Czym różni się papier od kartonu i tektury w opakowaniach?

Przepisy nie rozdzielają papieru, kartonu i tektury w definicji opakowania: według art. 3 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. opakowaniem jest wyrób wykonany z jakiegokolwiek materiału, a załącznik do rozporządzenia (Dz.U. 2021 poz. 2375, wydanego na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy) podaje roczny poziom recyklingu dla „papieru i tektury” (77% w 2026 r.) i nie ma osobnej pozycji dla kartonu.

Czym różni się papier od kartonu i tektury w świetle ustawy?

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi stanowi, że opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Tekst jednolity ustawy znajdziesz w Dz.U. 2026 poz. 619 (eli.gov.pl).

O uznaniu wyrobu za opakowanie decyduje więc jego przeznaczenie (przechowywanie, ochrona, przewóz, dostarczanie lub prezentacja produktów), a definicja z art. 3 ust. 1 ustawy nie wymienia osobno papieru, kartonu ani tektury. Kryteriów technicznych, takich jak gramatura czy budowa, nie podaje ani ta definicja, ani załącznik do rozporządzenia (Dz.U. 2021 poz. 2375). Parametry techniczne opakowania warto sprawdzić w specyfikacji od jego dostawcy.

Jak papier, karton i tektura wyglądają w obowiązkach recyklingowych?

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 19 grudnia 2021 r. w sprawie rocznych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych w poszczególnych latach do 2030 r. (Dz.U. 2021 poz. 2375), wydane na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy, określa roczne poziomy recyklingu na lata 2022–2029. W załączniku wymienia ono kategorie: tworzywa sztuczne, aluminium, metale żelazne, papier i tektura, szkło, drewno oraz pozycje dla opakowań wielomateriałowych, środków niebezpiecznych i pozostałych. Karton nie występuje tam jako osobna pozycja.

Poziomy według załącznika do rozporządzenia (Dz.U. 2021 poz. 2375) dla dwóch ostatnich lat rozliczeniowych:

Poziomy rosną co roku do 2029 r.; wartości dla pozostałych lat podaje załącznik do rozporządzenia. Od 2030 r. obowiązują poziomy z Załącznika nr 1 do ustawy, a nie z tego rozporządzenia.

Kogo dotyczą te poziomy?

Według § 1 i załącznika do rozporządzenia (Dz.U. 2021 poz. 2375), wydanego na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy (w związku z art. 20 ust. 1a), roczne poziomy recyklingu musi osiągnąć podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach. Wprowadzający, który w danym roku wprowadził opakowania o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg, nie musi osiągać tych poziomów (art. 6 ust. 3 ustawy), ale tylko wtedy, gdy do 15 marca złoży marszałkowi województwa przez BDO zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis i wymagane informacje oraz spełnia unijne warunki pomocy de minimis (art. 7 ust. 1 i 4 ustawy). To zwolnienie nie obejmuje wpisu do BDO ani rocznego sprawozdania. Poziom liczy się według art. 20 ust. 2–3 ustawy, jako masę poddaną recyklingowi w roku w stosunku do masy wprowadzonej w roku poprzednim. Więcej o rozliczeniach w BDO przeczytasz na stronie BDO.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Załącznik do rozporządzenia (Dz.U. 2021 poz. 2375) przewiduje cztery wyjątki od zwykłych poziomów:

• opakowania wielomateriałowe – poziomy wynikają z przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy, a nie z kategorii „papier i tektura”;
• środki niebezpieczne w opakowaniach – dotyczy ich odrębny obowiązek z art. 18 ustawy;
• opakowania bezpośrednie produktów leczniczych – załącznik (objaśnienie 1) ich nie dotyczy;
• okres od 2030 r. – obowiązują poziomy z Załącznika nr 1 do ustawy.

Co konkretnie zrobić teraz?

1. Ustal z dokumentacji technicznej lub od dostawcy, z jakiego materiału wykonano opakowanie i czy jest jednomateriałowe.

2. Warto sprawdzić w załączniku do rozporządzenia (Dz.U. 2021 poz. 2375), do której z wymienionych tam pozycji (np. „papier i tektura”) należy Twoje opakowanie; karton nie ma tam osobnej pozycji.

3. Jeśli opakowanie łączy różne materiały, sprawdź, czy jest opakowaniem wielomateriałowym; jeśli tak, poziomy wynikają z przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy, a nie z pozycji „papier i tektura”.

4. Jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach porównaj swój poziom recyklingu (liczony według art. 20 ust. 2–3 ustawy) z poziomem dla „papieru i tektury” z załącznika do rozporządzenia (Dz.U. 2021 poz. 2375): 75% za 2025 r. i 77% za 2026 r.

Przykład liczenia palet, folii i kartonów przy imporcie opisujemy w artykule o kontenerze z Chin. Więcej o opakowaniach znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Stan prawny na: 2026-10-20

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 19 grudnia 2021 r. w sprawie rocznych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych w poszczególnych latach do 2030 r. (Dz.U. 2021 poz. 2375)