KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Od jakiej kwoty nie płaci się opłaty za korzystanie ze środowiska?
Nie wnosi się opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska (art. 273 ust. 1 POŚ), jeśli jej roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Dotyczy to też opłaty równej dokładnie 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska).
Stan prawny na: 2026-10-18
Jak liczyć próg 800 zł?
Art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska (POŚ) stanowi, że nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Próg odnosi się do opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania, a nie do sumy wszystkich opłat podmiotu. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona.
W praktyce oznacza to, że opłatę ocenia się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska (art. 289 ust. 1 POŚ). Rodzaj z opłatą do 800 zł jest zwolniony z zapłaty, a rodzaj z opłatą powyżej 800 zł wymaga wpłaty, nawet jeśli obok są rodzaje poniżej progu.
Czy przy niskiej opłacie trzeba złożyć wykaz?
Tak, ale tylko powyżej drugiego, niższego progu. Według art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ, gdy roczna opłata z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska wymienionych w art. 273 ust. 1 nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1. Próg 100 zł liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania, a nie łącznie.
| Roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania | Zapłata (art. 289 ust. 1 zd. 1 POŚ) | Wykaz (art. 289 ust. 1 zd. 2 POŚ) |
|---|---|---|
| do 100 zł włącznie | nie wnosi się | nie przedkłada się |
| powyżej 100 zł do 800 zł włącznie | nie wnosi się | przedkłada się |
| powyżej 800 zł | wnosi się | przedkłada się |
Przykład: firma korzysta ze środowiska na trzy sposoby. Opłata za pierwszy rodzaj nie przekracza 100 zł, za drugi mieści się między 100 zł a 800 zł, a za trzeci przekracza 800 zł. Wniosek z art. 289 ust. 1 POŚ: za pierwszy rodzaj firma nie płaci i nie składa wykazu, za drugi nie płaci, ale składa wykaz, a za trzeci płaci i składa wykaz.
Do kiedy zapłacić i złożyć wykaz?
Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ). Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 POŚ). Wykaz przedkłada się marszałkowi województwa w tym samym terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2 (art. 286 ust. 1 POŚ). Zapłata i wykaz mają więc jeden wspólny termin: 31 marca.
Opłatę, która wynika ze złożonego wykazu, a nie została zapłacona, można egzekwować na podstawie tytułu wykonawczego bez dodatkowej decyzji (art. 286 ust. 4 POŚ).
Czym jest zbiorcze zestawienie (Załącznik nr 4)?
Zbiorcze zestawienie, potocznie „Załącznik nr 4”, to wzór wykazu określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443, § 2 pkt 4). Rozporządzenie wydano na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ. Zestawienie sumuje opłaty z poszczególnych wykazów szczegółowych (załączniki nr 1–3) i składa się je marszałkowi województwa razem z wykazami (art. 286 ust. 1 pkt 2 POŚ), w zakresie objętym art. 289 ust. 1.
Czy sejmik województwa może zmienić próg?
Art. 289 ust. 2 POŚ stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%”. Według interpretacji dotyczy to progu 800 zł. Przed obliczeniem opłaty warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim swojego województwa, czy takiej uchwały nie podjęto.
Co zrobić w praktyce?
1. Oblicz roczną opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 POŚ.
2. Porównaj każdą z nich z progami z art. 289 ust. 1 POŚ: 100 zł (wykaz) i 800 zł (zapłata).
3. Do 31 marca następnego roku złóż marszałkowi województwa wykazy, jeśli obowiązek ich złożenia nie jest wyłączony na podstawie art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ (art. 286 ust. 1 POŚ). W tym samym terminie zapłać opłaty, których nie obejmuje zwolnienie z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ (art. 285 ust. 2 POŚ).
Więcej o zasadach zwolnienia przeczytasz w artykule kiedy nie trzeba płacić opłaty za korzystanie ze środowiska, a o samej opłacie w tekście co to jest opłata za korzystanie ze środowiska.
Źródła oficjalne
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 647)
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443)
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
Najczęściej zadawane pytania
Czy opłata wynosząca dokładnie 800 zł jest płatna?
Nie. Art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ zwalnia z wnoszenia opłat, których roczna wysokość nie przekracza 800 zł, więc kwota równa 800 zł też jest zwolniona. Opłata dopiero powyżej tej kwoty trafia na rachunek urzędu marszałkowskiego. Więcej o zwolnieniach znajdziesz w artykule kiedy nie trzeba płacić opłaty za korzystanie ze środowiska.
Czy opłata nieprzekraczająca 800 zł zwalnia też ze złożenia wykazu?
Nie zawsze. Z wykazów zwalnia dopiero opłata do 100 zł z tytułu danego rodzaju korzystania (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ). Przy opłacie powyżej 100 zł, ale w granicach progu zwolnienia z zapłaty, zapłaty nie ma, a wykaz z art. 286 ust. 1 POŚ składa się marszałkowi województwa do 31 marca (art. 285 ust. 2 POŚ). Więcej o treści wykazu przeczytasz w artykule co zawiera wykaz składany marszałkowi województwa.
Kto musi składać wykaz i opłatę – tylko firmy?
Nie tylko. Obowiązek dotyczy podmiotu korzystającego ze środowiska (art. 3 pkt 20 POŚ). Są to przedsiębiorcy, także zagraniczni, osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie oraz jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami. Osoba fizyczna jest objęta definicją tylko w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia. Więcej o samej opłacie w artykule co to jest opłata za korzystanie ze środowiska.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
