Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Co to jest organizacja samorządu gospodarczego w gospodarce opakowaniami?
- Art. 25 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) mówi o organizacji samorządu gospodarczego reprezentującej grupę…
- Poniższa tabela zestawia przepisy ustawy, które nakładają na tę organizację i reprezentowanych przez nią wprowadzających konkretne uprawnienia i obowiązki.
- Tak.
Art. 25 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wskazuje organizację samorządu gospodarczego reprezentującą grupę przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach wielomateriałowych albo środki niebezpieczne w opakowaniach, w tym środki ochrony roślin. Taka organizacja może zawrzeć z marszałkiem województwa porozumienie w zakresie utworzenia i utrzymania systemu zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych z tych opakowań.
Kogo reprezentuje organizacja samorządu gospodarczego?
Art. 25 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) mówi o organizacji samorządu gospodarczego reprezentującej grupę przedsiębiorców wprowadzających: 1) produkty w opakowaniach wielomateriałowych albo 2) środki niebezpieczne w opakowaniach, w tym środki ochrony roślin. Wprowadzający z tych dwóch grup mogą na równych zasadach przystępować do już zawartych porozumień (art. 25 ust. 2 ustawy).
Ogólne zasady dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych opisujemy w artykule odpady i opakowania.
Co wynika z przepisów dla przedsiębiorcy?
Poniższa tabela zestawia przepisy ustawy, które nakładają na tę organizację i reprezentowanych przez nią wprowadzających konkretne uprawnienia i obowiązki.
| Zagadnienie | Co stanowi przepis | Podstawa |
|---|---|---|
| Wspólny wniosek | Wniosek o sporządzenie dokumentu EDPR (art. 24 ust. 2) może w przypadku tej organizacji obejmować łącznie wszystkich wprowadzających produkty w opakowaniach, których reprezentuje | art. 24 ust. 2a |
| Przechowywanie dokumentów | Wprowadzający, organizacja odzysku opakowań i ta organizacja przechowują dokumenty celne, faktury i pozostałe wskazane w przepisie dokumenty przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dokumenty dotyczą | art. 24 ust. 10 |
| Niewykonanie celów porozumienia | Wprowadzający będący stronami porozumienia wnoszą opłatę produktową liczoną z podwójną stawką | art. 25 ust. 10 |
Czy organizacja może złożyć jeden wniosek za wszystkich?
Tak. Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy wniosek, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, w przypadku organizacji samorządu gospodarczego z art. 25 ust. 1 może obejmować łącznie wszystkich wprowadzających produkty w opakowaniach, których reprezentuje ta organizacja. Przepis mówi o możliwości, a nie o obowiązku. Chodzi o wniosek z art. 24 ust. 2 ustawy, składany za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO do przedsiębiorcy eksportującego odpady opakowaniowe albo dokonującego ich wewnątrzwspólnotowej dostawy. Na tej podstawie przedsiębiorca sporządza dokument EDPR, na podstawie którego ustala się masę odpadów opakowaniowych wywiezionych w celu poddania ich recyklingowi (art. 24 ust. 1 i 2).
Kto i jak długo przechowuje dokumenty?
Art. 24 ust. 10 ustawy nakłada ten obowiązek na trzy podmioty: wprowadzającego produkty w opakowaniach, organizację odzysku opakowań oraz organizację samorządu gospodarczego, o której mowa w art. 25 ust. 1. Wszystkie są obowiązane przechowywać dokumenty celne i faktury, o których mowa w ust. 3 tego artykułu, oraz dokumenty, o których mowa w ust. 6a, przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dokumenty dotyczą. Więcej o dokumentach i roli urzędów w artykule o organach celnych.
Co grozi, gdy cele porozumienia nie zostaną osiągnięte?
Zgodnie z art. 25 ust. 10 ustawy, gdy cele określone w porozumieniu nie zostaną osiągnięte w terminie, wprowadzający z art. 25 ust. 1, będący stronami porozumienia, są obowiązani wnieść opłatę produktową. Oblicza się ją jako iloczyn masy odpadów opakowaniowych brakującej do osiągnięcia przyjętych w porozumieniu poziomów recyklingu, liczonej w stosunku do masy opakowań wprowadzonych do obrotu przez danego przedsiębiorcę, i podwójnej stawki opłaty produktowej określonej dla danego rodzaju opakowania. Opłata dotyczy każdego roku kalendarzowego, w którym cele nie zostały osiągnięte. Warto sprawdzić stawkę opłaty produktowej określoną dla danego rodzaju opakowania w przepisach obowiązujących w danym roku.
Co zrobić w praktyce?
1. Ustal, czy wprowadzasz opakowania wielomateriałowe lub środki niebezpieczne w opakowaniach (art. 25 ust. 1).
2. Jeśli należysz do grupy reprezentowanej przez organizację, poproś ją o treść porozumienia z marszałkiem województwa i zapisane w nim cele, termin realizacji i poziomy recyklingu (art. 25 ust. 3).
3. Zadbaj o to, by dokumenty celne i faktury były dostępne przez pełne 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 24 ust. 10).
4. Zaznacz w kalendarzu coroczne sprawdzenie, czy cele porozumienia są realizowane, bo opłata dotyczy każdego roku kalendarzowego, w którym cele nie zostały osiągnięte (art. 25 ust. 10).
Obowiązki ewidencyjne i rejestrowe opisujemy w artykułach o BDO i o ewidencji odpadów.
Stan prawny na: 2026-10-20
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
