Przejdź do treści

KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi

Jaki jest aktualny wykaz substancji objętych obowiązkiem raportowania emisji do KOBiZE

Opracowanie: Redakcja Rozliczenia ŚrodowiskoweAktualizacja: 9 min czytania

Aktualny wykaz substancji, których emisje obejmuje raport do KOBiZE, to Załącznik nr 1 do ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Liczy 77 pozycji głównych: 7 gazów cieplarnianych i 70 innych substancji. Nie jest nim „zbiorcze zestawienie” składane marszałkowi województwa – to odrębny obowiązek.

Stan prawny na: 2026-10-02

Odpowiedź w skrócie

  • Gdzie jest wykaz: w Załączniku nr 1 do ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. To urzędowa lista substancji objętych systemem, w którym składa się raport do Krajowej bazy.
  • Ile pozycji: 77 pozycji głównych – 7 gazów cieplarnianych (z podpozycjami dla fluorowęglowodorów i perfluorowęglowodorów) oraz 70 innych substancji.
  • Uwaga na stare listy: zestawienie liczące 65 pozycji odpowiada archiwalnemu tekstowi ustawy z 2011 r., a nie aktualnemu Załącznikowi nr 1.

Czym jest Krajowa baza i jak działa sam raport, wyjaśniamy w przewodniku KOBiZE – raport do Krajowej bazy oraz w tekście czym jest KOBiZE i jaki raport prowadzi.

Gdzie jest urzędowy wykaz substancji?

Wykaz gazów cieplarnianych i innych substancji objętych systemem zarządzania emisjami określa Załącznik nr 1 do ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Obecne brzmienie załącznika obowiązuje od 24 sierpnia 2019 r. Sprawdzając swoje obowiązki, korzystaj z aktualnego tekstu jednolitego ustawy, a nie z nieaktualnych przedruków.

Gazy cieplarniane (pozycje 1–7)

Lp. Gaz cieplarniany Co obejmuje pozycja
1 Dwutlenek węgla (CO2) jedna substancja
2 Metan (CH4) jedna substancja
3 Podtlenek azotu (N2O) jedna substancja
4 Heksafluorek siarki (SF6) jedna substancja
5 Trifluorek azotu (NF3) jedna substancja
6 Fluorowęglowodory (HFC) 20 podpozycji: HFC-23, HFC-32, HFC-41, HFC-125, HFC-134, HFC-134a, HFC-143, HFC-143a, HFC-152, HFC-152a, HFC-161, HFC-227ea, HFC-236cb, HFC-236ea, HFC-236fa, HFC-245fa, HFC-245ca, HFC-365mfc, HFC-43-10mee oraz „pozostałe fluorowęglowodory”
7 Perfluorowęglowodory (PFC) 10 podpozycji: perfluorometan (PFC-14), perfluoroetan (PFC-116), perfluoropropan (PFC-218), perfluorocyklobutan (PFC-318), perfluorocyklopropan, perfluorobutan (PFC-3-1-10), perfluoropentan (PFC-4-1-12), perfluoroheksan (PFC-5-1-14), perfluorodekalina (PFC-9-1-18) oraz „pozostałe perfluorowęglowodory”

Tabela: gazy cieplarniane w Załączniku nr 1 do ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (stan na 2026-10-02).

Inne substancje (pozycje 8–77)

Pozostałe substancje Załącznik nr 1 do ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji wymienia alfabetycznie. Poniższa tabela podaje wszystkie 70 pozycji w kolejności i z numeracją załącznika.

Lp. Substancja
8 Akrylonitryl
9 Aldryna
10 Amoniak (NH3)
11 Antracen
12 Arsen i jego związki (jako As)
13 Azbest
14 Benzen
15 Benzo(a)piren
16 Bizmut i jego związki (jako Bi)
17 Cer i jego związki (jako Ce)
18 Chlor i jego związki nieorganiczne (jako HCl)
19 Chlordan
20 Chlordekon
21 Chlorek winylu
22 Chlorofluorowęglowodory (CFC)
23 Chrom i jego związki (jako Cr)
24 Cyjanowodór (HCN)
25 Cyna i jej związki (jako Sn)
26 Cynk i jego związki (jako Zn)
27 Dichlorodifenylotrichloroetan (DDT)
28 Dichlorometan (DCM)
29 Dieldryna
30 Disiarczek węgla
31 Di-(2-etyloheksylo)ftalan (DEHP)
32 Endryna
33 Fluor i jego związki nieorganiczne (jako HF)
34 Halony
35 Heksabromobifenyl
36 Heksachlorobenzen (HCB)
37 Heksachlorocykloheksan (HCH)
38 Heptachlor
39 Kadm i jego związki (jako Cd)
40 Kobalt i jego związki (jako Co)
41 Lindan
42 Mangan i jego związki (jako Mn)
43 Miedź i jej związki (jako Cu)
44 Mirex
45 Molibden i jego związki (jako Mo)
46 Naftalen
47 Niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO)
48 Nikiel i jego związki (jako Ni)
49 Ołów i jego związki (jako Pb)
50 Pentachlorobenzen
51 Pentachlorofenol (PCP)
52 Pierwiastki metaliczne i ich związki z wyjątkiem wymienionych w innych pozycjach
53 Pierwiastki niemetaliczne z wyjątkiem wymienionych w innych pozycjach
54 Polichlorodibenzodioksyny i polichlorodibenzofurany (PCDD + PCDF, dioksyny + furany)
55 Polichlorowane bifenyle (PCB)
56 Pył całkowity
57 Pył PM10
58 Pył PM2,5
59 Rtęć i jej związki (jako Hg)
60 Substancje organiczne
61 Tetrachloroetylen (PER)
62 Tetrachlorometan (TCM)
63 Tlenek etylenu
64 Tlenek węgla (CO)
65 Tlenki azotu (NOx/NO2)
66 Tlenki siarki (SOx/SO2)
67 Toksafen
68 Trichlorobenzeny – wszystkie izomery (TCB)
69 Trichloroetylen
70 Trichlorometan
71 Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) zgłaszane jako suma benzo(b)fluorantenu, benzo(k)fluorantenu i indeno(1,2,3-cd)pirenu
72 Wodorochlorofluorowęglowodory (HCFC)
73 Związki nieorganiczne z wyjątkiem wymienionych w innych pozycjach
74 Związki organiczne z wyjątkiem wymienionych w innych pozycjach
75 1,1,1-trichloroetan
76 1,1,2,2-tetrachloroetan
77 1,2-dichloroetan (EDC)

Tabela: inne substancje (pozycje 8–77) w Załączniku nr 1 do ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (stan na 2026-10-02).

Część pozycji ma charakter zbiorczy – na przykład „pierwiastki metaliczne i ich związki z wyjątkiem wymienionych w innych pozycjach” albo „związki organiczne z wyjątkiem wymienionych w innych pozycjach”. Wykaz nie ogranicza się więc do substancji nazwanych z osobna. Szerszy kontekst obowiązków emisyjnych opisujemy w dziale emisje i opłaty środowiskowe.

Co, jeśli Twoja lista ma 65 pozycji?

Jeśli korzystasz z zestawienia liczącego 65 pozycji, odpowiada ono archiwalnemu tekstowi ustawy z 2011 r., a nie obecnemu Załącznikowi nr 1, który liczy 77 pozycji głównych. W archiwalnym wykazie nie było między innymi trifluorku azotu (NF3). Jeśli Twój dział środowiskowy albo program do raportowania korzysta z własnej, „zamrożonej” listy substancji, porównaj ją z aktualnym tekstem ustawy.

Kalendarium: akty, które wyznaczają wykaz i raport

Data Czego dotyczy data Akt Znaczenie dla Ciebie
17 lipca 2009 r. data ustawy ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji tworzy Krajową bazę i zawiera wykaz substancji (Załącznik nr 1)
24 sierpnia 2019 r. początek obowiązywania obecnego brzmienia obecne brzmienie Załącznika nr 1 do tej ustawy od tej daty załącznik nosi oznaczenie „Załącznik nr 1” i ma obecne brzmienie: doszły podpozycje „pozostałe fluorowęglowodory” i „pozostałe perfluorowęglowodory”, bez nowych pozycji głównych
31 października 2022 r. wejście w życie rozporządzenia rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217) szczegółowy zakres informacji w raporcie do Krajowej bazy

Tabela: kluczowe daty aktów wyznaczających wykaz substancji i zakres raportu (stan na 2026-10-02).

Kto składa raport do Krajowej bazy?

Obowiązek rocznego raportu do Krajowej bazy wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność powoduje emisje – także przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą – bez ograniczenia do posiadaczy instalacji.

Raport obejmuje nie tylko instalacje: rozporządzenie z dnia 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217) przewiduje w nim osobną część dla urządzeń, których eksploatacja powoduje emisje. Pojazdom poświęciliśmy osobne teksty: czy flota samochodów służbowych podlega raportowaniu do KOBiZE oraz czy aktywność objęta raportowaniem obejmuje emisje z transportu.

Wykaz substancji a zbiorcze zestawienie dla marszałka

Raport do Krajowej bazy bywa mylony z wykazami opłatowymi. „Zbiorcze zestawienie” to wzór wykazu z załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443), wydanego na podstawie art. 286 ustawy Prawo ochrony środowiska. Sumuje ono opłaty z wykazów szczegółowych (załączniki nr 1–3 tego rozporządzenia) i trafia do marszałka województwa razem z roczną opłatą za korzystanie ze środowiska. Rozporządzenie to nie wspomina o Krajowej bazie ani o KOBiZE.

Cecha Raport do Krajowej bazy (KOBiZE) Wykazy i zbiorcze zestawienie
Podstawa art. 7 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji art. 286 ustawy Prawo ochrony środowiska i rozporządzenie w sprawie wykazów (Dz.U. 2019 poz. 2443)
Adresat Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami marszałek województwa
Zakres informacje o emisjach, w systemie obejmującym substancje z Załącznika nr 1 do ustawy dane o korzystaniu ze środowiska i wysokości należnych opłat
Gdzie szukać listy Załącznik nr 1 do ustawy wzory wykazów w załącznikach do rozporządzenia

Tabela: porównanie raportu do Krajowej bazy i wykazów opłatowych składanych marszałkowi województwa (stan na 2026-10-02).

Podobnie odrębny jest obowiązek PRTR – różnice opisujemy w artykule czym różni się obowiązek PRTR od obowiązku raportowania do KOBiZE.

Wyjątki i przypadki brzegowe

  • Brak emisji w danym roku: art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji obejmuje podmiot, którego działalność powoduje emisje. Według oficjalnego poradnika KOBiZE podmiot, który w danym roku nie prowadził żadnej działalności powodującej emisję, raportu za ten rok nie składa.
  • Nie każda pozycja wykazu dotyczy każdej firmy: Załącznik nr 1 wyznacza zakres systemu, a nie listę do wypełnienia w całości. Wykazujesz emisje, które faktycznie powodują Twoje instalacje i urządzenia; szczegółowy zakres informacji w raporcie określa rozporządzenie z dnia 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217).

Przykład z praktyki

Firma usługowa ma kotłownię gazową i kilka samochodów służbowych z silnikami Diesla. Księgowa przejrzała wykaz substancji i uznała, że skoro żadna nazwa nie kojarzy się z działalnością biura, raport firmy nie dotyczy. To błąd: firma jest przedsiębiorcą, a jej działalność powoduje emisje, więc mieści się w zakresie art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.

Właściwa kolejność działań:

1. Ustalić źródła emisji w danym roku: kotłownię (źródło spalania paliw) oraz samochody (urządzenia).

2. Sprawdzić wykaz substancji w aktualnym Załączniku nr 1 do ustawy.

3. W raporcie do Krajowej bazy podać dane o kotłowni oraz, w części dotyczącej urządzeń, rodzaj urządzenia, rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość spalonego paliwa.

Co zrobić teraz?

Spisz wszystkie źródła emisji z ostatniego roku – instalacje, kotłownie i pojazdy. Porównaj listę substancji, z której korzystasz, z aktualnym Załącznikiem nr 1. Na koniec zbierz dane o rodzaju i ilości spalonych paliw – bez nich nie wypełnisz części raportu dotyczącej urządzeń.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoba prywatna, która nie prowadzi firmy, też musi raportować?

Tylko w wąskim zakresie. Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą składa raport wyłącznie wtedy, gdy eksploatuje instalację wymagającą pozwolenia albo źródło spalania paliw, o którym mowa w art. 152 ust. 2b ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten nie obejmuje wprost jej prywatnych pojazdów.

Podstawa prawna i źródła

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.