BDO · Pytania i odpowiedzi
Jaka kara grozi za brak numeru BDO na fakturze lub innym dokumencie sprzedaży
- Obowiązek z art. 63 ustawy o odpadach obejmuje podmioty należące do kategorii wymienionych w art. 57 ust. 1 tej ustawy.
- Art. 63 ustawy o odpadach nie zawiera zamkniętego katalogu dokumentów.
- Obowiązek umieszczania numeru na dokumentach jest odrębny od obowiązku samej rejestracji.
Podmiot obowiązany do umieszczania numeru rejestrowego BDO na dokumentach (art. 63 ustawy o odpadach), który tego obowiązku nie dopełnia, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości od 1000 do 1 000 000 zł, na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 5a w związku z ust. 3 ustawy o odpadach.
To ta sama widełka kwotowa co za brak samej rejestracji w BDO (pkt 5 tego samego przepisu), ale odrębny, samodzielny czyn zabroniony — dotyczy podmiotu już zarejestrowanego, który pomija numer rejestrowy na dokumencie (w szczególności na fakturze VAT lub paragonie), a nie samego braku wpisu do rejestru.
Organem właściwym do nałożenia kary jest Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ). Administracyjną karę pieniężną z art. 194 ustawy o odpadach wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196 ustawy o odpadach), a nie marszałek województwa, który prowadzi sam rejestr.
Kogo dotyczy obowiązek podawania numeru BDO na dokumentach?
Obowiązek z art. 63 ustawy o odpadach obejmuje podmioty należące do kategorii wymienionych w art. 57 ust. 1 tej ustawy. Są to między innymi wprowadzający:
- produkty w opakowaniach,
- sprzęt elektryczny i elektroniczny,
- baterie i akumulatory,
- pojazdy,
- opony,
- oleje smarowe.
Podmiot z tej grupy umieszcza numer rejestrowy na dokumentach sporządzanych w związku z prowadzoną działalnością (art. 63 ustawy o odpadach). Obowiązek wynika z przynależności do kategorii z art. 57 ust. 1, a nie z kanału sprzedaży: jest taki sam w sklepie własnym, na platformie marketplace i w sprzedaży stacjonarnej. Zakres podmiotowy szerzej omawia artykuł o tym, kto musi umieszczać numer BDO na fakturze i dokumentach.
Na jakich dokumentach brak numeru jest naruszeniem?
Art. 63 ustawy o odpadach nie zawiera zamkniętego katalogu dokumentów. Według wyjaśnień administracji publikowanych w serwisie biznes.gov.pl obowiązek dotyczy w szczególności:
- faktur VAT i paragonów fiskalnych,
- umów kupna-sprzedaży,
- sprawozdań,
- kart przekazania odpadów i kart ewidencji odpadów.
Obowiązek z art. 63 ustawy o odpadach nie dotyczy dokumentów niezwiązanych z działalnością objętą wpisem, na przykład kadrowych lub czysto administracyjnych, ani formularzy o urzędowo narzuconym wzorze, w którym nie ma pola na numer rejestrowy.
Wymóg podania numeru w panelu sprzedawcy na platformie sprzedażowej jest polityką prywatnej platformy, a nie osobnym przepisem — jego źródłem pozostaje ten sam art. 63 ustawy o odpadach. Numer BDO jest polskim numerem rejestrowym i nie jest tym samym co zagraniczny numer EPR; różnicę wyjaśnia tekst o tym, czym różni się numer BDO od numeru EPR.
Czym kara z art. 194 ust. 1 pkt 5a różni się od sąsiednich sankcji?
Obowiązek umieszczania numeru na dokumentach jest odrębny od obowiązku samej rejestracji. Podmiot może mieć wpis w rejestrze i naruszać wyłącznie węższy obowiązek z art. 63 ustawy o odpadach, jeśli pomija numer na dokumencie. Ustawa o odpadach inaczej traktuje trzy sytuacje, które w praktyce bywają mylone.
| Naruszenie | Podstawa w ustawie o odpadach | Rodzaj sankcji | Kto orzeka |
|---|---|---|---|
| Zarejestrowany podmiot nie umieszcza numeru BDO na dokumentach | art. 194 ust. 1 pkt 5a w związku z ust. 3 | administracyjna kara pieniężna | wojewódzki inspektor ochrony środowiska, decyzją (art. 196) |
| Prowadzenie działalności objętej art. 50 ust. 1 bez wymaganego wpisu do rejestru | art. 194 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 3 | administracyjna kara pieniężna w tych samych granicach | wojewódzki inspektor ochrony środowiska, decyzją (art. 196) |
| Niezłożenie wniosku o wpis, o zmianę wpisu lub o wykreślenie albo wniosek niezgodny ze stanem faktycznym | art. 179 | areszt albo grzywna (wykroczenie) | sąd |
Art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach obejmuje prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu — także wtedy, gdy podmiot ma wpis, ale faktycznie prowadzona działalność wykracza poza jego zakres. Tę sankcję opisuje artykuł o tym, jaka kara grozi za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do BDO.
Jak to wygląda na przykładzie sprzedawcy internetowego?
Przykład: spółka wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach i ma wpis w rejestrze BDO. Sprzedaje we własnym sklepie internetowym i na platformie marketplace, a na wystawianych fakturach VAT nie podaje numeru rejestrowego. Spółka nie działa bez wpisu, więc nie chodzi o pkt 5. Narusza natomiast obowiązek z art. 63 ustawy o odpadach, a to jest czyn opisany w art. 194 ust. 1 pkt 5a tej ustawy.
Naruszenie może zostać stwierdzone podczas kontroli. Przestrzeganie przepisów ustawy o odpadach kontrolują organy Inspekcji Ochrony Środowiska — Główny Inspektor Ochrony Środowiska i wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).
Pozostałe obowiązki rejestrowe i ewidencyjne zbiera przegląd zagadnień dotyczących BDO.
Źródło: art. 194 ust. 1 pkt 5a w związku z ust. 3 (w związku z art. 63) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2023.1587 t.j. z późn. zm.).
Stan prawny na: 2026-10-02
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
