Zwroty i towar niepełnowartościowy: od kiedy to odpad?

Towar staje się odpadem, gdy jego posiadacz się go pozbywa, zamierza się pozbyć albo jest do tego obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Sam zwrot lub wada nie przesądza o statusie, a ustawa nie wskazuje jednej daty ani dokumentu, od którego towar zmienia się w odpad, więc w sytuacjach spornych warto potwierdzić ocenę we właściwym urzędzie.

Co decyduje, że zwrócony towar jest odpadem

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach opisuje odpad przez zachowanie posiadacza, a nie przez stan towaru. Według art. 3 ust. 1 pkt 6 odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo do których pozbycia się jest obowiązany. Wystarczy jedna z tych trzech przesłanek.

Dla magazynu ze zwrotami oznacza to trzy pytania:

• czy firma już pozbywa się tego towaru, na przykład oddaje go do utylizacji,
• czy zamierza się go pozbyć, bo zdecydowano, że nie wróci do obrotu,
• czy ma obowiązek się go pozbyć, bo towaru nie wolno już używać ani sprzedawać.

Ustawa nie zawiera kryterium wartości rynkowej. Niska cena, uszkodzone opakowanie czy wada nie czynią więc towaru odpadem same w sobie, a wysoka wartość nie wyklucza tego statusu. O wszystkim rozstrzyga stan faktyczny konkretnej partii.

Otwarta kwestia: od którego momentu

Przepis nie mówi, od której chwili towar, który wrócił do magazynu, staje się odpadem. Definicja odwołuje się do pozbywania się i zamiaru pozbycia się, a nie do daty zwrotu, protokołu reklamacyjnego czy wystawionego dokumentu. Ta sytuacja nie jest więc wprost rozstrzygnięta w ustawie, a ocena może zależeć od okoliczności konkretnej partii.

Z samego przepisu wynikają dwa sposoby czytania. Według pierwszego odpadem jest dopiero towar, którego firma faktycznie się pozbywa. Według drugiego już towar, co do którego firma podjęła decyzję o pozbyciu się, bo ustawa wymienia także zamiar.

Definicja z art. 3 ust. 1 pkt 6 nie wiąże statusu odpadu z wystawieniem karty przekazania odpadów ani z żadnym innym dokumentem, dlatego przy partiach, co do których decyzja o likwidacji już zapadła, bezpieczniej jest przyjąć drugie czytanie.

Aby zachować ostrożność przy obu czytaniach:

• oddziel partie przeznaczone do odsprzedaży od partii przeznaczonych do likwidacji,
• zapisz datę i powód decyzji o likwidacji,
• nie wprowadzaj ponownie do sprzedaży towaru, który został już uznany za przeznaczony do pozbycia się.

Przykłady z magazynu

Wyjątki i przypadki brzegowe

Definicja z art. 3 ust. 1 pkt 6 ma wyjątki, które mogą zmienić ocenę:

• przedmiot lub substancja spełniające warunki z art. 10 (produkt uboczny) nie są odpadem,
• odpady poddane recyklingowi lub innemu odzyskowi mogą utracić status odpadu na warunkach z art. 14,
• art. 2 ustawy wyłącza niektóre kategorie z zakresu jej stosowania, dlatego przed kwalifikacją partii warto sprawdzić w art. 2 ustawy o odpadach, czy dany rodzaj towaru nie jest wyłączony.

Osobna reguła dotyczy sytuacji, gdy wśród zwrotów jest odpad niebezpieczny. Art. 5 i art. 7 ust. 1 ustawy o odpadach zakazują zmieniania klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie, które obniża początkowe stężenie substancji niebezpiecznych poniżej poziomu określonego dla takich odpadów. Posiadacz może zmienić klasyfikację tylko wtedy, gdy wykaże, że odpad nie ma właściwości niebezpiecznych określonych w rozporządzeniach unijnych, a w przypadku odpadów zakaźnych także, że nie spełnia warunków uznania za zakaźne. Ustawa nie określa w art. 7 ust. 1 formy ani trybu takiego wykazania, więc nie należy zakładać gotowej procedury.

Co zrobić teraz

1. Rozdziel zwroty na partie według przeznaczenia: do dalszej sprzedaży, do naprawy, do likwidacji.

2. Dla każdej partii oceń trzy przesłanki z definicji i zapisz wynik wraz z datą.

3. Partie przeznaczone do pozbycia się potraktuj jak odpady: sprawdź, jak wygląda ewidencja odpadów i jakie warunki powinna spełniać umowa z firmą odbierającą odpady.

4. Nie mieszaj odpadów niebezpiecznych z innymi, aby zmienić ich klasyfikację.

5. Ogólne zasady kar wyjaśnia strona o administracyjnej karze pieniężnej w ustawie o odpadach i BDO.

Pozostałe zagadnienia znajdziesz w działach odpady i opakowania oraz BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity) – art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 5 i art. 7 ust. 1

Stan prawny na: 2026-10-23

Najczęściej zadawane pytania

Co według ustawy jest odpadem?

Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Przepis opisuje zachowanie posiadacza, a nie wartość lub stan towaru.

Czy zwrócony lub wadliwy towar jest od razu odpadem?

Nie wynika to z samego zwrotu ani z wady. Znaczenie ma pozbywanie się towaru, zamiar jego pozbycia się lub obowiązek pozbycia się, a ustawa nie ma kryterium wartości rynkowej. Wyjątki to produkt uboczny spełniający warunki art. 10 i odpad, który po odzysku utracił status na warunkach art. 14, a część kategorii wyłącza art. 2 ustawy.