
KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Czy zbiorcze zestawienie (Załącznik nr 4) jest częścią systemu KOBiZE
- Zbiorcze zestawienie to dokument sumujący opłaty z poszczególnych wykazów szczegółowych (załączniki nr 1–3 tego samego rozporządzenia): gazy/pyły do powietrza (w tym silniki spalinowe), nierozliczone…
- Podstawą prawną zbiorczego zestawienia jest Prawo ochrony środowiska (art. 286) i rozporządzenie wykonawcze z 2019 r., wydane na podstawie art. 286 ust. 6 tej ustawy — nie ustawa z 2009 r. o systemie…
- Odrębność prawna nie oznacza braku związku między danymi.
Nie. „Zbiorcze zestawienie” (potocznie „Załącznik nr 4”) to wzór wykazu określony w § 2 pkt 4 i załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443). Jest to dokument z systemu opłaty za korzystanie ze środowiska, składany marszałkowi województwa, a nie część systemu KOBiZE/Krajowej bazy.
Co faktycznie zawiera Załącznik nr 4?
Zbiorcze zestawienie to dokument sumujący opłaty z poszczególnych wykazów szczegółowych (załączniki nr 1–3 tego samego rozporządzenia): gazy/pyły do powietrza (w tym silniki spalinowe), nierozliczone emisje gazów cieplarnianych objęte EU ETS, wydane uprawnienia do emisji oraz składowanie odpadów. Wypełnia się je w każdym przypadku przedkładania któregokolwiek z wykazów szczegółowych — jako podsumowanie, nie jako samodzielny, niezależny obowiązek.
Wykaz składany marszałkowi województwa ma dwie części: szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie tych danych (art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Zawartość obu części opisuje tekst co zawiera wykaz opłat za korzystanie ze środowiska składany marszałkowi województwa.
Dlaczego to nie jest KOBiZE?
Podstawą prawną zbiorczego zestawienia jest Prawo ochrony środowiska (art. 286) i rozporządzenie wykonawcze z 2019 r., wydane na podstawie art. 286 ust. 6 tej ustawy — nie ustawa z 2009 r. o systemie zarządzania emisjami, na której opiera się KOBiZE/Krajowa baza. Adresatem wykazu jest marszałek województwa, nie Krajowy ośrodek. Żadne zdanie rozporządzenia z 2019 r. nie wspomina Krajowej bazy ani KOBiZE. Oba systemy administracyjnie sąsiadują (ta sama kategoria „korzystania ze środowiska”), co bywa źródłem pomyłki, ale są odrębnymi, niezależnie regulowanymi obowiązkami.
Czym jest drugi z tych systemów, wyjaśnia tekst czym jest KOBiZE i jaki raport prowadzi.
Zbiorcze zestawienie a raport do Krajowej bazy — porównanie
| Cecha | Zbiorcze zestawienie (załącznik nr 4) | Raport do Krajowej bazy („raport KOBiZE”) |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | art. 286 Prawa ochrony środowiska i rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. | art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji |
| Do kogo trafia | marszałek województwa | Krajowa baza prowadzona przez Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami |
| Termin | do 31 marca roku następnego, razem z opłatą (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska) | do końca lutego za rok poprzedni (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami) |
| Czym jest | podsumowanie opłat z wykazów szczegółowych z załączników nr 1–3 | roczny raport o emisjach wprowadzany do systemu elektronicznego |
Terminy wykazu i opłaty omawia tekst do kiedy trzeba zapłacić opłatę za korzystanie ze środowiska i złożyć wykaz.
Co łączy oba obowiązki?
Odrębność prawna nie oznacza braku związku między danymi. Wykaz dotyczący wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza sporządza się na podstawie tego samego rocznego raportu, który podmiot wprowadza do Krajowej bazy (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska). Nie wynika z tego, że wystarczy złożyć jeden dokument zamiast drugiego: to nadal dwa obowiązki, z różnymi terminami i różnymi organami.
Marszałek województwa ma też nieodpłatny wgląd do Krajowej bazy, ograniczony do informacji dotyczących eksploatacji urządzeń (art. 7a ustawy o systemie zarządzania emisjami). Jest to kanał nadzoru, który nie zastępuje wykazu składanego przez podmiot.
Przykład: firma transportowa korzysta z samochodów z silnikami spalinowymi i z tego tytułu składa marszałkowi województwa wykaz szczegółowy z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. Razem z nim wypełnia zbiorcze zestawienie z załącznika nr 4, które sumuje należne opłaty. Raport do Krajowej bazy wprowadza osobno i wcześniej — do końca lutego (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
Co zrobić dalej?
Jeśli składasz zbiorcze zestawienie (Zał. 4), sprawdź najpierw, które ze szczegółowych wykazów (zał. 1–3) faktycznie Cię dotyczą — to one decydują o obowiązku, zestawienie jest tylko podsumowaniem.
- Ustal rodzaje korzystania ze środowiska, za które wnosisz opłatę, i przypisz je do wykazów z załączników nr 1–3.
- Wypełnij zbiorcze zestawienie jako sumę opłat z tych wykazów i złóż całość marszałkowi województwa.
- Obowiązek wobec Krajowej bazy sprawdź osobno — pomaga w tym tekst od kiedy powstaje obowiązek złożenia raportu KOBiZE.
Pozostałe teksty z tego obszaru zebrano na stronie KOBiZE i opłata za korzystanie ze środowiska.
Najczęściej zadawane pytania
Czy składając zbiorcze zestawienie, składam też coś do KOBiZE?
Nie automatycznie — to dwa odrębne obowiązki oparte na różnych aktach prawnych i składane do różnych organów. To rozróżnienie nie rozstrzyga, czy w Twojej sytuacji masz odrębny obowiązek wobec KOBiZE.
Czy zbiorcze zestawienie można złożyć samodzielnie, bez wykazów szczegółowych?
Nie — wypełnia się je wtedy, gdy składany jest którykolwiek z wykazów szczegółowych z załączników nr 1–3, jako ich podsumowanie.
Stan prawny na: 2026-10-02
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.


