Słomka przyklejona do kartonika z napojem: osobny produkt czy część opakowania?

Słomka przyklejona do kartonika z napojem nie jest osobnym produktem, lecz częścią opakowania, gdy jako złączony element pomocniczy spełnia funkcje opakowania (art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Wykaz w rozporządzeniu z 2013 r. wymienia jako nieopakowania mieszadełka do napojów i jednorazowe sztućce, ale nie słomkę.

Co mówi definicja opakowania w art. 3 ust. 2?

Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) w art. 3 ust. 2 pkt 3 stanowi, że za opakowanie uważa się część składową opakowania oraz złączony z opakowaniem element pomocniczy, spełniające funkcje opakowania, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Przyklejona słomka jest złączona z kartonikiem, więc mieści się w tym pojęciu, o ile spełnia funkcje opakowania.

Ta sama norma zawiera wyłączenie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 opakowaniem nie jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, stanowiącego integralną część produktu oraz niezbędnego do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania. Warunki te dotyczą jednocześnie całego wyrobu, więc samo to, że słomkę wyrzuca się razem z kartonikiem, nie wystarcza do wyłączenia.

Co wynika z wykazu wyrobów w rozporządzeniu?

Art. 3 ust. 3 ustawy zobowiązuje ministra właściwego do spraw klimatu do określenia w rozporządzeniu przykładowego wykazu wyrobów, w tym części składowych opakowań oraz złączonych z wyrobem elementów pomocniczych, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie. Ma to zapewnić jednolite uznawanie wyrobów za opakowanie. Wykaz jest więc przykładowy, a nie wyczerpujący.

W załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 r. w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie (pkt 2 ppkt 2 lit. b), wśród wyrobów niebędących opakowaniami wymieniono mieszadełka do napojów i jednorazowe sztućce. Słomki nie ma tam z nazwy. W praktyce oznacza to, że wykaz nie rozstrzyga sprawy wprost, a wpisu o sztućcach nie wolno mechanicznie przenosić na słomkę złączoną z kartonikiem. Wpis dotyczy wyrobów występujących samodzielnie, a nie elementów złączonych z opakowaniem, które ocenia się według art. 3 ust. 2 pkt 3.

Jak sprawdzić własny przypadek?

Przykład: producent pakuje sok w kartonik z przyklejoną słomką i sprzedaje całość jako jeden produkt. Słomka jest tu elementem złączonym z kartonikiem, a nie wyrobem sprzedawanym oddzielnie, więc trzeci wiersz tabeli go nie dotyczy. Jeśli słomka spełnia funkcje opakowania z art. 3 ust. 1, mieści się w art. 3 ust. 2 pkt 3 i jest częścią opakowania. Wyłączenie z pkt 1 wymagałoby spełnienia wszystkich jego warunków łącznie.

Czego przepisy nie rozstrzygają?

Ustawa i wykaz nie stwierdzają wprost, że przyklejona słomka jest albo nie jest opakowaniem. Nie wynika z nich też, że słomka w kartoniku jest „osobnym produktem” podlegającym odrębnej ewidencji. Rozstrzyga ocena funkcji konkretnego elementu według kryteriów art. 3 ust. 2, a funkcje opakowania wylicza ust. 1 tego artykułu w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 619.

Co zrobić w ewidencji i sprawozdaniu?

W praktyce oznacza to następujący wniosek: jeśli po ocenie według art. 3 ust. 2 słomka jest elementem pomocniczym spełniającym funkcje opakowania, ujmij ją razem z kartonikiem jako część opakowania. Jeśli nie potrafisz uzasadnić, że spełnione są wszystkie warunki wyłączenia z art. 3 ust. 2 pkt 1, bezpieczniej jest traktować słomkę jako część opakowania niż jako odrębny produkt. Jeśli ocena prowadzi do przeciwnego wyniku, zapisz uzasadnienie wskazujące konkretną przesłankę z art. 3 ust. 2 pkt 1. Zanim przyjmiesz taką ocenę dla całej linii produktów, warto zweryfikować ją z doradcą środowiskowym, który zna specyfikę Twojego opakowania, a w razie wątpliwości z urzędem marszałkowskim, który obsługuje Twoje konto w BDO.

Rola przedsiębiorcy, który wprowadza do obrotu napoje w takich kartonikach, wynika z innych przepisów ustawy. Zobacz: co to jest wprowadzenie do obrotu, co to jest produkt w opakowaniu oraz ogólne zasady rejestru BDO.

Stan prawny na: 2026-10-22

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)

Najczęściej zadawane pytania

Czy mieszadełko do napojów to opakowanie?

Nie. Załącznik pkt 2 ppkt 2 lit. b do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 r. wymienia mieszadełka do napojów i jednorazowe sztućce wśród wyrobów niebędących opakowaniami. Słomki wykaz nie wymienia, więc nie wolno wprost przenosić tego wpisu na słomkę. Więcej o rozróżnieniu produktu i opakowania w artykule Co to jest produkt w opakowaniu.

Kto wydaje wykaz wyrobów uznawanych za opakowanie?

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi określa go w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw klimatu. Wykaz jest przykładowy i obejmuje także części składowe opakowań oraz złączone z wyrobem elementy pomocnicze. Szerzej o całym obszarze piszemy w dziale Odpady i opakowania.

Od kiedy liczy się obowiązek, gdy napój w kartoniku trafia na rynek?

Jeśli słomka zostanie uznana za część opakowania, rozliczasz ją razem z kartonikiem, w tym samym roku co cały produkt. Według art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy wprowadzenie do obrotu następuje w dniu wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej (produkcja krajowa), w dniu przywozu (import) albo w dniu wystawienia faktury WNT, zależnie od tego, który termin jest najwcześniejszy. Więcej w artykule Co to jest wprowadzenie do obrotu.