Co zrobić z magazynowanymi odpadami przy likwidacji lub przeniesieniu zakładu?

Magazynowane odpady przy likwidacji lub przeniesieniu zakładu przekaż odbiorcy uprawnionemu z art. 27 ust. 2 albo przenieś magazynowanie na teren, do którego masz tytuł prawny (art. 25 ust. 2, art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach). Po trwałym zaprzestaniu działalności złóż marszałkowi województwa wniosek o wykreślenie z rejestru BDO w 14 dni (art. 60 ust. 1); za jego niezłożenie grozi areszt albo grzywna (art. 179).

Stan prawny na: 2026-10-14

Podstawą jest ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587). Magazynowanie odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny (art. 25 ust. 2), i jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 25 ust. 3).

Co zrobić z odpadami przed zamknięciem zakładu?

Wytwórca odpadów jest obowiązany gospodarować wytworzonymi odpadami (art. 27 ust. 1). Wykonanie tego obowiązku może zlecić wyłącznie podmiotom, które mają:

• zezwolenie na zbieranie albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów,
• jedną z decyzji, koncesji lub wpisów wymienionych w art. 27 ust. 2 pkt 2 (np. pozwolenie zintegrowane),
• wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5.

Obowiązuje to, chyba że działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu (art. 27 ust. 2). Przed oddaniem odpadów sprawdź więc uprawnienia odbiorcy. Więcej o zabezpieczeniu wytwórcy w umowie znajdziesz w artykule co powinna zawierać umowa z firmą odbierającą odpady.

Przy transporcie jako usłudze zlecający wskazuje transportującemu miejsce przeznaczenia i posiadacza, któremu należy dostarczyć odpady. Transportujący dostarcza je do tego miejsca i umieszcza swój numer rejestrowy BDO na dokumentach (art. 24 ust. 3-5). Bez wymaganych dokumentów wskazujących przekazującego i odbierającego posiadaczem odpadów jest transportujący (art. 24 ust. 4a).

Kartę przekazania odpadów (KPO) sporządza posiadacz przekazujący odpady następnemu posiadaczowi, przed rozpoczęciem transportu. Przejmujący i transportujący potwierdzają odpowiednio przejęcie i zakończenie transportu w BDO, a kierujący pojazdem musi mieć potwierdzenie wygenerowane z BDO (art. 69 ust. 1, 1a, 3, 3b). KPO nie trzeba sporządzać, jeżeli jeden z posiadaczy nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów (art. 69 ust. 4). Ewidencję prowadzi posiadacz odpadów na bieżąco (art. 66 ust. 1); ustawa nie podaje liczby dni na wpis. Więcej o ewidencji: elektroniczny kanał ewidencji odpadów i tryb awaryjny.

Kiedy odpowiedzialność za odpady przechodzi na odbiorcę?

Gdy przekazujesz odpady posiadaczowi z zezwoleniem, inną decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem do BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie nimi przechodzi na niego z chwilą przekazania (art. 27 ust. 3). Trzeba pamiętać o czterech zastrzeżeniach:

• Przekazanie samemu transportującemu nie zwalnia z odpowiedzialności, dopóki nie przejmie jej uprawniony następny posiadacz (art. 27 ust. 4).
• Wytwórca odpadów niebezpiecznych (z wyłączeniem wytwórcy pojazdów wycofanych z eksploatacji i zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego) jest zwolniony dopiero z chwilą przekazania do ostatecznego procesu odzysku (R1-R11, w tym przygotowanie do ponownego użycia) lub unieszkodliwiania (D1-D12) przez prowadzącego taki proces (art. 27 ust. 3b).
• Ta szczególna reguła nie dotyczy wytwórcy odpadów komunalnych ani wytwórcy odpadów z art. 71 pkt 1 lit. a, który przekazuje je posiadaczowi z decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a; dla nich stosuje się ogólną regułę ust. 3 (art. 27 ust. 3c).
• Gdy po przekazaniu nie da się ustalić wytwórcy, za zagospodarowanie odpowiada aktualny lub poprzedni posiadacz; sprzedawca i pośrednik niebędący posiadaczami odpowiedzialności nie przejmują (art. 27 ust. 3a i 7).

Szerzej o skutkach przekazania: czy przekazanie odpadów odbiorcy przenosi na niego odpowiedzialność wytwórcy.

Czy można przewieźć odpady do nowego zakładu?

Nowe miejsce magazynowania musi spełniać te same wymagania: ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi (art. 25 ust. 1), tytuł prawny do terenu (art. 25 ust. 2) i magazynowanie wyłącznie w ramach prowadzonej działalności (art. 25 ust. 3). Transport musi spełniać wymogi art. 24 ust. 1; odpady niebezpieczne będące towarami niebezpiecznymi przewozi się zgodnie z przepisami o przewozie towarów niebezpiecznych (art. 24 ust. 2).

Odpady (poza przeznaczonymi do składowania) można magazynować, jeśli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych tymi procesami, nie dłużej niż 3 lata (art. 25 ust. 4). Odpady przeznaczone do składowania można magazynować tylko w celu zebrania ilości potrzebnej do transportu na składowisko, nie dłużej niż rok (art. 25 ust. 5). Okresy te liczą się łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy, więc przekazanie odpadów innemu posiadaczowi nie zeruje terminu (art. 25 ust. 6). To maksima: rzeczywiście dopuszczalny czas jest krótszy, jeśli procesy nie uzasadniają dłuższego.

Czas magazynowania może określać także rozporządzenie wydane na podstawie art. 25 ust. 7-8 ustawy o odpadach – przed planowaniem przewozu sprawdź jego aktualne brzmienie. Kartę przekazania odpadów sporządza się także wtedy, gdy posiadacz przekazuje odpady do własnych miejsc zbierania lub przetwarzania – przed rozpoczęciem transportu (art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach). Jeśli nowy zakład ma być takim miejscem, przygotuj KPO przed przewozem. Czy sam przewóz wymaga wpisu do BDO jako transportujący, potwierdź przed przewozem w urzędzie marszałkowskim.

Jakie formalności w BDO trzeba załatwić i w jakich terminach?

Wniosek o wykreślenie składasz marszałkowi województwa na formularzu elektronicznym przez indywidualne konto w BDO; marszałek wykreśla podmiot w drodze decyzji (art. 60 ust. 1-2). Zaprzestanie musi być trwałe, nie czasowe ani sezonowe. Sprawozdanie (7 dni) i wniosek o wykreślenie (14 dni) to dwa osobne obowiązki wyzwalane tym samym zdarzeniem. Ogólny przegląd systemu: BDO.

Przy przeniesieniu zakładu, który nie przestaje działać, wniosek o wykreślenie zwykle nie wchodzi w grę. Zmiana informacji w rejestrze lub zakresu działalności to zmiana wpisu w ciągu 30 dni od jej nastąpienia (art. 59 ust. 1). Jeśli przestajesz wykonywać tylko jeden z kilku zakresów działalności, składasz wniosek o zmianę wpisu, a nie o wykreślenie.

Posiadacz odpadów przechowuje dokumenty ewidencji i dane, na których je oparto, 5 lat od końca roku kalendarzowego ich sporządzenia, z zastrzeżeniem art. 116, i udostępnia je na żądanie organów kontrolnych. Marszałek województwa może decyzją zobowiązać do ich przedłożenia, gdy budzą wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia lub są potrzebne w innych postępowaniach środowiskowych (art. 72 ust. 1-3).

Co grozi za niedopełnienie formalności?

Kto wbrew art. 50 ust. 1, art. 59 ust. 1 lub art. 60 ust. 1 nie składa wniosku o wpis, zmianę wpisu lub wykreślenie albo składa wniosek niezgodny ze stanem faktycznym, podlega karze aresztu albo grzywny (art. 179 ustawy o odpadach). To wykroczenie rozpatrywane przez sąd, a nie administracyjna kara pieniężna nakładana przez WIOŚ. Odpowiedzialność istnieje niezależnie od tego, czy marszałek i tak dokona odpowiedniej czynności z urzędu.

Od czego zacząć? Lista kroków

1. Zrób inwentaryzację: kody odpadów, ilości i daty rozpoczęcia magazynowania – ustalisz, ile z limitu 3 lat lub roku już wykorzystano (art. 25 ust. 4-6).

2. Wybierz odbiorcę i sprawdź jego zezwolenie, decyzję lub wpis do BDO (art. 27 ust. 2).

3. Przed transportem sporządź KPO i dopilnuj potwierdzeń w BDO, chyba że jeden z posiadaczy nie jest objęty obowiązkiem ewidencji (art. 69 ust. 1, 3, 4).

4. W ciągu 7 dni od zaprzestania działalności złóż sprawozdanie, jeśli byłeś nim objęty (art. 76 ust. 3), a w ciągu 14 dni wniosek o wykreślenie (art. 60 ust. 1) – albo, przy przeniesieniu, w ciągu 30 dni wniosek o zmianę wpisu (art. 59 ust. 1).

5. Zachowaj dokumentację na 5 lat (art. 72 ust. 1).

Więcej o całej tematyce: odpady i opakowania.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)

Najczęściej zadawane pytania

Czy marszałek może wykreślić mnie z BDO z urzędu, jeśli nie złożę wniosku?

Tak. Niezłożenie wniosku o wykreślenie w terminie nie oznacza, że wykreślenia nie będzie – marszałek może wykreślić podmiot z urzędu przy stwierdzeniu trwałego zaprzestania działalności (art. 64 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach). Jeśli przesłanka dotyczy tylko części działalności, marszałek może z urzędu dokonać zmiany wpisu w odpowiednim zakresie (art. 64 ust. 2). Nie zwalnia to podmiotu z własnego obowiązku złożenia wniosku (art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1) ani od odpowiedzialności z art. 179.