Opakowanie z bioplastiku: czy to tworzywo sztuczne w rozumieniu przepisów?

Nazwa „bio” nie rozstrzyga sprawy: opakowanie z bioplastiku jest tworzywem sztucznym, gdy jego materiał spełnia ustawową definicję polimeru. Według art. 8 pkt 15b ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi tworzywo sztuczne to polimer w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH), a ustawa o produktach jednorazowych wyłącza z tego pojęcia polimery naturalne niezmodyfikowane chemicznie (art. 2 pkt 11aa).

Stan prawny na: 2026-10-22

Co mówi definicja tworzywa sztucznego w przepisach o opakowaniach?

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi posługuje się jedną definicją: ilekroć mowa w niej o tworzywie sztucznym, rozumie się przez to polimer w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. (art. 8 pkt 15b). Przepis dodaje, że do polimeru mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje, a materiał może funkcjonować jako główny strukturalny składnik toreb na zakupy (art. 8 pkt 15b in fine).

W tych definicjach decyduje więc to, czy materiał jest polimerem, a nie to, czy producent reklamuje go jako biodegradowalny, kompostowalny albo wytworzony z surowców roślinnych. Marketingowe określenie „bioplastik” nie jest w nich kryterium.

Czym różni się definicja w przepisach o produktach jednorazowych?

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (przepisy SUP) ma własną definicję. Tworzywo sztuczne to w niej materiał składający się z polimeru w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia REACH, do którego mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje, mogący funkcjonować jako główny składnik strukturalny produktów końcowych. Wyjątek dotyczy polimerów naturalnych, które nie zostały chemicznie zmodyfikowane (art. 2 pkt 11aa).

„Naturalność” materiału ma tu znaczenie pod dwoma warunkami łącznie: polimer jest naturalny oraz nie został chemicznie zmodyfikowany. Naturalne pochodzenie surowca samo w sobie nie wystarcza.

Dlaczego to ma znaczenie dla produktów jednorazowych?

Według art. 2 pkt 9e ustawy SUP produkt jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych to produkt wykonany w całości lub w części z tworzyw sztucznych, który nie został przeznaczony, zaprojektowany ani wprowadzony do obrotu do wielokrotnego użycia przez zwrot w celu ponownego napełnienia lub ponownego użycia do tego samego celu. Skoro wystarczy, że produkt jest wykonany „w części” z tworzywa sztucznego, kwalifikacja materiału opakowania wpływa na to, czy produkt wchodzi w ten reżim.

Dla produktów wymienionych w sekcjach II i III załącznika do ustawy art. 3k ust. 4 przesądza ponadto, że za produkty jednostkowe uznaje się produkty umieszczone łącznie w opakowaniach jednostkowych, w których są oferowane użytkownikom końcowym.

Jak sprawdzić własne opakowanie krok po kroku?

To zalecana kolejność sprawdzenia, a nie osobna procedura z przepisów:

1. Ustal, jaki dokładnie polimer jest głównym składnikiem materiału. Sama nazwa handlowa lub oznaczenie „bio” na opakowaniu tego nie wskazuje.

2. Sprawdź, czy materiał mieści się w definicji polimeru z art. 3 pkt 5 rozporządzenia REACH. Jeżeli tak, w przepisach o opakowaniach należy go traktować jako tworzywo sztuczne.

3. W kontekście przepisów SUP ustal, czy jest to polimer naturalny i czy był chemicznie modyfikowany. Dopiero niezmodyfikowany polimer naturalny wypada z definicji.

4. Zastosuj definicję produktu jednorazowego z art. 2 pkt 9e: czy produkt jest przeznaczony do wielokrotnego użycia przez zwrot, czy nie.

5. Zapisz wynik oceny razem z dokumentem od dostawcy, żeby w razie pytań móc go odtworzyć.

Przed złożeniem zamówienia lub zmianą dostawcy warto sprawdzić w karcie technicznej albo oświadczeniu producenta, jakim polimerem jest materiał i czy był chemicznie modyfikowany.

Przykład

Firma sprzedaje sałatki w pojemnikach oznaczonych jako „bio”. Dostawca w karcie technicznej wskazuje, że materiał to polimer z surowców roślinnych z dodatkiem substancji poprawiających sztywność. Samo „bio” niczego tu nie przesądza: firma przechodzi kroki wyżej, a odpowiedź zależy od tego, czy polimer jest naturalny i czy został chemicznie zmodyfikowany. Jeżeli dostawca nie potrafi tego wskazać, firma nie powinna zakładać, że pojemnik jest poza definicją tworzywa sztucznego.

Jakie są wyjątki od tej definicji?

Wyłączenie polimerów naturalnych niezmodyfikowanych chemicznie wynika z ustawy SUP (art. 2 pkt 11aa); w definicji z ustawy o opakowaniach (art. 8 pkt 15b) takiego wyłączenia nie ma. Ocena konkretnego materiału wymaga danych technicznych o jego składzie, od producenta lub dostawcy.

Co zrobić teraz z opakowaniem „bio”?

Poproś dostawcę o pisemne wskazanie polimeru i informację o ewentualnej modyfikacji chemicznej, a następnie przejdź kroki powyżej. Szerzej o samej definicji piszemy w tekście co to jest plastik, czyli tworzywo sztuczne w przepisach o opakowaniach. O pojęciu wprowadzania produktów na rynek przeczytasz w artykule co to jest wprowadzenie do obrotu. Obowiązki ewidencyjne opisujemy w tekście na czym polega obowiązek ewidencji produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, a torby opisuje artykuł kto musi pobierać opłatę recyklingową za torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Całość tematu zbiera dział odpady i opakowania, a o rejestrze piszemy w dziale BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) – art. 8 pkt 15b.
• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) – art. 2 pkt 9e i 11aa oraz art. 3k ust. 4.

Najczęściej zadawane pytania

Co dokładnie oznacza „tworzywo sztuczne” w przepisach o opakowaniach?

Według art. 8 pkt 15b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi tworzywo sztuczne to polimer, do którego mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje i który może funkcjonować jako główny strukturalny składnik toreb na zakupy.

Jak przy produktach jednorazowych liczy się produkty sprzedawane w opakowaniu jednostkowym?

Dla produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w sekcjach II i III załącznika do ustawy SUP za produkty jednostkowe uznaje się produkty umieszczone łącznie w opakowaniach jednostkowych, w których są oferowane użytkownikom końcowym (art. 3k ust. 4).