BDO · Pytania i odpowiedzi
Czy gospodarstwo rolne musi mieć wpis do BDO i jakie ma obowiązki?
Gospodarstwo rolne nie musi mieć wpisu do BDO jako wytwórca odpadów, gdy rolnik gospodaruje na użytkach rolnych poniżej 75 ha i nie podlega wpisowi z innego tytułu (art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach). Wpis jest obowiązkowy, gdy gospodarstwo prowadzi działalność wymienioną w art. 50 ust. 1 tej ustawy, np. zawodowo transportuje odpady (zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 4 dotyczy tylko transportu wyłącznie odpadów wytworzonych przez siebie).
Stan prawny na: 2026-10-18
O tym, czy gospodarstwo potrzebuje wpisu, nie decyduje sam fakt prowadzenia gospodarstwa, lecz rodzaj działalności i to, czy mieści się ona w ustawowym zwolnieniu (art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach). Szerszy kontekst znajdziesz w przewodniku o BDO.
Kto jest zwolniony z wpisu do BDO?
Art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity w ELI) wymienia pięć kategorii podmiotów, które nie podlegają wpisowi do rejestru BDO.
| Lp. | Kto nie podlega wpisowi | Podstawa |
|---|---|---|
| 1 | Osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne | art. 51 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 8 |
| 2 | Podmioty stosujące komunalne osady ściekowe na powierzchni ziemi w zakresie art. 96 ust. 1 pkt 1-3 | art. 51 ust. 2 pkt 2 |
| 3 | Podmioty prowadzące nieprofesjonalną zbiórkę odpadów opakowaniowych i zużytych artykułów konsumpcyjnych (np. przeterminowanych leków w ramach akcji zbiórki), nie jako działalność gospodarczą | art. 51 ust. 2 pkt 3 |
| 4 | Podmioty transportujące wyłącznie odpady wytworzone przez siebie | art. 51 ust. 2 pkt 4 |
| 5 | Wytwórcy odpadów będący rolnikami gospodarującymi na użytkach rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu | art. 51 ust. 2 pkt 5 |
Dla rolnika najważniejszy jest pkt 5. Zwolnienie obejmuje tylko ten zakres działalności, który mieści się w tych kategoriach. Inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu (art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o odpadach). Rolnik z użytkami poniżej 75 ha nadal podlega wpisowi, jeśli z innego tytułu, np. przez odrębną działalność gospodarczą objętą art. 50, jest do tego obowiązany.
Kiedy rolnik mimo to musi się wpisać?
Obowiązek wpisu wynika z art. 50 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o odpadach. Dotyczy on m.in.:
- wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów,
- podmiotów transportujących odpady w ramach działalności zawodowej,
- sprzedawców odpadów i pośredników w obrocie nimi,
- podmiotów prowadzących przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia (poza przypadkami z art. 45),
- podmiotów wprowadzających do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny lub baterie objęte odrębnymi ustawami.
Obowiązek nie wynika z jednego wspólnego progu. Zależy od rodzaju prowadzonej działalności (art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach). W praktyce rolnik z gospodarstwem poniżej 75 ha, który np. zawodowo transportuje cudze odpady albo prowadzi obrót odpadami, nie skorzysta ze zwolnienia z art. 51 ust. 2 pkt 5 w tym zakresie.
Jak z ewidencją odpadów w gospodarstwie?
Art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach stanowi, że obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy wytwórców odpadów będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1. Wytwórca odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji podlega wpisowi (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach).
Gospodarstwo od 75 ha wzwyż nie ma zwolnienia z art. 51 ust. 2 pkt 5. Wpis z tytułu wytwarzania odpadów zależy wtedy od tego, czy podmiot musi prowadzić ewidencję (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach). Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), wydane na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach, określa rodzaje i ilości odpadów zwolnione z ewidencji. Jeśli gospodarstwo wytwarza odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych tym zwolnieniem, obowiązek wpisu z tego tytułu nie powstaje. Od 1 stycznia 2025 r. rozporządzenie usunęło z listy zwolnień pięć kodów odpadów niebezpiecznych. Dla odpadów innych niż niebezpieczne zwolnienie w większości nadal obowiązuje. Konkretne progi ilościowe dla danego kodu odpadu sprawdź w tym rozporządzeniu.
Kiedy wpis następuje z urzędu?
Marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru z urzędu, bez odrębnego wniosku, wobec posiadacza odpadów, który uzyskał jedno z następujących uprawnień (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach):
- pozwolenie zintegrowane,
- pozwolenie na wytwarzanie odpadów,
- zezwolenie na zbieranie lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów,
- decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi lub zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych,
- koncesję na podziemne składowanie odpadów na podstawie Prawa geologicznego i górniczego.
Wpis z urzędu nie następuje, jeśli podmiot uzyskał już wpis na podstawie art. 50 ust. 2. Pkt 6 w art. 51 ust. 1 został uchylony. Wpis z urzędu nie jest zwolnieniem z obowiązku wpisu, tylko innym trybem jego uzyskania.
Czy baterie i opakowania w gospodarstwie wymagają wpisu?
Tak, jeśli gospodarstwo jako przedsiębiorca samo wprowadza je do obrotu. Wtedy wpis wynika z odrębnych kategorii art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, a nie ze statusu wytwórcy odpadów.
- Baterie i akumulatory. Art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach obejmuje wprowadzających baterie lub akumulatory. Według art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach jest nim przedsiębiorca, który po raz pierwszy wprowadza je do obrotu w kraju w ramach działalności gospodarczej, dokonuje ich importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własnej działalności albo zlecił ich wytworzenie pod własnym oznaczeniem. Samo dalsze udostępnianie baterii już wprowadzonych na rynek nie mieści się w żadnym z tych trzech przypadków.
- Produkty w opakowaniach. Art. 50 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach obejmuje wprowadzających produkty w opakowaniach. Art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wskazuje m.in. przedsiębiorcę wprowadzającego do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem oraz przedsiębiorcę pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającego je do obrotu. Art. 8 pkt 24 tej ustawy uznaje za wprowadzenie do obrotu także import i wewnątrzwspólnotowe nabycie na potrzeby działalności gospodarczej.
W praktyce rolnik prowadzący działalność gospodarczą, który sprzedaje własne produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem lub sprowadza towary z zagranicy, powinien sprawdzić, czy nie wchodzi w te definicje. Zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach dotyczy wytwórcy odpadów i nie rozstrzyga o wpisie z tych odrębnych tytułów.
Wpis nie wyczerpuje obowiązków wprowadzającego baterie. Musi on umieszczać numer rejestrowy na dokumentach związanych z obrotem bateriami i akumulatorami (art. 30 ustawy o bateriach i akumulatorach). Na zgłoszenie użytkownika końcowego musi też odebrać od niego zużyte baterie i akumulatory samochodowe lub przemysłowe, które wprowadził do obrotu, w terminie 30 dni od zgłoszenia i w ilości nie większej niż mu przekazana (art. 31 ust. 1 tej ustawy). Obowiązek ten nie obejmuje baterii kwasowo-ołowiowych, dla których przewidziano odrębny tryb (art. 31 ust. 2).
Co konkretnie zrobić teraz?
1. Sprawdź powierzchnię użytków rolnych. Poniżej 75 ha możesz skorzystać z art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach, o ile nie podlegasz wpisowi z innego tytułu. Od 75 ha zwolnienia z pkt 5 nie ma.
2. Sprawdź, czy prowadzisz działalność z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach. Chodzi o zawodowy transport odpadów, obrót odpadami, przetwarzanie odpadów zwolnione z pozwolenia, wprowadzanie do obrotu baterii lub produktów w opakowaniach.
3. Sprawdź posiadane decyzje. Jeśli masz pozwolenie lub zezwolenie z art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach, marszałek województwa wpisuje Cię z urzędu, o ile nie uzyskałeś już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2.
4. Złóż wniosek, jeśli podlegasz wpisowi. Wniosek o wpis składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Jeśli taką działalność prowadzisz już bez wpisu, wniosek złóż niezwłocznie. Więcej o samym wniosku piszemy w artykule o wniosku o wpis do rejestru.
5. Oceń każdą działalność osobno. Jeśli gospodarstwo łączy kilka rodzajów działalności, zwolnienie obejmuje tylko zakres mieszczący się w art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o odpadach.
Podsumowanie obowiązków związanych z odpadami i opakowaniami znajdziesz w tekście odpady i opakowania.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
