Czym jest rejestr średnich źródeł spalania MCP i czy to inny obowiązek niż raport do KOBiZE

Rejestr średnich źródeł spalania paliw (MCP) to odrębne zadanie ustawowe Krajowego ośrodka (art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy z 17 lipca 2009 r. w zw. z art. 236e Prawa ochrony środowiska), osobne od prowadzenia Krajowej bazy (art. 3 ust. 2 pkt 1). Roczny raport do KOBiZE wynika z art. 7 ust. 1 tej ustawy, więc to inny obowiązek, choć obsługuje go ta sama instytucja.

Czym jest rejestr MCP i kto go prowadzi?

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji do zadań Krajowego ośrodka bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE) należy „prowadzenie Rejestru średnich źródeł spalania paliw, o którym mowa w art. 236e” Prawa ochrony środowiska. Tekst ustawy znajdziesz w tekście jednolitym (Dz.U. 2026 poz. 526), a sam rejestr wskazuje art. 236e Prawa ochrony środowiska.

To zadanie jest wymienione w osobnym punkcie niż prowadzenie Krajowej bazy o emisjach, które reguluje art. 3 ust. 2 pkt 1 tej samej ustawy. Rejestr MCP i Krajowa baza to więc dwa różne zadania ustawowe, mimo że realizuje je ta sama instytucja.

Zakres rejestru określa art. 236e Prawa ochrony środowiska: Krajowy ośrodek prowadzi go w postaci elektronicznej (ust. 1), a gromadzi się w nim informacje o źródłach spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i mniejszej niż 50 MW, dla których standardy emisyjne są określone w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3 (ust. 2). Sam art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy z 2009 r. wskazuje tylko, że prowadzenie rejestru należy do zadań Krajowego ośrodka. Przed oceną własnego kotła warto sprawdzić w art. 236e ust. 2 Prawa ochrony środowiska i na stronie kobize.pl, czy to konkretne źródło podlega rejestrowi MCP.

Czy raport do KOBiZE to ten sam obowiązek?

Nie. Roczny raport do Krajowej bazy wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.: podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza i wprowadza do Krajowej bazy raport za poprzedni rok kalendarzowy, w terminie do końca lutego każdego roku. Rejestr MCP opiera się na innym przepisie (art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy w zw. z art. 236e Prawa ochrony środowiska).

Są to dwie odrębne podstawy prawne i dwa odrębne rejestry. Krajowy ośrodek administruje też unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 10 tej ustawy, który odsyła do ustawy z 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. To trzeci, odrębny reżim, a wspólny administrator bywa źródłem mylenia tych obowiązków.

System	Podstawa prawna	Co obejmuje
Rejestr MCP	art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy z 2009 r. w zw. z art. 236e Prawa ochrony środowiska	odrębny, elektroniczny rejestr średnich źródeł spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej od 1 MW do poniżej 50 MW (art. 236e ust. 1-2 Prawa ochrony środowiska)
Krajowa baza (raport roczny)	art. 3 ust. 2 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.	każdy podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje; ustawa w art. 1-7 nie wskazuje progu wielkości; raport do końca lutego

Kogo dotyczy raport do Krajowej bazy?

Obowiązek z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 i pkt 20 ustawy z 17 lipca 2009 r. spoczywa na podmiocie korzystającym ze środowiska, którego działalność w danym roku kalendarzowym powoduje emisje. Wyzwala go sam fakt emitowania. Ustawa w art. 1-7 nie wskazuje progu wielkości emisji, skali działalności ani odrębnej rejestracji, a obowiązek dotyczy także przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (art. 7 ust. 1).

Raport składa się wyłącznie elektronicznie przez portal krajowabaza.kobize.pl, na koncie założonym dla podmiotu (§ 3-4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, wydanego na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy). Konto zakłada się formularzem rejestracyjnym po uwierzytelnieniu przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej, np. login.gov.pl. Więcej o zakresie obowiązku przeczytasz w artykule KOBiZE – raport roczny.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Brak emisji w danym roku. Art. 7 ust. 1 obejmuje podmiot, którego działalność powoduje emisje, więc jeśli podmiot w danym roku kalendarzowym nie prowadził takiej działalności, nie ma przedmiotu raportu. Według oficjalnego poradnika KOBiZE służy do tego w formularzu opcja „Brak działalności powodującej emisję”.
Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą. Art. 7 ust. 1a zawęża jej obowiązek do eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska). Zawężenie nie dotyczy przedsiębiorców.
Przejęcie działalności w trakcie roku. Obowiązek za dany rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a). Gdy nie ma następstwa prawnego, każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b).
Wygaśnięcie obowiązku. Obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po upływie 5 lat od końca roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c).
Sankcja. Ustawa z 17 lipca 2009 r. (Dz.U. 2026 poz. 526) nie przewiduje kary za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1. Jedyna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g-54h) dotyczy odrębnego obowiązku CBAM.

Co zrobić w praktyce?

1. Ustal, czy Twoja działalność w danym roku powodowała emisje. Jeśli tak, do końca lutego następnego roku złóż raport w Krajowej bazie (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.) przez portal krajowabaza.kobize.pl.

2. Osobno sprawdź, czy Twoje źródła spalania paliw (np. kotły) o nominalnej mocy cieplnej od 1 MW do poniżej 50 MW podlegają rejestrowi MCP (art. 236e ust. 2 Prawa ochrony środowiska). Warto sprawdzić art. 236e Prawa ochrony środowiska i informacje na kobize.pl albo zapytać Krajowy ośrodek (KOBiZE). Wpis do MCP nie zastępuje raportu z art. 7 ust. 1, a raport nie zastępuje wpisu.

3. Jeśli Twoja instalacja może należeć do EU ETS, warto zweryfikować jej status w ustawie z 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z 2009 r. tylko odsyła do tej ustawy).

Szersze omówienie powiązanych rejestrów znajdziesz też w artykule o rejestrze BDO oraz w wyjaśnieniu, czym jest wniosek o wpis do rejestru.

Stan prawny na: 2026-10-25

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy samochody służbowe trzeba uwzględnić w raporcie do Krajowej bazy?

Tak, jeśli ich użytkowanie w działalności przedsiębiorcy powoduje emisje. Zawężenie z art. 7 ust. 1a ustawy z 2009 r. dotyczy tylko osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, a rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217), wydane na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy, przewiduje w raporcie osobną część dla urządzeń, w tym środków transportu, bez progu liczby pojazdów. Szczegóły omawia artykuł Czy flota samochodów służbowych podlega obowiązkowi raportowania do KOBiZE?.

Jak poprawić raport już wysłany do Krajowej bazy?

Według oficjalnego poradnika KOBiZE służy do tego przycisk „Pobierz do korekty”, który tworzy edytowalną kopię przy zachowaniu oryginału. Zmieniony raport wysyła się ponownie tą samą ścieżką (zatwierdzenie sprawozdań i przycisk „Wyślij”) w ramach procedury z rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2217. Samodzielna korekta wynika z funkcji systemu, a nie z osobnego przepisu ustawy. Odrębnie art. 8 ustawy z 2009 r. reguluje korektę na żądanie Krajowego ośrodka lub WIOŚ.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.