Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Jakie są kategorie grubości toreb na zakupy z tworzywa sztucznego objęte opłatą recyklingową
- Zestawienie kategorii z przepisami ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
- Podział ma znaczenie dla przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są torby na zakupy z tworzywa sztucznego do pakowania sprzedawanych produktów.
- Tak.
Torby na zakupy z tworzywa sztucznego dzielą się na 3 kategorie grubości: bardzo lekka (poniżej 15 mikrometrów, zwolniona z opłaty), lekka (poniżej 50 mikrometrów, objęta opłatą) oraz pozostała (50 mikrometrów lub więcej, objęta opłatą od 2023 r. — wcześniej zwolniona). Zwolniona jest tylko najcieńsza kategoria. Kategorie definiuje art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Trzy kategorie grubości
Zestawienie kategorii z przepisami ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
| Kategoria torby | Grubość materiału | Czy sprzedawca pobiera opłatę recyklingową | Przepis |
|---|---|---|---|
| Bardzo lekka | poniżej 15 mikrometrów | Nie — opłaty się nie pobiera | art. 8 pkt 15a, art. 40a ust. 2 |
| Lekka | poniżej 50 mikrometrów | Tak | art. 8 pkt 15a, art. 40a ust. 1 |
| Pozostała | 50 mikrometrów lub więcej | Tak, od 2023 r. | art. 8 pkt 15a, art. 40a ust. 1 |
Kategoria pozostała, czyli torby grubsze, często wielokrotnego użytku, została objęta opłatą recyklingową nowelizacją z 2023 r. (ustawa z 14 kwietnia 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 877). Wiele starszych, ogólnych źródeł opisuje wyłącznie dwie pierwsze kategorie i pomija to rozszerzenie.
Kogo dotyczy podział na kategorie?
Podział ma znaczenie dla przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są torby na zakupy z tworzywa sztucznego do pakowania sprzedawanych produktów. Taki przedsiębiorca musi pobrać opłatę recyklingową od kupującego torbę, z wyjątkiem torby bardzo lekkiej (art. 40a ust. 1–2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Pokrywanie opłaty przez sprzedawcę, czyli wydawanie „darmowej torby” z kategorii lekkiej lub pozostałej, jest zabronione.
Szerzej o tym, na kim ciąży pobór, piszemy w artykule kto musi pobierać opłatę recyklingową za torbę na zakupy z tworzywa sztucznego.
Czy kategoria torby wpływa na wpis do rejestru BDO?
Tak. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są torby lekkie lub pozostałe, podlega z tego tytułu wpisowi do rejestru BDO (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach). Obowiązek ten powstaje niezależnie od tego, czy sklep jest wytwórcą odpadów objętym ewidencją albo wprowadzającym produkty w opakowaniach.
Oferowanie wyłącznie toreb bardzo lekkich nie uruchamia tej konkretnej podstawy wpisu, ponieważ są one wyłączone z opłaty. Nie przesądza to jednak o pozostałych podstawach wpisu do rejestru, które ocenia się osobno.
Jakie obowiązki wiążą się z torbą lekką i pozostałą?
Zaliczenie torby do jednej z dwóch grubszych kategorii uruchamia kolejne obowiązki sprzedawcy z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:
| Obowiązek | Termin | Przepis |
|---|---|---|
| Wpłata pobranej opłaty recyklingowej na rachunek właściwego marszałka województwa | kwartalnie, do 15. dnia miesiąca po zakończeniu kwartału | art. 40c |
| Roczne sprawozdanie o liczbie nabytych i wydanych toreb lekkich i pozostałych, składane elektronicznie przez BDO | do 15 marca za rok poprzedni | art. 45 |
Terminy omawiamy osobno: w jakim terminie wpłacić kwartalnie pobraną opłatę za torby oraz do kiedy złożyć roczne sprawozdanie o torbach na zakupy.
Niepobranie opłaty recyklingowej za torbę lekką lub pozostałą podlega karze od 500 do 20 000 zł (art. 56 ust. 1 pkt 10c w związku z art. 57 pkt 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Karę wymierza właściwy wojewódzki inspektor inspekcji handlowej (art. 58 ust. 2 tej ustawy).
Jak zakwalifikować torby w sklepie?
Przykład: sklep spożywczy oferuje trzy rodzaje toreb z tworzywa sztucznego. Torba o grubości 12 mikrometrów, w którą klient pakuje pieczywo luzem, jest torbą bardzo lekką i opłaty się za nią nie pobiera (art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Torba o grubości 30 mikrometrów wydawana przy kasie jest torbą lekką, a torba wielokrotnego użytku o grubości 60 mikrometrów — torbą pozostałą. Za obie sklep musi pobrać opłatę recyklingową od kupującego (art. 40a ust. 1 tej ustawy) i z ich powodu podlega wpisowi do rejestru BDO.
- Ustal grubość każdej oferowanej torby na zakupy z tworzywa sztucznego.
- Porównaj ją z progami 15 i 50 mikrometrów z art. 8 pkt 15a.
- Dla toreb lekkich i pozostałych pobieraj opłatę recyklingową od kupującego.
Co dalej
Zanim ustalisz, czy Twoja torba podlega opłacie recyklingowej, zmierz jej grubość i porównaj z progami z art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Pozostałe zagadnienia dotyczące opakowań i toreb zebraliśmy w dziale odpady i opakowania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy grube torby wielokrotnego użytku są zwolnione z opłaty recyklingowej?
Nie. Torba o grubości 50 mikrometrów lub większej należy do kategorii „pozostałej” i sprzedawca pobiera za nią opłatę recyklingową (art. 8 pkt 15a i art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Która kategoria toreb jest jedyną zwolnioną z opłaty?
Bardzo lekka, o grubości poniżej 15 mikrometrów — typowo torby na warzywa lub pieczywo luzem (art. 8 pkt 15a i art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Stan prawny na: 2026-10-02
Podstawa prawna i źródła
Art. 8 pkt 15a (definicje kategorii toreb) oraz art. 40a–40h (Rozdział 6a „Opłata recyklingowa”) ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
