Kotłownia w firmie: jakie obowiązki daje ogrzewanie budynku? (KOBiZE)

Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 Prawa ochrony środowiska) i w tym samym terminie przedkłada marszałkowi województwa wykaz (art. 286 ust. 1). Dla małego kotła ≤5 MW bez wymaganego pozwolenia opłatę oblicza się jako zużycie paliwa razy stawka z Tabeli C Załącznika nr 1 do rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443).

Jak liczy się opłatę za kotłownię bez pozwolenia?

Wzór wykazu zawiera rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443). Jego Załącznik nr 1 dotyczy emisji gazów i pyłów do powietrza. Małe kotły o mocy do 5 MW, dla których pozwolenie nie jest wymagane, rozlicza się w Tabeli C tego załącznika (Załącznik nr 1, Tabela C, Dz.U. 2019 poz. 2443).

Tabela C nie ma kolumny wielkości emisji (Załącznik nr 1, Tabela C, Dz.U. 2019 poz. 2443). Opłatę stanowi zużycie paliwa pomnożone przez jednostkową stawkę dla danego rodzaju kotła i paliwa. Nagłówki kolumn podają zużycie w Mg lub m3 oraz stawkę w zł/Mg lub zł/10^6 m3, więc jednostka zależy od paliwa. Stawka ma już wbudowaną charakterystykę emisyjną danej kategorii, ustaloną przy tworzeniu przepisu, a nie przy każdym zgłoszeniu. Tabela C dzieli kotły według typu kotła, rusztu lub filtra oraz paliwa: węgla kamiennego, koksu, drewna, oleju i gazu (Załącznik nr 1, Tabela C, do rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443).

Która tabela wykazu dotyczy kotłowni?

Załącznik nr 1 do rozporządzenia z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) zawiera pięć odrębnych tabel. Każda ma własny model obliczenia.

Dla kotłowni ogrzewającej budynek istotna jest Tabela C. Tabela D obejmuje silniki spalinowe w pojazdach, maszynach i urządzeniach (m.in. agregaty prądotwórcze mieszczą się w kategorii silników w pojazdach wolnobieżnych, maszynach i urządzeniach), a Tabela B przeładunek benzyn (Załącznik nr 1, Tabele B i D, Dz.U. 2019 poz. 2443). Te dwie tabele dotyczą więc innych źródeł niż kocioł grzewczy.

Tabela C jest ograniczona do kotłów, dla których pozwolenie nie jest wymagane (Załącznik nr 1, Tabela C, Dz.U. 2019 poz. 2443). W praktyce oznacza to, że kocioł wymagający pozwolenia rozlicza się raczej w Tabeli A. Jest to wniosek z zakresu tabel Załącznika nr 1, a nie dosłowny przepis rozporządzenia. Przed wypełnieniem wykazu warto sprawdzić w posiadanych decyzjach, czy dla Twojej instalacji wymagane jest pozwolenie.

Co z wieloma kotłami i wpisem „brak pozwolenia”?

Według Objaśnień 4 i 5 do Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) wykaz wypełnia się oddzielnie dla każdej instalacji lub działalności i dla każdego źródła emisji. Podmiot z kilkoma kotłami wypełnia kilka bloków w jednym formularzu, a nie automatycznie kilka formularzy.

Objaśnienie 2 do Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) rozróżnia dwa wpisy dotyczące pozwolenia. Gdy podmiot nie ma wymaganego pozwolenia, wpisuje „brak pozwolenia”. Gdy pozwolenie nie jest wymagane dla prowadzonej działalności, wpisuje „pozwolenie nie jest wymagane”. Kotłownia z Tabeli C mieści się zwykle w drugim przypadku.

Czy podmiot działający w wielu województwach składa jeden wykaz zbiorczy, czy po jednym dla każdego marszałka, to osobne pytanie jurysdykcyjne, którego struktura formularza z Załącznika nr 1 nie rozstrzyga. Warto o to zapytać urząd marszałkowski województwa, w którym stoi kotłownia.

Kiedy zapłacić opłatę i złożyć wykaz?

Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania ze środowiska, a nie w dniu zapłaty (art. 285 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Podmiot korzystający ze środowiska przedkłada marszałkowi województwa wykaz w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2 (art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zapłata i wykaz mają więc jeden wspólny termin: 31 marca (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Obowiązek ma jednak progi kwotowe, liczone osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska wymienionego w art. 273 ust. 1. Nie wnosi się opłaty, gdy jej roczna wysokość nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska). Wykazu nie trzeba składać za dany rodzaj korzystania, gdy roczna opłata nie przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie). Przy małej kotłowni warto więc sprawdzić, ile wynosi roczna opłata po przemnożeniu zużycia paliwa przez stawkę z Tabeli C. Szczegóły systemu BDO opisujemy w przeglądzie BDO.

Czy kotłownia oznacza wpis do rejestru BDO?

Samo prowadzenie kotłowni nie rozstrzyga obowiązku wpisu do BDO. Wniosek o wpis składają podmioty wymienione w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, m.in. wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach). Wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a gdy jest ona już prowadzona bez wpisu, niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach).

O wpisie wytwórcy decyduje więc obowiązek ewidencji odpadów, a nie rodzaj działalności. Obowiązek ewidencji nie dotyczy rodzajów i ilości odpadów określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 (art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy o odpadach). Jeśli firma wytwarza odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach zwolnionych z ewidencji rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644, w mocy od 1 stycznia 2025 r.), nie jest obowiązana do ewidencji, więc obowiązek wpisu z tego tytułu nie powstaje. Rozporządzenie zawęziło zwolnienie tylko dla pięciu kodów odpadów niebezpiecznych, a większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal je ma. Podmioty wpisywane z urzędu na podstawie posiadanych pozwoleń (art. 51 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o odpadach) nie składają odrębnego wniosku o wpis.

Więcej o odpadach i obowiązkach z nimi związanych w artykule odpady i opakowania.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy dla kotłowni wymagane jest pozwolenie, i sprawdź moc kotła (do 5 MW).

2. Dla każdego kotła zbierz roczne zużycie paliwa, w jednostce z Tabeli C właściwej dla paliwa.

3. Znajdź w Tabeli C kategorię kotła i paliwa oraz jej stawkę. Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

4. Wypełnij jeden wykaz z osobnym blokiem dla każdego źródła. Złóż go marszałkowi województwa i wnieś opłatę do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

5. Sprawdź, czy wytwarzasz odpady objęte obowiązkiem ewidencji. Od tego zależy wpis do BDO (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach).

O innym systemie raportowania emisji przeczytasz w artykule o KOBiZE. Wątpliwości dotyczące klasyfikacji kotła warto skonsultować ze specjalistą ds. ochrony środowiska.

Stan prawny na: 2026-10-29

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska
• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach