Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Co to jest zleceniodawca w odpadach?
- W znaczeniu potocznym zleceniodawca to strona umowy, która zamawia usługę.
- Art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach wskazuje, kto jest wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie:
- Art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach wskazuje trzy kategorie podmiotów objętych sprawozdaniem:
W znaczeniu potocznym zleceniodawca to podmiot, który zamawia usługę u wykonawcy. W gospodarce odpadami liczy się jednak to, kto jest wytwórcą. Według art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach przy usługach budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw wytwórcą jest usługodawca, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.
Czym zleceniodawca różni się od wytwórcy odpadów?
W znaczeniu potocznym zleceniodawca to strona umowy, która zamawia usługę. To określenie opisuje rolę w umowie. O odpadach przesądza natomiast pojęcie wytwórcy z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328).
Według tego przepisu wytwórcą jest każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów). Wytwórcą jest też ten, kto zmienia charakter lub skład tych odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
Kto jest wytwórcą odpadów z usług budowlano-remontowych?
Art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach wskazuje, kto jest wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie:
- budowy,
- rozbiórki,
- remontu obiektów,
- czyszczenia zbiorników lub urządzeń,
- sprzątania,
- konserwacji i napraw.
Wytwórcą jest wtedy podmiot, który świadczy usługę, czyli usługodawca wykonujący usługę u klienta. Przepis dodaje zastrzeżenie: „chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej”.
W przypadku usług z tego katalogu oznacza to, że zleceniodawca może zostać wytwórcą, gdy tak stanowi umowa o świadczenie usługi. Bez takiego zapisu wytwórcą jest wykonawca. Jest to częsty punkt sporny w praktyce, dlatego treść umowy ma tu duże znaczenie (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
Czy wytwórca ma obowiązek sprawozdawczy?
Art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach wskazuje trzy kategorie podmiotów objętych sprawozdaniem:
1. wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów (pkt 1),
2. prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami w zakresie zbierania lub przetwarzania, z wyłączeniem odbierających odpady komunalne (pkt 2),
3. podmiot wydobywający odpady ze składowiska lub zwałowiska (pkt 3).
Tytuł z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach opiera się na statusie wytwórcy z art. 3 ust. 1 pkt 32, połączonym z progiem ewidencji z art. 66.
Przy usłudze z katalogu, gdy umowa nie stanowi inaczej, wytwórcą jest wykonawca. To jego dotyczy wtedy art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, o ile jest obowiązany do prowadzenia ewidencji. Jeśli umowa wskazuje wytwórcą zleceniodawcę, status wytwórcy ocenia się wobec zleceniodawcy.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
| Sytuacja | Kto jest wytwórcą |
|---|---|
| Usługa z katalogu (budowa, rozbiórka, remont obiektów, czyszczenie zbiorników lub urządzeń, sprzątanie, konserwacja, naprawy), umowa milczy | Usługodawca (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach) |
| Ta sama usługa, umowa wskazuje innego wytwórcę, np. zleceniodawcę | Podmiot wskazany w umowie (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach) |
| Usługa spoza katalogu | Wytwórcę ustala się według ogólnej definicji: czyja działalność powoduje powstawanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach) |
Co zrobić teraz?
Warto sprawdzić w umowie z wykonawcą, czy wskazano w niej wytwórcę odpadów. Szukaj zapisu, który przypisuje tę rolę zleceniodawcy, bo taki zapis zmienia domyślną regułę z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach.
Gdy umowa jest niejasna, doprecyzuj ją z wykonawcą na piśmie. Ustal też, czy usługa mieści się w katalogu z art. 3 ust. 1 pkt 32. Jeśli nie, wytwórcę wyznacza ogólna definicja z tego przepisu. Warto zweryfikować brzmienie przepisu w tekście jednolitym pod adresem eli.gov.pl.
Więcej o obowiązkach wytwórcy przeczytasz w artykule o odpadach i opakowaniach oraz w wyjaśnieniu, co to jest ewidencja odpadów.
Stan prawny na: 2026-11-01
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy wykonawca remontu musi mieć wpis do rejestru BDO?
Kwestię, czy usługodawca musi mieć wpis do BDO, regulują art. 49-51 ustawy o odpadach oraz zwolnienia z ewidencji, a nie art. 3 ust. 1 pkt 32. Warto to sprawdzić w tekście jednolitym ustawy (Dz.U. 2026 poz. 1328), w przepisach o wpisie do rejestru i zwolnieniach. Szerzej o rejestrze przeczytasz w dziale BDO.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
