Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Kto musi pobierać opłatę recyklingową za torbę na zakupy z tworzywa sztucznego?
Opłatę recyklingową pobiera przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce. Pobiera ją od nabywającego torbę, czyli od klienta (art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, t.j. Dz.U. 2026 poz. 619). Wyjątek jest jeden: bardzo lekka torba.
Kogo dokładnie dotyczy obowiązek
Przepis nie rozróżnia wielkości sklepu ani branży. Liczą się trzy elementy łącznie:
- prowadzisz jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego — sklep, stoisko, hurtownię;
- oferujesz w niej torby na zakupy z tworzywa sztucznego;
- torby służą do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce.
Obowiązek spoczywa na sprzedawcy, który wydaje torbę klientowi, a nie na producencie ani dostawcy toreb. Producenta lub importera lekkich toreb może dotyczyć inna, odrębna opłata — różnice opisujemy w tekście czym różnią się obowiązki SUP i opłata za torby reklamówki dla tego samego produktu.
Za które torby pobiera się opłatę
Ustawa dzieli torby na zakupy z tworzywa sztucznego na trzy kategorie według grubości materiału (art. 8 pkt 15a). Opłata dotyczy dwóch z nich.
| Kategoria torby | Grubość materiału | Czy pobiera się opłatę | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Bardzo lekka | poniżej 15 mikrometrów | nie | art. 40a ust. 2 |
| Lekka | poniżej 50 mikrometrów | tak | art. 40a ust. 1 |
| Pozostała | 50 mikrometrów i więcej | tak | art. 40a ust. 1 |
Tabela: kategorie toreb na zakupy z tworzywa sztucznego a opłata recyklingowa; podstawa: art. 8 pkt 15a i art. 40a ust. 1–2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Bardzo lekkie torby to typowo cienkie woreczki na warzywa, owoce czy pieczywo sprzedawane luzem. Szczegóły podziału znajdziesz w artykule jakie są kategorie grubości toreb na zakupy objęte opłatą recyklingową.
Czy sklep może dać torbę za darmo
Nie, jeśli torba jest objęta opłatą. Art. 40a ust. 1 każe pobrać opłatę od nabywającego torbę, więc sklep nie wykona obowiązku, wydając torbę bezpłatnie i pokrywając opłatę z własnych środków. Tak samo wyjaśnia to rządowy serwis biznes.gov.pl.
Przykład: sklep spożywczy z dwoma rodzajami toreb
Sklep osiedlowy ma przy kasie reklamówki o grubości 20 mikrometrów, a przy stoisku z warzywami cienkie woreczki o grubości 10 mikrometrów. Za reklamówkę przy kasie pobiera opłatę recyklingową od każdego klienta, który ją bierze — to torba lekka. Za woreczek na warzywa opłaty nie pobiera — to torba bardzo lekka. Jeśli sklep wprowadzi grubsze torby wielokrotnego użytku z tworzywa, o grubości 60 mikrometrów, również od nich pobiera opłatę, bo należą do kategorii „pozostałe”.
Od kiedy obowiązuje ten przepis
Obowiązek pobierania opłaty recyklingowej wprowadziła ustawa z dnia 12 października 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2017 poz. 2056), która dodała do ustawy rozdział 6a „Opłata recyklingowa”. Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2018 r.
Co jeszcze wynika z oferowania toreb
Pobranie opłaty to pierwszy z kilku powiązanych obowiązków. Każdy opisujemy osobno:
- wysokość opłaty — ile wynosi opłata recyklingowa za torbę plastikową;
- przekazanie pobranych pieniędzy — w jakim terminie wpłacić kwartalnie pobraną opłatę;
- rejestr — kiedy sprzedaż toreb plastikowych wymaga wpisu do BDO;
- sprawozdawczość — do kiedy złożyć roczne sprawozdanie o torbach;
- sankcja — jaka kara grozi za niepobranie opłaty recyklingowej.
Co zrobić teraz
- Sprawdź u dostawcy grubość każdej torby, którą oferujesz, i przypisz ją do jednej z trzech kategorii.
- Ustaw w kasie osobną pozycję dla toreb objętych opłatą, tak aby opłata była pobierana przy każdym wydaniu torby.
- Zapisuj na bieżąco liczbę nabytych i wydanych toreb — te dane będą potrzebne do rozliczenia opłaty i do sprawozdania.
Pozostałe obowiązki dotyczące odpadów i opakowań zebraliśmy w centrum wiedzy o odpadach i opakowaniach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy hurtownia też pobiera opłatę recyklingową?
Tak. Art. 40a ust. 1 obejmuje jednostki handlu detalicznego i hurtowego, jeśli oferują torby na zakupy z tworzywa sztucznego do pakowania sprzedawanych tam produktów.
Czy za torbę papierową pobiera się opłatę recyklingową?
Przepis dotyczy toreb na zakupy z tworzywa sztucznego. Torba papierowa nie należy do żadnej z trzech kategorii z art. 8 pkt 15a.
Czy grube torby wielokrotnego użytku z tworzywa są zwolnione?
Nie. Torby o grubości 50 mikrometrów i więcej należą do kategorii „pozostałe” i są objęte opłatą. Zwolniona jest wyłącznie torba bardzo lekka, poniżej 15 mikrometrów.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.