Kto, do kiedy i gdzie składa wykaz opłat za korzystanie ze środowiska?

Podmiot korzystający ze środowiska składa wykaz opłat za korzystanie ze środowiska marszałkowi województwa do 31 marca roku następnego (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Wykazu za dany rodzaj korzystania nie przedkłada się, gdy roczna opłata z tytułu tego rodzaju nie przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie).

Kto składa wykaz i komu go przedkłada?

Obowiązek spoczywa na podmiocie korzystającym ze środowiska. Według art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska (POŚ) są to: przedsiębiorcy (w tym zagraniczni) oraz osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie, jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, a także osoby fizyczne niebędące takimi podmiotami – ale tylko w zakresie, w jakim ich korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

Wykaz przedkłada się marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 POŚ). Podstawą prawną jest tekst jednolity ustawy: Dz.U. 2025 poz. 647.

Do kiedy trzeba złożyć wykaz i zapłacić opłatę?

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca roku następnego (art. 285 ust. 2 POŚ), według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska faktycznie miało miejsce (art. 285 ust. 1 POŚ); opłat nieprzekraczających progu 800 zł nie wnosi się (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ). Wykaz przedkłada się w tym samym terminie, bo art. 286 ust. 1 POŚ odsyła do terminu z art. 285 ust. 2 POŚ.

Sprawozdanie roczne w BDO to odrębny system sprawozdawczy z innym terminem. Więcej o tym obowiązku w artykule o systemie BDO.

Co zawiera wykaz i jaki obowiązuje wzór?

Wykaz ma dwie części (art. 286 ust. 1 POŚ): szczegółowe informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska wraz z wysokością należnych opłat oraz zbiorcze zestawienie tych informacji – z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1 POŚ.

Sposób, formę i wzory wykazów określa rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443), wydane na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ. Wzór zbiorczego zestawienia zawiera załącznik nr 4 do tego rozporządzenia (§ 2 pkt 4), a wykazy szczegółowe – załączniki nr 1–3. Zgodnie z § 3 rozporządzenia wykazy można składać na papierze lub elektronicznie (ePUAP, podpis kwalifikowany, zaufany lub osobisty).

Jakie progi 100 zł i 800 zł obowiązują?

Oba progi wynikają z art. 289 ust. 1 POŚ i są liczone osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska wymienionego w art. 273 ust. 1 POŚ.

Roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania	Wykaz	Zapłata
nieprzekraczająca 100 zł (100 zł włącznie)	nie przedkłada się (zdanie drugie)	nie wnosi się (zdanie pierwsze)
powyżej 100 zł, nieprzekraczająca 800 zł (800 zł włącznie)	przedkłada się	nie wnosi się (zdanie pierwsze)
powyżej 800 zł	przedkłada się	wnosi się

Prób 100 zł dotyczy złożenia wykazu (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ), a próg 800 zł – samej zapłaty na rachunek urzędu marszałkowskiego (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ). Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona. Więcej o progach: jaki jest próg zwolnienia ze złożenia wykazu.

Przykład: jeśli opłata za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie przekracza 100 zł, a opłata za inny rodzaj korzystania z art. 273 ust. 1 jest wyższa niż 100 zł, ale nie przekracza 800 zł, wykaz składa się tylko za drugi rodzaj, a zapłaty nie wnosi się za żaden (art. 289 ust. 1 POŚ).

Czy wykaz to to samo co raport KOBiZE?

Nie. To odrębne obowiązki: raport trafia do Krajowej bazy KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji), a wykaz opłatowy – do marszałka województwa (art. 286 ust. 1 POŚ). Wykaz za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 273 ust. 1 pkt 1 POŚ) jest jednak sporządzany na podstawie raportu z art. 7 ust. 1 tej ustawy (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Szczegóły o raportowaniu: KOBiZE.

Co się dzieje, gdy opłata ze złożonego wykazu nie zostanie zapłacona?

Informacje o wysokości należnych opłat zawarte w wykazach stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 POŚ), bez dodatkowej decyzji wymierzającej opłatę. Zasady samodzielnego obliczenia opłaty opisuje artykuł czy opłatę trzeba samodzielnie obliczyć.

Co zrobić przed 31 marca?

1. Ustal, z tytułu jakich rodzajów korzystania z art. 273 ust. 1 POŚ powstaje opłata, i policz ją osobno dla każdego rodzaju.

2. Porównaj każdą kwotę z progami 100 zł i 800 zł z art. 289 ust. 1 POŚ.

3. Dla wykazu za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza oprzyj go na raporcie KOBiZE (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ).

4. Wypełnij wzory z rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443) i złóż wykaz marszałkowi województwa.

Warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla siedziby lub miejsca korzystania ze środowiska, jak przyjmowane są wykazy (papier czy ePUAP) oraz na jaki rachunek wpłacić opłatę.

Stan prawny na: 2026-11-01

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy wykaz obejmuje także składowanie odpadów?

Tak, w zakresie opłat za korzystanie ze środowiska. Zbiorcze zestawienie (załącznik nr 4 do rozporządzenia z 11 grudnia 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 2443, § 2 pkt 4) sumuje opłaty z czterech kategorii: gazy i pyły do powietrza, emisje objęte EU ETS nierozliczone, wydane uprawnienia do emisji oraz składowanie odpadów. To, czy dany podmiot musi złożyć któryś z wykazów szczegółowych (załączniki nr 1–3), zależy od rodzaju jego korzystania ze środowiska. Obowiązki dotyczące samych odpadów opisano w artykule odpady i opakowania.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.