Firma zagraniczna sprzedaje do Polski bez oddziału: kto rozlicza jej opakowania?

Opakowania rozlicza ten, kto wykonuje czynność wprowadzenia do obrotu: import, WNT, wprowadzanie pod własnym oznaczeniem, pakowanie cudzego produktu albo prowadzenie dużej jednostki handlu detalicznego (art. 8 pkt 23–24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Zagraniczna firma bez oddziału, która jest wprowadzającym, składa wniosek o wpis do rejestru bezpośrednio do Marszałka Województwa Mazowieckiego (art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach).

Kto jest podmiotem wprowadzającym, gdy sprzedaje firma zagraniczna?

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) nie uznaje kanału sprzedaży za kryterium ustawowe. Kryteria są czynnościowe (art. 8 pkt 23–24). Wprowadzającym produkty w opakowaniach jest przedsiębiorca, który działa w zakresie ich wprowadzania do obrotu (art. 8 pkt 23). Lista jest otwarta („w szczególności”) i obejmuje trzy przypadki:

• wprowadzanie do obrotu pod własnym oznaczeniem, także gdy wytworzenie zlecono innemu przedsiębiorcy (lit. a),
• pakowanie produktów wytworzonych przez innego przedsiębiorcę i wprowadzanie ich do obrotu (lit. b),
• prowadzenie jednostki handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m² albo kilku jednostek o łącznej powierzchni powyżej 5000 m², przy sprzedaży produktów pakowanych w tych jednostkach (lit. c). Ustawa nie rozstrzyga wprost, czy lit. c obejmuje duży sklep, który tylko odsprzedaje towary zapakowane i wprowadzone na rynek przez innego krajowego dostawcę.

Do tego art. 8 pkt 24 uznaje za wprowadzenie do obrotu także import oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie (WNT) opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej. Dzięki temu importer i dokonujący WNT mieszczą się w definicji, nawet jeśli nie pasują do lit. a–c.

W praktyce trzeba więc ustalić, kto w łańcuchu dostaw wykonuje którąś z tych czynności.

Kto rozlicza opakowania w typowych układach sprzedaży?

Poniższa tabela to wniosek praktyczny z art. 8 pkt 23–24 ustawy o gospodarce opakowaniami. Pokazuje, po czyjej stronie leży czynność wprowadzenia do obrotu.

Droga towaru i dokumenty (zgłoszenie celne, faktura WNT, etykieta) pomagają ustalić, w którym wierszu tabeli jesteś. W pełnym tekście ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nie ma mechanizmu „przedstawiciela” dla sprzedawców zagranicznych ani sprzedających na odległość. Inne reżimy (sprzęt elektryczny, baterie) nie zostały tu sprawdzone i mogą się różnić.

Kiedy opakowania uznaje się za wprowadzone do obrotu?

Moment wprowadzenia ma znaczenie, bo od niego zależy, w którym roku kalendarzowym powstaje obowiązek. Art. 9 ust. 1–3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy o gospodarce opakowaniami wskazuje trzy daty:

Gdy wprowadzenie nastąpiłoby w dwóch różnych terminach, liczy się wcześniejszy. Ciężar dowodu, że wprowadzenie nie nastąpiło albo nastąpiło w innym dniu, spoczywa na przedsiębiorcy (art. 9 ust. 1–3). Więcej o tym pojęciu przeczytasz w artykule Co to jest wprowadzenie do obrotu.

Przykład (wniosek praktyczny): polska firma kupuje od unijnego dostawcy towary w opakowaniach na potrzeby swojej działalności. Zgodnie z art. 8 pkt 24 ustawy o gospodarce opakowaniami jest to WNT, a więc wprowadzenie do obrotu po stronie nabywcy. Nabywca powinien przechowywać fakturę potwierdzającą WNT, bo według art. 9 ust. 1–3 tej ustawy od jej wystawienia liczy się moment wprowadzenia, chyba że wcześniej nastąpiło wprowadzenie w innym terminie.

Czy firma zagraniczna bez oddziału musi się wpisać do rejestru BDO?

Wpis do rejestru dotyczy m.in. wprowadzających produkty w opakowaniach (art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e–f ustawy o odpadach). Przedsiębiorca zagraniczny wykonujący taką działalność składa wniosek o wpis według art. 53 ust. 3 tej ustawy:

1. jeśli ustanowił oddział w Polsce – za pośrednictwem osoby upoważnionej do reprezentowania, zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę oddziału (pkt 1);

2. jeśli nie ustanowił oddziału – bezpośrednio do Marszałka Województwa Mazowieckiego (pkt 2).

To przepis o trybie składania wniosku przez przedsiębiorcę zagranicznego. Nie rozstrzyga on, czy w danym modelu sprzedaży to zagraniczny sprzedawca, czy polski odbiorca jest wprowadzającym. O tym decyduje analiza czynności z art. 8 pkt 23–24 ustawy o gospodarce opakowaniami. Szerzej o rejestrze: BDO.

Czy numer BDO to to samo co numer EPR?

Nie. Polski numer rejestrowy BDO jest dziewięciocyfrowy, nadaje go marszałek województwa na podstawie art. 54 ustawy o odpadach i obowiązuje wyłącznie w Polsce. „Numer EPR” nie jest jednym, zharmonizowanym identyfikatorem. To potoczne określenie różnych krajowych numerów rejestracyjnych rozszerzonej odpowiedzialności producenta, np. niemieckiego numeru LUCID dla opakowań, niemieckiego WEEE-Reg-Nr. dla sprzętu elektrycznego czy francuskiego UIN. Każdy z nich jest wymagany osobno przy sprzedaży do danego kraju i żaden nie jest zamienny z numerem BDO. Etykieta „numery EPR” przy polu numeru BDO w panelu Allegro Sales Center to decyzja interfejsu platformy, a nie nazwa prawna.

W ocenie dyrektywy WEEE z 2025 r. Komisja Europejska stwierdziła, że wdrożenie systemów EPR w UE jest rozdrobnione, a luki w egzekwowaniu dotyczą szczególnie sprzedawców internetowych. Sprzedawca eksportujący towary do innych krajów UE może potrzebować odrębnego numeru danego kraju niezależnie od numeru BDO i dodatkowo do niego. Progi i obowiązki w poszczególnych krajach nie zostały tu zbadane, więc przed sprzedażą do kolejnego kraju warto sprawdzić w krajowym rejestrze producentów tego kraju (np. LUCID w Niemczech), czy sprzedawca musi się tam zarejestrować. Zasady dla innych krajów opisuje artykuł Sprzedaję do klientów w innych krajach Unii.

Jak traktować platformy i sprzedaż na odległość?

Kanał sprzedaży (platforma, własny sklep internetowy, sklep stacjonarny, hurt) nie jest kryterium ustawowym. Liczy się wyłącznie, kto wykonuje czynność z art. 8 pkt 23–24 ustawy o gospodarce opakowaniami. Rola operatora platformy, który tylko pośredniczy w sprzedaży towarów sprzedawców trzecich i sam nie importuje, nie pakuje ani nie oznacza towarów, nie jest w tekście ustawy rozstrzygnięta wprost, a lista z pkt 23 jest otwarta. Gałąź lit. c odnosi się do fizycznej powierzchni handlowej i nie ma wprost stwierdzonego odpowiednika dla sprzedaży wyłącznie internetowej.

Warto zweryfikować w umowie z platformą i w dokumentach logistycznych (zgłoszenie celne, faktury WNT, etykiety), kto faktycznie importuje, pakuje albo oznacza towar własnym znakiem. Ten opis dotyczy wyłącznie ustawy krajowej. Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) ma własną definicję producenta (art. 3 pkt 15) i rejestr producentów (art. 44–45), więc warto sprawdzić ich brzmienie na EUR-Lex. Szczegóły dla marketplace’ów: Sprzedaję przez Allegro i Amazon.

Jakie obowiązki ma wprowadzający i co grozi za ich zaniedbanie?

Wprowadzający produkty w opakowaniach ma zapewniać recykling odpadów opakowaniowych tego samego rodzaju co opakowania, w których wprowadził produkty. Robi to samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań (art. 17 ust. 1–3 ustawy o gospodarce opakowaniami). Obowiązek ten nie dotyczy przedsiębiorcy, który w roku wprowadził opakowania o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg i spełnił warunki z art. 7 ust. 1 (art. 6 ust. 3 tej ustawy). Za nieprowadzenie ewidencji masy opakowań, w których wprowadził do obrotu produkty w danym roku, grozi kara pieniężna od 10 000 do 500 000 zł (art. 56 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 57 pkt 1 tej ustawy). Karę nakłada w większości przypadków wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a właściwe organy wskazuje art. 58. Przegląd tematu: Odpady i opakowania.

Co zrobić teraz?

1. Opisz łańcuch dostaw: kto importuje, kto dokonuje WNT, czyje oznaczenie jest na produkcie, kto pakuje.

2. Ustal datę wprowadzenia do obrotu według art. 9 ust. 1–3 ustawy o gospodarce opakowaniami i zachowaj dokumenty, bo dowód daty leży po stronie przedsiębiorcy.

3. Jeśli to zagraniczna firma jest wprowadzającym i nie ma oddziału, złóż wniosek do Marszałka Województwa Mazowieckiego (art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach).

4. W niejasnym modelu (platforma, sprzedaż na odległość) skonsultuj rolę poszczególnych podmiotów z ekspertem.

Stan prawny na: 2026-10-23

Źródła: ustawa o odpadach, ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 619), rozporządzenie (UE) 2025/40.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)

Najczęściej zadawane pytania

Czy mała ilość opakowań zwalnia z rejestracji w BDO?

Nie. Art. 6 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami zwalnia wprowadzającego, którego opakowania w roku nie przekroczyły 1 Mg, tylko z wybranych obowiązków: poziomów recyklingu, opłaty produktowej i dokumentów recyklingu oraz kampanii edukacyjnych. Zwolnienie wymaga złożenia marszałkowi województwa do 15 marca przez BDO zaświadczeń lub oświadczenia o pomocy de minimis (art. 7 ust. 1 i 4). Obowiązku wpisu do rejestru BDO art. 6 ust. 3 nie wymienia. Zobacz: BDO.