Co to jest butelka szklana zwrotna i ile wynosi za nią kaucja?

Butelka szklana zwrotna to jedna z trzech kategorii opakowań w systemie kaucyjnym: szklana butelka do 1,5 l, za którą kaucja wynosi 1,00 zł. Pojęcie wynika z Załącznika nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a wysokość kaucji ustala § 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 8 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1046). Od 18 lutego 2026 r. udział opakowań szklanych wielokrotnego użytku w scentralizowanym systemie jest dobrowolny do 31 grudnia 2028 r. (art. 40h ust. 2a–2b ustawy, Dz.U. 2026 poz. 174).

Jakie opakowania obejmuje system kaucyjny?

Załącznik nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wymienia trzy rodzaje opakowań: jednorazowe butelki plastikowe na napoje do 3 l razem z zakrętkami, puszki metalowe do 1 l oraz butelki szklane zwrotne do 1,5 l. Butelka szklana zwrotna jest więc pozycją trzecią tego wykazu i odróżnia się od pozostałych tym, że jest przeznaczona do ponownego użycia, a nie do jednorazowego. Ten sam załącznik wyznacza poziomy zbiórki: 77% w latach 2025–2028 oraz 90% od 2029 r. (Załącznik nr 1a do ustawy, Dz.U. 2026 poz. 174).

Szczegółowy opis zakresu znajdziesz w osobnym omówieniu: opakowania w systemie kaucyjnym.

Ile wynosi kaucja i jak ją ustalić?

Nie ma tu wzoru do przeliczania. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji (Dz.U. 2024 poz. 1046), wydane na podstawie delegacji z art. 40m ust. 2 ustawy, wskazuje w § 1 stałą kwotę dla każdego rodzaju opakowania. Za butelkę szklaną zwrotną do 1,5 l jest to 1,00 zł, czyli dwa razy więcej niż za jednorazową butelkę plastikową lub puszkę, za które kaucja wynosi 0,50 zł. Rozporządzenie obowiązuje od 31 lipca 2024 r. Ustalenie kwoty sprowadza się zatem do rozpoznania, do której z trzech kategorii należy opakowanie. Porównanie stawek za butelkę i puszkę znajdziesz też w tekście Ile wynosi kaucja za butelkę i za puszkę?.

Dobrowolny udział w systemie do końca 2028 roku

Ustawa z 9 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 174) wprowadziła ważną odmienność dla szkła. Zgodnie z art. 40h ust. 2a–2b ustawy udział w scentralizowanym systemie kaucyjnym opakowań szklanych wielokrotnego użytku do 1,5 l jest dobrowolny do 31 grudnia 2028 r. Podmioty, które z udziału zrezygnują, nie są zwolnione z obowiązku: zgodnie z art. 34 ust. 2d ustawy kieruje się je do alternatywnej ścieżki własnej zbiórki.

Wyjątki i przypadki brzegowe

Dobrowolność dotyczy wyłącznie opakowań szklanych wielokrotnego użytku, czyli pozycji trzeciej Załącznika nr 1a. Jednorazowe butelki plastikowe i puszki metalowe jej nie obejmują, więc obowiązkowy udział w systemie kaucyjnym pozostaje dla nich bez zmian. Przedsiębiorca, który wprowadza do obrotu napoje w różnych opakowaniach, może więc mieć dla szkła inną ścieżkę postępowania niż dla plastiku i puszek. Granice pojemności mają znaczenie: butelka szklana większa niż 1,5 l nie mieści się w tej pozycji wykazu, podobnie jak butelka plastikowa większa niż 3 l czy puszka większa niż 1 l.

Dobrowolność jest też ograniczona w czasie i kończy się 31 grudnia 2028 r., więc swobodny wybór ścieżki dla szkła dotyczy tylko tego okresu.

Przykład i następny krok

Przykład: firma rozlewa napoje do szklanych butelek zwrotnych mieszczących się w granicy 1,5 l oraz do puszek metalowych do 1 l. Dla puszek obowiązkowy udział w systemie kaucyjnym trwa, a kaucja wynosi 0,50 zł. Dla butelek szklanych firma może do końca 2028 r. wybrać udział w systemie centralnym z kaucją 1,00 zł albo alternatywną ścieżkę własnej zbiórki z art. 34 ust. 2d.

Następny krok: przed decyzją warto sprawdzić pojemność każdej butelki w asortymencie i to, czy jest ona opakowaniem wielokrotnego użytku, bo od tego zależy zaliczenie do pozycji trzeciej Załącznika nr 1a. Obowiązki podmiotów w rejestrze odpadowym opisuje hub BDO, a pozostałe zagadnienia opakowaniowe zebrano w dziale odpady i opakowania. Jeśli kwestia dotyczy też zwrotów i towaru niepełnowartościowego, pomocny będzie tekst Zwroty i towar niepełnowartościowy: od kiedy to odpad?.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) wraz z Załącznikiem nr 1a, art. 34 ust. 2d, art. 40h ust. 2a–2b i art. 40m ust. 2.
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji (Dz.U. 2024 poz. 1046).
• Ustawa z 9 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 174).

Stan prawny na: 2026-10-29

Najczęściej zadawane pytania

Jakie opakowania obejmuje system kaucyjny?

System obejmuje jednorazowe butelki plastikowe na napoje do 3 l z zakrętkami, puszki metalowe do 1 l i butelki szklane zwrotne do 1,5 l (Załącznik nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Celem zbiórki jest 77% w latach 2025–2028 i 90% od 2029 r.

Ile wynosi kaucja za butelkę szklaną zwrotną?

Kaucja za butelkę szklaną zwrotną do 1,5 l wynosi 1,00 zł. Jest to kwota stała, wskazana w § 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 8 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1046), więc nie trzeba niczego przeliczać.

Czy udział w systemie kaucyjnym jest obowiązkowy dla szkła zwrotnego?

Do 31 grudnia 2028 r. udział opakowań szklanych wielokrotnego użytku w scentralizowanym systemie jest dobrowolny (art. 40h ust. 2a–2b ustawy, Dz.U. 2026 poz. 174). Rezygnacja nie zwalnia z obowiązku, bo podmiot trafia do alternatywnej ścieżki własnej zbiórki z art. 34 ust. 2d.

Czy dobrowolność dotyczy też butelek plastikowych i puszek?

Nie. Dobrowolność obejmuje wyłącznie opakowania szklane wielokrotnego użytku, czyli pozycję trzecią Załącznika nr 1a. Dla jednorazowych butelek plastikowych i puszek metalowych udział w systemie pozostaje obowiązkowy.