BDO · Pytania i odpowiedzi
Co to jest EMAS w BDO?
- Skrót EMAS pojawia się w ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (ZSEE) jako nazwa systemu ekozarządzania i audytu.
- Art. 61 ust. 3 ustawy o ZSEE jest skierowany do organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
- Organizacja odzysku wykonuje obowiązki wprowadzającego sprzęt na podstawie zawartej z nim umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
EMAS to system ekozarządzania i audytu. Według art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2024 poz. 573) organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego musi mieć wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z wymaganiami EMAS albo z normą ISO 14001.
Czym jest EMAS według ustawy o ZSEE?
Skrót EMAS pojawia się w ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (ZSEE) jako nazwa systemu ekozarządzania i audytu. Art. 61 ust. 3 tej ustawy stanowi, że organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego jest obowiązana posiadać wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z wymaganiami EMAS lub z normą ISO 14001 (Dz.U. 2024 poz. 573). Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2016 r.
EMAS jest więc jednym z dwóch standardów, które ustawa wymienia obok siebie. Przepis daje organizacji odzysku wybór: system zgodny z EMAS albo z normą ISO 14001.
Kogo dotyczy wymóg EMAS lub ISO 14001?
Art. 61 ust. 3 ustawy o ZSEE jest skierowany do organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Przepis nie mówi o żadnej innej grupie podmiotów, więc wymóg wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego opisuje on wyłącznie dla organizacji odzysku.
W praktyce oznacza to, że pierwsze pytanie brzmi: czy Twoja firma jest organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego? Jeśli nie jest, ten przepis nie nakłada na nią obowiązku. Jeśli jest, musi wykazać system zgodny z jednym z dwóch wskazanych standardów. Ustawa nie przewiduje w tym przepisie wyjątków od tego wymogu.
Przed zawarciem umowy z organizacją odzysku warto zweryfikować u niej, czy ma wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z EMAS albo z ISO 14001, i poprosić o dokument to potwierdzający.
Jak EMAS łączy się z umową z wprowadzającym sprzęt?
Organizacja odzysku wykonuje obowiązki wprowadzającego sprzęt na podstawie zawartej z nim umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Dotyczy to masy sprzętu z grupy wskazanej w umowie, którą wprowadzający wprowadził do obrotu w danym roku kalendarzowym (art. 11 ust. 3 ustawy o ZSEE). Umowę obie strony muszą przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym przestała obowiązywać (art. 11 ust. 4 ustawy o ZSEE).
Przekazanie obowiązków organizacji odzysku nie zdejmuje odpowiedzialności z wprowadzającego sprzęt. Art. 11 ust. 2 ustawy o ZSEE stanowi, że wykonywanie obowiązków za pośrednictwem takiej organizacji nie zwalnia wprowadzającego z odpowiedzialności za ich realizację. Wniosek praktyczny: wybierając organizację odzysku, wprowadzający powinien sprawdzić, czy spełnia ona wymóg z art. 61 ust. 3, bo ostatecznie to on odpowiada za wykonanie obowiązków.
Co mówią poszczególne przepisy? Zestawienie
| Przepis ustawy o ZSEE | Co stanowi |
|---|---|
| art. 61 ust. 3 | organizacja odzysku musi mieć wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z EMAS lub z normą ISO 14001 |
| art. 11 ust. 2 | wykonywanie obowiązków przez organizację odzysku nie zwalnia wprowadzającego sprzęt z odpowiedzialności za ich realizację |
| art. 11 ust. 3 | organizacja odzysku działa na podstawie pisemnej umowy z wprowadzającym, pod rygorem nieważności, dla masy sprzętu z grupy wskazanej w umowie |
| art. 11 ust. 4 | umowę przechowuje się przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym przestała obowiązywać |
Co zrobić teraz?
To wnioski praktyczne oparte na powyższych przepisach, nie dodatkowe obowiązki:
1. Ustal, czy Twoja firma jest organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Tylko do takich organizacji adresowany jest art. 61 ust. 3.
2. Jeśli tak, sprawdź, czy masz wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z EMAS albo z normą ISO 14001. Wybór między nimi należy do organizacji, bo przepis dopuszcza oba.
3. Jeśli jesteś wprowadzającym sprzęt i korzystasz z organizacji odzysku, zadbaj o pisemną umowę (art. 11 ust. 3) i przechowuj ją przez wymagany okres (art. 11 ust. 4).
Jeśli Twoja firma prowadzi też inną gospodarkę odpadami, zobacz ogólny przegląd w artykule odpady i opakowania. Dokumentację prowadzoną w tym obszarze opisuje tekst co to jest ewidencja odpadów.
Pełny tekst przepisów znajdziesz w ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 573.
Stan prawny na: 2026-10-22
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy obowiązek posiadania EMAS lub ISO 14001 dotyczy każdej firmy?
Art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2024 poz. 573) mówi o organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. To ona ma mieć wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z EMAS lub z normą ISO 14001. Przepis nie opisuje tego obowiązku dla innych podmiotów.
Czy po zawarciu umowy z organizacją odzysku wprowadzający sprzęt przestaje odpowiadać za obowiązki?
Nie. Art. 11 ust. 2 ustawy o ZSEE stanowi, że wykonywanie obowiązków za pośrednictwem organizacji odzysku nie zwalnia wprowadzającego sprzęt z odpowiedzialności za ich realizację. Umowa musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności (art. 11 ust. 3), a obie strony przechowują ją 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym przestała obowiązywać (art. 11 ust. 4).
Czy trzeba wybrać między EMAS a ISO 14001?
Art. 61 ust. 3 ustawy o ZSEE wymaga systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z wymaganiami EMAS lub z normą ISO 14001. Spełnienie jednego z tych standardów wystarcza według treści przepisu. Przed wyborem warto zweryfikować, jaki system organizacja już stosuje. Jeśli prowadzisz też dokumentację odpadów, przeczytaj co to jest ewidencja odpadów.
Powiązane zagadnienia
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
