Czym różnią się PET, PP, PS i PE i co z tego wynika dla opakowań?

PET, PP, PS i PE to cztery różne tworzywa sztuczne, które przepisy o opakowaniach w większości obowiązków traktują jako jedną grupę. Różnią się budową chemiczną i zastosowaniem, a prawo definiuje ogólnie tworzywo sztuczne (art. 2 pkt 11aa ustawy z 11 maja 2001 r.) i opakowanie (art. 3 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r.).

Czym są PET, PP, PS i PE i do czego służą?

To skróty nazw czterech powszechnych polimerów syntetycznych. PET to politereftalan etylenu, PP to polipropylen, PS to polistyren, a PE to polietylen. Przepisy nie opisują ich właściwości, więc poniższe porównanie to ogólna wiedza o materiałach, a nie wymóg prawny.

Skrót	Pełna nazwa	Typowe zastosowania w opakowaniach	Jak pojawia się w przepisach
PET	politereftalan etylenu	butelki na napoje, przezroczyste tacki i pojemniki	wprost w ewidencji butelek jednorazowych (art. 22 ust. 1a ustawy z 13 czerwca 2013 r.)
PP	polipropylen	kubki, pojemniki na żywność, nakrętki i wieczka	w ramach ogólnej kategorii tworzyw sztucznych
PS	polistyren	jednorazowe kubki i pojemniki; w formie ekspandowanej (EPS) – styropian	EPS w zakazie z art. 3i ustawy z 11 maja 2001 r. i załączniku nr 7
PE	polietylen	folie, worki, torby, butelki i tubki	w ramach ogólnej kategorii tworzyw sztucznych

Najprościej zapamiętać tak: PET to najczęściej materiał na butelki, PP na sztywne pojemniki i zakrętki, PS na lekkie jednorazowe naczynia i wypełnienia, a PE na elastyczne folie i torby. Dokładne cechy konkretnego opakowania warto sprawdzić w karcie technicznej od producenta.

Jak prawo definiuje tworzywo sztuczne i opakowanie?

Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (art. 2 pkt 11aa) określa, że tworzywo sztuczne to materiał składający się z polimeru w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH). Mogły do niego zostać dodane dodatki lub inne substancje, a materiał może funkcjonować jako główny składnik strukturalny produktów końcowych. Wyjątkiem są polimery naturalne, które nie zostały chemicznie zmodyfikowane. Ustawa nie wylicza PET, PP, PS ani PE – te materiały są polimerami syntetycznymi, więc mieszczą się w tej definicji.

Opakowanie to z kolei odrębne pojęcie. Według art. 3 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jest nim wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. O tym, czy coś jest opakowaniem, decyduje więc przeznaczenie wyrobu, a nie rodzaj tworzywa. Gdy takie opakowanie stanie się odpadem, jest odpadem opakowaniowym w rozumieniu art. 8 pkt 8 tej ustawy. Teksty jednolite aktów: Dz.U. 2024 poz. 433 oraz Dz.U. 2026 poz. 619.

Czy poziom recyklingu zależy od tego, z którego tworzywa jest opakowanie?

Nie, rozporządzenie nie rozróżnia PET, PP, PS i PE między sobą. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 19 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2375), wydane na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, ustala roczne poziomy recyklingu według rodzaju materiału: osobno dla tworzyw sztucznych, aluminium, metali żelaznych, papieru i tektury, szkła oraz drewna. Dla wszystkich czterech tworzyw obowiązuje więc jeden poziom: 50% w 2025 r. i 51% w 2026 r. Poziom liczy się według art. 20 ust. 2-3 ustawy jako masę poddaną recyklingowi w roku do masy wprowadzonej w roku poprzednim.

Poziomy rosną co roku do 2029 r. Od 2030 r. obowiązują poziomy z załącznika nr 1 do ustawy, a nie z rozporządzenia. Rozporządzenie nie dotyczy opakowań bezpośrednich produktów leczniczych, opakowania wielomateriałowe mają poziomy z przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy, a środki niebezpieczne w opakowaniach podlegają odrębnemu obowiązkowi z art. 18. Przed rozliczeniem roku warto sprawdzić w załączniku do rozporządzenia Dz.U. 2021 poz. 2375, jaki poziom obowiązuje dla Twojego rodzaju opakowań.

Gdzie prawo wymienia PET i polistyren osobno?

PET pojawia się wprost w art. 22 ust. 1a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje będących butelkami jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych o pojemności do trzech litrów, z wyłączeniem butelek z art. 14c ust. 1, prowadzi ewidencję w postaci papierowej lub elektronicznej. Obejmuje ona masę butelek, w których w danym roku wprowadził napoje do obrotu, oraz udział wagowy tworzyw z recyklingu w tych butelkach – osobno dla butelek, których głównym składnikiem jest politereftalan etylenu, i osobno dla pozostałych. Ta ewidencja to inny dokument niż ewidencja odpadów, o której piszemy w artykule Co to jest ewidencja odpadów?.

Z butelkami wiąże się też obowiązek z art. 14a ust. 1 dotyczący wymaganego udziału wagowego tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu. Wprowadzający wykonujący ten obowiązek, który nie osiągnął wymaganego poziomu, jest obowiązany wnieść opłatę produktową (art. 34 ust. 2b).

Polistyren, a dokładniej jego postać ekspandowana EPS, występuje w innym miejscu. Art. 3i ustawy z 11 maja 2001 r. zakazuje wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w załączniku nr 7 oraz wyrobów wykonanych z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych. Załącznik nr 7 obejmuje m.in. sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki i produkty z EPS. O zakazie decyduje obecność produktu na liście, a nie sam skrót tworzywa. Ustawa zna też dwa inne mechanizmy: opłatę w punkcie sprzedaży dla kubków i pojemników na żywność (załącznik nr 6) oraz roczną opłatę producenta (załącznik nr 9, art. 3k).

Kto jest zwolniony z tych obowiązków?

Art. 6 ust. 3 i art. 7 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi zwalniają wprowadzającego, który w roku kalendarzowym wprowadził produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg. Zwolnienie obejmuje wymagane poziomy recyklingu, udział wagowy tworzyw z recyklingu, opłatę produktową oraz publiczne kampanie edukacyjne (art. 19 ust. 1). Warunek: do 15 marca każdego roku trzeba złożyć marszałkowi województwa, za pośrednictwem BDO, zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis i spełniać unijne warunki jej dopuszczalności. Przekroczenie limitu de minimis oznacza brak zwolnienia.

Zwolnienie nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10) ani rocznego sprawozdania (art. 45 w związku z art. 73 ustawy o odpadach), poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne. Jak działa rejestr, wyjaśniamy w artykule BDO.

Co zrobić w praktyce?

Przykład: firma rozlewa napoje do jednorazowych butelek z PET i pakuje je w folię PE. Butelki trafiają do ewidencji z art. 22 ust. 1a, w której PET jest wykazany osobno od pozostałych butelek. Folia PE jest opakowaniem z tworzywa sztucznego i do poziomu recyklingu liczy się tak samo jak PET – jako tworzywo sztuczne.

1. Ustal, z jakiego materiału jest każde opakowanie, i zsumuj masę opakowań wprowadzonych w roku. Więcej o obowiązkach opakowaniowych w dziale Odpady i opakowania.

2. Jeśli masa nie przekracza 1 Mg, warto sprawdzić warunki zwolnienia z art. 7 ust. 1 i 4: dokumenty do 15 marca przez BDO do marszałka województwa.

3. Przy większej masie porównaj osiągnięty poziom z poziomem dla tworzyw sztucznych (51% w 2026 r.).

4. Jeśli wprowadzasz napoje w jednorazowych butelkach z tworzyw do trzech litrów, prowadź ewidencję z art. 22 ust. 1a.

5. Dla produktów jednorazowego użytku warto sprawdzić w załączniku nr 7 do ustawy z 11 maja 2001 r., czy nie są na liście zakazanych.

Stan prawny na: 2026-10-21

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy PET, PP, PS i PE to tworzywa sztuczne w rozumieniu przepisów?

Tak, jako polimery syntetyczne mieszczą się w definicji z art. 2 pkt 11aa ustawy z 11 maja 2001 r. Definicja obejmuje materiał składający się z polimeru, do którego mogły zostać dodane dodatki, a wyłącza tylko polimery naturalne niezmodyfikowane chemicznie. Ustawa nie wylicza tych czterech skrótów z nazwy.

Czy poziom recyklingu jest inny dla PET niż dla PE?

Nie. Rozporządzenie Dz.U. 2021 poz. 2375 podaje jeden poziom dla wszystkich tworzyw sztucznych: 50% w 2025 r. i 51% w 2026 r. Rozróżnienie na PET i pozostałe butelki dotyczy wyłącznie ewidencji butelek na napoje z art. 22 ust. 1a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Czy każdy produkt z polistyrenu jest zakazany?

Nie. Art. 3i ustawy z 11 maja 2001 r. zakazuje wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w załączniku nr 7 (m.in. produktów z EPS) oraz wyrobów oksydegradowalnych. O zakazie decyduje obecność produktu w załączniku, a nie skrót tworzywa. Szerzej w dziale Odpady i opakowania.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.