Jaki jest zakres nowelizacji 2026 (Dz.U. 2026 poz. 174) systemu kaucyjnego?

Nowelizacja z Dz.U. 2026 poz. 174 uczyniła udział butelek szklanych wielokrotnego użytku w systemie kaucyjnym dobrowolnym do 31 grudnia 2028 r. Wynika to z art. 40h ust. 2a-2b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a podmioty, które z udziału rezygnują, nie są zwolnione z obowiązku – kieruje je do własnej zbiórki art. 34 ust. 2d. Zmiana obowiązuje od 18 lutego 2026 r. i nie obejmuje butelek plastikowych ani puszek.

Co dokładnie zmienia nowelizacja?

Ustawa z dnia 9 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 174) weszła w życie 18 lutego 2026 r. W systemie kaucyjnym zmieniła zakres obowiązkowego udziału: udział w scentralizowanym systemie kaucyjnym dla opakowań szklanych wielokrotnego użytku (butelek zwrotnych do 1,5 litra) jest dobrowolny do 31 grudnia 2028 r. (art. 40h ust. 2a-2b ustawy o opakowaniach).

Dobrowolność nie oznacza braku obowiązku. Podmiot, który z udziału w systemie scentralizowanym rezygnuje, nie jest zwolniony z zadań związanych z odbiorem takich opakowań – przepisy kierują go do alternatywnej ścieżki, czyli własnej zbiórki (art. 34 ust. 2d ustawy o opakowaniach). Zmienia się więc sposób wykonania obowiązku, a nie jego istnienie.

Które opakowania obejmuje system kaucyjny?

Zakres opakowań wynika z załącznika nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, który nowelizacja z Dz.U. 2026 poz. 174 zawiera w aktualnym brzmieniu. System obejmuje trzy kategorie, a dobrowolność dotyczy tylko jednej z nich.

Załącznik wyznacza także cele zbiórki: 77% w latach 2025-2028 i 90% od 2029 r.

Jak sprawdzić, czy zmiana dotyczy Twoich opakowań?

Rozstrzyga rodzaj opakowania, a nie branża ani wielkość firmy. Poniższa procedura porządkuje decyzję.

Jaki jest wyjątek i jego granice?

Dobrowolność dotyczy wyłącznie opakowań szklanych wielokrotnego użytku, czyli trzeciej pozycji załącznika nr 1a. Producent lub sprzedawca napojów w plastikowych butelkach jednorazowych oraz w puszkach metalowych nie ma tego wyjątku i pozostaje w systemie obowiązkowo. Mieszany asortyment oznacza więc dwie różne sytuacje w jednej firmie: szkło zwrotne można prowadzić inną ścieżką, pozostałe opakowania nie.

Przepis wyznacza horyzont do 31 grudnia 2028 r. Zasady na kolejne lata trzeba będzie ustalić według przepisów obowiązujących po tej dacie, dlatego decyzji o ścieżce zbiórki szkła nie warto traktować jako rozstrzygnięcia na stałe.

Czy kanał sprzedaży ma znaczenie?

Nie. Platforma marketplace, własny sklep internetowy, sklep stacjonarny i hurt same w sobie nie są kryterium ustawowym. Liczy się to, kto faktycznie wykonuje jedną z czynności z art. 8 pkt 23 i 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619): wprowadza produkt pod własną marką, pakuje cudzy produkt, prowadzi wielkoformatowy lokal detaliczny, importuje lub dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia. Wątpliwość budzi operator platformy, który wyłącznie pośredniczy w sprzedaży produktów innych sprzedawców – ustawa nie przesądza wprost jego roli, bo wykaz czynności nie jest zamknięty. Warto sprawdzić, czy w Twoim modelu biznesowym operator samodzielnie wykonuje którąś z czynności z art. 8 pkt 23 lub 24, zanim uznasz, że obowiązek spoczywa albo nie spoczywa na nim.

Ustawa krajowa nie przewiduje przedstawiciela dla sprzedawców zagranicznych ani dla sprzedaży na odległość. Od 12 sierpnia 2026 r. obowiązuje dodatkowo rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) z własną definicją producenta w art. 3 pkt 15 i rejestrem producentów w art. 44-45 – to odrębny reżim, który nie jest przedmiotem tej nowelizacji.

Co zrobić teraz?

Zestaw listę swoich opakowań i przypisz każde do jednej z trzech kategorii załącznika nr 1a. Jeśli wprowadzasz szkło zwrotne, ustal, czy do końca 2028 r. pozostajesz w systemie scentralizowanym, czy przechodzisz na własną zbiórkę, i zapisz tę decyzję razem z podstawą prawną. Pozostałe opakowania – plastikowe i puszki – zostają w systemie bez zmian. Szerszy kontekst obowiązków znajdziesz w dziale BDO i w dziale odpady i opakowania. Jeśli prowadzisz dokumentację odpadową, pomoże też artykuł o tym, czym jest ewidencja odpadów, oraz o zakresie podmiotowym obowiązku sprawozdawczego BDO.

Stan prawny na: 2026-10-29

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę zrezygnować z udziału w systemie kaucyjnym dla szklanych butelek zwrotnych?

Tak, ale rezygnacja nie zwalnia z obowiązku. Udział w scentralizowanym systemie kaucyjnym dla opakowań szklanych wielokrotnego użytku jest dobrowolny do 31 grudnia 2028 r. (art. 40h ust. 2a-2b ustawy o opakowaniach). Kto z niego rezygnuje, realizuje obowiązek przez własną zbiórkę zgodnie z art. 34 ust. 2d.

Jakie opakowania są objęte systemem kaucyjnym?

Według załącznika nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi system obejmuje jednorazowe butelki plastikowe na napoje do 3 litrów z zakrętkami, puszki metalowe do 1 litra oraz butelki szklane zwrotne do 1,5 litra. Cele zbiórki to 77% w latach 2025-2028 i 90% od 2029 r.