własne miejsce w pojęciu z pkt 15a.

Co zrobić, gdy termin „odzysk” pojawia się w dokumentach BDO?

Jeśli spotykasz ten termin w ewidencji odpadów lub w sprawozdaniu w systemie BDO, ustal najpierw, o jaki proces chodzi. Następnie porównaj go z definicjami z art. 3 ust. 1 pkt 14, 15a, 22 i 23 ustawy o odpadach. Przed zaklasyfikowaniem procesu warto sprawdzić w umowie lub w dokumencie od podmiotu przyjmującego odpady, czy opisuje on recykling, przygotowanie do ponownego użycia czy inny proces.

Więcej o dokumentach potwierdzających zagospodarowanie odpadów przeczytasz w artykule o DPR i DPO. Ogólny kontekst obowiązków opisuje artykuł o BDO, a prowadzenie rejestru wyjaśnia tekst o ewidencji odpadów.

Pojęcie pokrewne, którego nie obejmuje odzysk materiałów, omawia artykuł o odzysku energii.

Stan prawny na: 2026-10-24

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy recykling to to samo co odzysk materiałów?

Nie. Według art. 3 ust. 1 pkt 15a ustawy o odpadach recykling jest jedną z form odzysku materiałów, obok przygotowania do ponownego użycia i prac ziemnych. Art. 3 ust. 1 pkt 23 zawęża recykling do ponownego przetwarzania odpadów na produkty, materiały lub substancje. Więcej o różnicy względem odzysku energii w artykule Czym odzysk energii różni się od recyklingu.

Czym jest przygotowanie do ponownego użycia?

Art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach określa je jako odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie. Dotyczy produktów lub ich części, które wcześniej stały się odpadami. Mają być one przygotowane do ponownego wykorzystania bez innych czynności wstępnego przetwarzania. W praktyce oznacza to, że sama naprawa lub czyszczenie takiego produktu mieści się w tej definicji. Więcej o rejestrowaniu odpadów w artykule Co to jest ewidencja odpadów.

Czy każdy odzysk jest odzyskiem materiałów?

Nie. Art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o odpadach definiuje odzysk ogólnie. Art. 3 ust. 1 pkt 15a wyłącza z odzysku materiałów odzysk energii oraz przetwarzanie na materiały wykorzystywane jako paliwa lub inne środki wytwarzania energii. Wniosek praktyczny: nazwę procesu warto zestawić z definicją. Więcej o obowiązkach w artykule Odpady i opakowania.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.