
KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Od jakiego progu obowiązek zapłaty opłaty powstaje w KOBiZE?
- Art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647) zawiera dwa odrębne progi, które dotyczą dwóch różnych czynności.
- Obie kwoty odnoszą się do opłaty za dany rodzaj korzystania ze środowiska, a nie do sumy wszystkich opłat.
- Nie, jeśli wynika to z samego brzmienia przepisu: art. 289 ust. 1 odwołuje się do opłaty „z tytułu każdego z rodzajów” korzystania ze środowiska.
Opłaty za korzystanie ze środowiska nie wnosi się, gdy jej roczna wysokość z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska). Obowiązek zapłaty powstaje więc dopiero powyżej 800 zł. Wykazu nie składa się, gdy opłata za dany rodzaj nie przekracza 100 zł (zdanie drugie).
Jak działają dwa progi z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska?
Art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647) zawiera dwa odrębne progi, które dotyczą dwóch różnych czynności.
Pierwszy próg dotyczy zapłaty. Zgodnie z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł.
Drugi próg dotyczy wykazu. Według art. 289 ust. 1 zdanie drugie, gdy roczna wysokość opłaty z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1.
Jak porównać wysokość opłaty z progami?
Obie kwoty odnoszą się do opłaty za dany rodzaj korzystania ze środowiska, a nie do sumy wszystkich opłat. Każdy rodzaj korzystania ocenia się osobno.
| Roczna opłata za dany rodzaj korzystania | Zapłata (art. 289 ust. 1 zd. 1) | Wykaz (art. 289 ust. 1 zd. 2) |
|---|---|---|
| do 100 zł włącznie | nie wnosi się | nie przedkłada się |
| powyżej 100 zł do 800 zł włącznie | nie wnosi się | przepis zdania drugiego nie zwalnia z wykazu |
| powyżej 800 zł | wnosi się | przepis zdania drugiego nie zwalnia z wykazu |
Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona, bo przepis mówi o kwocie, która „nie przekracza” 800 zł. W praktyce oznacza to, że opłata na poziomie 100–800 zł nie wymaga wpłaty, ale może nadal wymagać złożenia wykazu. To wniosek z zestawienia obu zdań art. 289 ust. 1, a nie osobny przepis.
Czy próg można zsumować dla kilku rodzajów korzystania?
Nie, jeśli wynika to z samego brzmienia przepisu: art. 289 ust. 1 odwołuje się do opłaty „z tytułu każdego z rodzajów” korzystania ze środowiska. Podmiot może więc nie składać wykazu za jeden rodzaj (opłata do 100 zł), a musieć go złożyć za inny, w którym opłata jest wyższa. Niska łączna suma obu opłat tego nie zmienia.
Art. 289 ust. 2 stanowi, że sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%. W praktyce dotyczy to progu 800 zł, co jest interpretacją przepisu. Przed obliczeniem opłaty warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim swojego województwa, czy sejmik podjął taką uchwałę.
Czy opłata emisyjna ma ten sam próg?
Opłata emisyjna to odrębny obowiązek. Art. 321d ust. 1 Prawa ochrony środowiska stanowi, że obowiązek zapłaty opłaty emisyjnej powstaje z dniem powstania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od paliw silnikowych, o których mowa w art. 321a ust. 3. Przepis ten wiąże moment powstania obowiązku z zobowiązaniem akcyzowym. Kwot 800 zł i 100 zł z art. 289 ust. 1 nie należy automatycznie przenosić na opłatę emisyjną. Dla opłaty emisyjnej warto sprawdzić w art. 321d ust. 1 Prawa ochrony środowiska, od jakiego zdarzenia liczy się obowiązek zapłaty. Więcej o terminach opłat środowiskowych znajdziesz w artykule Do kiedy trzeba zapłacić opłatę za korzystanie ze środowiska i złożyć wykaz.
Czy rodzaj działalności decyduje o wpisie do BDO?
Obowiązek wpisu do rejestru BDO to inna sprawa niż opłata środowiskowa. Art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1–2 ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) obejmuje wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów. Sam rodzaj działalności, np. sklep czy lokal gastronomiczny, nie przesądza więc o wpisie.
Obowiązek ewidencji nie dotyczy rodzajów i ilości odpadów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 tej ustawy. Jeżeli podmiot wytwarza odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych zwolnieniem z ewidencji, z tego tytułu nie powstaje obowiązek wpisu. Zwolnienie określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644, w mocy od 1 stycznia 2025 r.).
Rozporządzenie to zawęziło zwolnienie tylko dla odpadów niebezpiecznych: usunięto z listy dokładnie 5 kodów takich odpadów. Większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie ilościowe. Konkretne limity dla danego kodu odpadu warto sprawdzić w załączniku do tego rozporządzenia. Pojęcie ewidencji wyjaśnia artykuł Co to jest ewidencja odpadów.
Wpis z urzędu na podstawie posiadanych pozwoleń (pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów) to osobna ścieżka, a nie zwolnienie. Obowiązki związane z wprowadzaniem produktów w opakowaniach wynikają z innych tytułów niż bycie wytwórcą odpadów. Szerszy kontekst opisujemy w dziale Odpady i opakowania.
Co zrobić w praktyce?
1. Ustal, z tytułu jakich rodzajów korzystania ze środowiska wymienionych w art. 273 ust. 1 Prawa ochrony środowiska powstaje opłata.
2. Oblicz roczną opłatę osobno dla każdego rodzaju i porównaj ją z progami z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska: 800 zł (zdanie pierwsze, zapłata) oraz 100 zł (zdanie drugie, wykaz).
3. Sprawdź w urzędzie marszałkowskim, czy sejmik podwyższył kwotę z art. 289 ust. 1 na podstawie art. 289 ust. 2 Prawa ochrony środowiska.
Stan prawny na: 2026-10-31
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Czy próg 800 zł liczy się dla wszystkich opłat łącznie?
Art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa ochrony środowiska odnosi próg do opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1, wnoszonej na rachunek urzędu marszałkowskiego. Każdy rodzaj korzystania ocenia się więc osobno. Przykład obliczeń i terminów znajdziesz w artykule Agregat prądotwórczy w firmie – czy trzeba za niego płacić opłatę środowiskową.
Co jeśli opłata wynosi dokładnie 800 zł?
Zgodnie z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa ochrony środowiska nie wnosi się opłat, których roczna wysokość nie przekracza 800 zł. Opłata w wysokości dokładnie 800 zł również nie jest więc wnoszona. Więcej o terminach rozliczeń w artykule Do kiedy trzeba zapłacić opłatę i złożyć wykaz.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.


