Co to jest PPWR?

PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. do wszystkich opakowań, niezależnie od materiału i sektora (art. 2 ust. 1 i art. 71). Część przepisów ma własne, wcześniejsze lub późniejsze daty.

Stan prawny na: 2026-10-18

Kogo dotyczy PPWR?

Rozporządzenie (UE) 2025/40 stosuje się do wszystkich opakowań niezależnie od zastosowanego materiału oraz do wszystkich odpadów opakowaniowych niezależnie od sektora (art. 2 ust. 1). Sam zakres przedmiotowy nie zawiera progu wielkości przedsiębiorstwa (art. 2 ust. 1). Obowiązki spoczywają na „podmiotach gospodarczych”, czyli na wytwórcy, dostawcy, importerze, dystrybutorze, upoważnionym przedstawicielu, dystrybutorze końcowym i dostawcy usług realizacji zamówień (art. 3 pkt 12).

Kluczowe role definiuje art. 3 rozporządzenia (UE) 2025/40:

• wytwórca to podmiot wytwarzający opakowanie lub produkt w opakowaniu, a także podmiot, który zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym (pkt 13 lit. a);
• importer ma siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego (pkt 17);
• dystrybutor to podmiot w łańcuchu dostaw, inny niż wytwórca i importer, który udostępnia opakowanie na rynku (pkt 18).

Czym „producent” różni się od „wytwórcy”?

Są to dwa odrębne pojęcia. „Producent” (art. 3 pkt 15 rozporządzenia (UE) 2025/40) obejmuje każdego wytwórcę, importera lub dystrybutora, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego. Dotyczy to także sprzedaży na odległość i dostaw z państwa trzeciego bezpośrednio do użytkowników końcowych. Producentem jest też podmiot, który rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym (art. 3 pkt 15).

To właśnie producent podlega rejestracji i rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Producenci muszą się zarejestrować w każdym państwie członkowskim, w którym po raz pierwszy udostępniają opakowania lub w którym rozpakowują produkty (art. 44 ust. 2), a w ramach systemów EPR ponoszą odpowiedzialność za te opakowania (art. 45 ust. 1). Producent z siedzibą w innym państwie członkowskim wyznacza upoważnionego przedstawiciela ds. EPR w państwie, w którym udostępnia opakowania. Dla producentów z państw trzecich wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3).

Definicje rozporządzenia (UE) 2025/40 są inne niż definicje roli z prawa polskiego (np. w BDO). Dlatego rola z prawa polskiego nie przesądza o statusie producenta z art. 3 pkt 15 rozporządzenia (UE) 2025/40. Więcej o rolach znajdziesz w artykule kogo obejmą obowiązki PPWR i w jakich rolach.

Od kiedy obowiązuje PPWR i które terminy są późniejsze?

Rozporządzenie (UE) 2025/40 weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71). Przed tą datą obowiązywało, ale nie było stosowane (art. 71). Poszczególne wymogi mają jednak własne terminy:

Sierpień 2026 r. nie jest więc datą, od której obowiązują wszystkie wymogi (art. 71 rozporządzenia (UE) 2025/40). Przy etykietowaniu data 12 sierpnia 2028 r. jest najwcześniejszą możliwą, bo ostateczny termin zależy od aktu wykonawczego z art. 12 ust. 6 lub 7. Pełny przegląd terminów znajdziesz w artykule o harmonogramie stosowania obowiązków PPWR.

Jakie obowiązki ma wytwórca?

Wytwórca może od 12 sierpnia 2026 r. wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5–12 rozporządzenia (UE) 2025/40 (art. 15 ust. 1); same te wymogi mają jednak własne daty stosowania, podane w tabeli. Przed wprowadzeniem do obrotu wytwórca przeprowadza procedurę oceny zgodności (art. 38), sporządza dokumentację techniczną (załącznik VII) i deklarację zgodności UE (art. 39). Dokumenty przechowuje 5 lat dla opakowań jednorazowych i 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku (art. 15 ust. 3). Opakowanie musi być identyfikowalne (numer typu, partii lub serii) i opatrzone nazwą oraz adresem pocztowym wytwórcy. Dane te mogą znajdować się na opakowaniu, w kodzie QR lub innym nośniku danych albo w dokumencie towarzyszącym (art. 15 ust. 5 i 6).

Przykład: sklep internetowy zleca produkcję kartonów wysyłkowych pod własną marką. Według art. 3 pkt 13 lit. a rozporządzenia (UE) 2025/40 jest wytwórcą tych opakowań. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sklep jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim. Wtedy wytwórcą jest dostawca (art. 3 pkt 13 lit. b). Jeśli sklep wysyła opakowania klientom w innym państwie członkowskim, może być też producentem w rozumieniu art. 3 pkt 15 w tym państwie.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Mikroprzedsiębiorstwo zlecające produkcję. Gdy zleceniodawca pod własną marką jest mikroprzedsiębiorstwem (zalecenie Komisji 2003/361/WE), a dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim, wytwórcą jest dostawca opakowania (art. 3 pkt 13 lit. b rozporządzenia (UE) 2025/40).
• Importer lub dystrybutor jako wytwórca. Importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność, jest uważany za wytwórcę i podlega art. 15 (art. 21 rozporządzenia (UE) 2025/40). Gdy jest mikroprzedsiębiorstwem, a jego dostawca opakowań znajduje się w Unii, za wytwórcę do celów art. 15 uznaje się dostawcę (art. 21 akapit drugi).
• Opakowania wielokrotnego użytku sprzed 11 lutego 2025 r. Obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania nie dotyczy opakowań wielokrotnego użytku wprowadzonych do obrotu przed tą datą (art. 15 ust. 9 rozporządzenia (UE) 2025/40).
• Organizacja odpowiedzialności producenta. Gdy producent powierzył obowiązki EPR takiej organizacji (art. 46 ust. 1), obowiązki rejestrowe z art. 44 wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2025/40).
• Próg 10 ton. Próg 10 ton rocznie zmniejsza zakres sprawozdawanych informacji, ale nie zwalnia z rejestracji ani z rozszerzonej odpowiedzialności producenta (art. 44 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2025/40). Państwo członkowskie może ustalić próg niższy.
• Recyklat. Progi z art. 7 ust. 1–2 rozporządzenia (UE) 2025/40 nie mają zastosowania m.in. do opakowań bezpośrednich i zewnętrznych produktów leczniczych (w wyliczonych przypadkach), opakowań wyrobów medycznych i IVD do kontaktu z produktami wrażliwymi, kompostowalnych opakowań z tworzyw sztucznych, opakowań do transportu towarów niebezpiecznych oraz opakowań żywności dla niemowląt i małych dzieci (art. 7 ust. 4). Nie stosuje się ich także do opakowań z tworzyw sztucznych do kontaktu z żywnością, gdy ilość recyklatu stwarza zagrożenie dla zdrowia i powoduje niezgodność z rozporządzeniem (WE) nr 1935/2004 (art. 7 ust. 5 lit. a), ani do części z tworzywa stanowiących mniej niż 5% masy całej jednostki opakowania (art. 7 ust. 5 lit. b).
• Etykieta. Zharmonizowana etykieta z art. 12 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40 nie dotyczy opakowań transportowych (z wyjątkiem opakowań e-commerce) ani opakowań objętych systemem kaucyjnym. Art. 12 nie ma też zastosowania do opakowań bezpośrednich i zewnętrznych wyrobów medycznych, IVD i produktów leczniczych, gdy brakuje miejsca ze względu na inne wymogi etykietowania albo gdy etykieta mogłaby zagrozić bezpiecznemu użyciu produktu leczniczego (art. 12 ust. 11).

Od kiedy można się zarejestrować w Polsce?

Format rejestracji i sprawozdawczości ma określić akt wykonawczy Komisji (art. 44 ust. 14 rozporządzenia (UE) 2025/40). Dlatego moment, od którego rejestracja jest faktycznie możliwa w Polsce, wynika z prawa krajowego i tego aktu, a nie z samej daty stosowania rozporządzenia. Data uruchomienia polskiego rejestru producentów PPWR i jego relacja do BDO nie są ustalone. Przed rejestracją sprawdź komunikaty polskich organów oraz aktualne brzmienie przepisów krajowych. Szerszy kontekst: odpady i opakowania.

Co zrobić teraz?

Ustal, które role z art. 3 rozporządzenia (UE) 2025/40 pełni firma (wytwórca, importer, dystrybutor albo producent z pkt 15) i w których państwach członkowskich udostępnia opakowania po raz pierwszy. Następnie zbierz dokumentację techniczną dla opakowań, które wprowadzasz do obrotu od 12 sierpnia 2026 r. (art. 15 ust. 2). Sprawdź deklaracje dostawców w zakresie metali ciężkich dla wszystkich opakowań (art. 5 ust. 4) oraz PFAS dla opakowań do kontaktu z żywnością (art. 5 ust. 5). Zgodność z oboma wymogami wykazuje się w dokumentacji technicznej (art. 5 ust. 6). Terminy późniejsze (etykieta, klasy recyklowalności, recyklat, pusta przestrzeń) zaplanuj według tabeli terminów.

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie (UE) 2025/40

Najczęściej zadawane pytania

Jakie limity PFAS obowiązują w opakowaniach do żywności?

Od 12 sierpnia 2026 r. nie wprowadza się do obrotu opakowań do kontaktu z żywnością zawierających PFAS w stężeniu równym lub wyższym niż 25 ppb dla każdego PFAS (analiza ukierunkowana), 250 ppb dla sumy PFAS z analizy ukierunkowanej albo 50 ppm dla PFAS łącznie z polimerowymi (art. 5 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2025/40). Zakaz działa w zakresie, w jakim dane stężenie nie jest już zakazane innym aktem UE. Gdy całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, dostawca w rozumieniu REACH dostarcza wytwórcy lub importerowi opakowań, na ich wniosek, dowód, czy fluor pochodzi z PFAS (art. 5 ust. 5 lit. c). Komisja ma do 12 sierpnia 2030 r. ocenić potrzebę zmiany lub uchylenia tego ustępu (art. 5 ust. 5).