
KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Czy rolnik musi składać raport do KOBiZE?
- Podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza i wprowadza do Krajowej bazy roczny raport za poprzedni rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009…
- Tak, jeśli prowadzi działalność wytwórczą w rolnictwie.
- Ustawa i oficjalne materiały KOBiZE wskazują ograniczone przypadki:
Rolnik musi składać raport do KOBiZE, czyli do Krajowej bazy, jeśli jego działalność w danym roku kalendarzowym powodowała emisje do powietrza. Obowiązek wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska. Raport składa się do końca lutego następnego roku (art. 7 ust. 1 tej ustawy). Jeśli prowadzisz gospodarstwo jako osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, może Cię obejmować węższy zakres z art. 7 ust. 1a tej ustawy: raport dotyczy wtedy tylko eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia albo źródła spalania paliw (w zw. z art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska).
Kogo dotyczy obowiązek raportu do KOBiZE?
Podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza i wprowadza do Krajowej bazy roczny raport za poprzedni rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, Dz.U. 2026 poz. 526). „Emisja” to według art. 2 pkt 5 tej ustawy każdy gaz cieplarniany lub inna substancja wprowadzana do powietrza w wyniku działalności człowieka. Obowiązek wyzwala sam fakt emitowania (art. 7 ust. 1). Obowiązku nie uruchamia wpis do odrębnego rejestru ani wniosek. Konto w Krajowej bazie zakłada się dopiero po to, żeby złożyć raport. W art. 1-7 tej ustawy nie ma progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności. Nie znaleziono go też w rozporządzeniu Dz.U. 2022 poz. 2217 ani w oficjalnym poradniku KOBiZE. Przepis może ulec zmianie, dlatego warto sprawdzić w portalu krajowabaza.kobize.pl, czy rozporządzenia wykonawcze do art. 7 ustawy nie wprowadzają dodatkowego progu lub wyłączenia.
Więcej o samej bazie i o tym, kto ją prowadzi, przeczytasz w artykule Czym jest KOBiZE i jaki raport prowadzi.
Czy rolnik jest „podmiotem korzystającym ze środowiska”?
Tak, jeśli prowadzi działalność wytwórczą w rolnictwie. Art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska (Dz.U. 2025 poz. 647) wprost wymienia osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Ta sama definicja obejmuje też przedsiębiorców, jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami (lit. b) oraz osoby fizyczne spoza lit. a, ale tylko w zakresie, w jakim ich korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia (lit. c). Art. 2 pkt 20 ustawy o systemie zarządzania emisjami odsyła do tej definicji.
Sam status rolnika nie zwalnia więc z raportu (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami w zw. z art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska). O obowiązku decyduje to, czy gospodarstwo powoduje emisje, z zastrzeżeniem węższego zakresu z art. 7 ust. 1a dla osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami.
Kiedy rolnik nie musi składać raportu?
Ustawa i oficjalne materiały KOBiZE wskazują ograniczone przypadki:
- Brak działalności powodującej emisje w danym roku. Wtedy nie ma przedmiotu raportu, bo obowiązek z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami dotyczy podmiotu, którego działalność powoduje emisje. W formularzu Krajowej bazy służy do tego opcja „Brak działalności powodującej emisję” (oficjalny poradnik KOBiZE).
- Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą ma węższy zakres obowiązku. Raportuje wyłącznie eksploatację instalacji wymagającej pozwolenia albo źródła spalania paliw (art. 7 ust. 1a ustawy o systemie zarządzania emisjami, w zw. z art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska). Osoba, która korzysta wyłącznie z prywatnego pojazdu, czyli „urządzenia”, a nie „instalacji”, nie ma więc obowiązku raportowania. Dla przedsiębiorcy takiego ograniczenia nie ma.
- Upływ 5 lat. Obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po upływie 5 lat od zakończenia roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c ustawy o systemie zarządzania emisjami). To limit czasowy, a nie zwolnienie z raportu za bieżące lata.
Jeśli prowadzisz działalność wytwórczą w rolnictwie, wchodzisz do kategorii z art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska, a art. 7 ust. 1a ustawy o systemie zarządzania emisjami dotyczy osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami. Definicja z art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska wymienia rolników obok przedsiębiorców („a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie”), więc sam status rolnika nie przesądza, czy jesteś przedsiębiorcą w rozumieniu art. 7 ust. 1a. Warto zweryfikować swoją kwalifikację w Poradniku KOBiZE dostępnym w portalu Krajowej bazy (rozdział o wprowadzaniu raportu) i w art. 7 ust. 1 i 1a ustawy, zanim uznasz, że węższy zakres dotyczy Ciebie.
Podobne wątpliwości, ale dla transportu, opisujemy w artykułach o emisjach z transportu i o flocie samochodów służbowych.
Jak i do kiedy złożyć raport?
Raport za dany rok składa się do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Jeśli w trakcie roku działalność przejmuje inny podmiot, obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a). Bez następstwa prawnego każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b).
Raport składa się wyłącznie elektronicznie, przez portal krajowabaza.kobize.pl, z konta utworzonego dla podmiotu (§ 3-4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, wydanego na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy). Procedura wygląda tak:
1. Zarejestruj podmiot formularzem rejestracyjnym (przycisk „Zarejestruj podmiot”). Formularz składa się elektronicznie po uwierzytelnieniu przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej: login.gov.pl, profil zaufany albo e-dowód (§ 4 ust. 1 i 7 rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2217).
2. Wypełnij kolejne formularze: dane podmiotu, miejsca korzystania ze środowiska, sprawozdania dla tych miejsc, sprawozdanie z eksploatacji urządzeń i raport zbiorczy. Szczegółowy zakres informacji określa załącznik do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2217.
3. Zatwierdź wszystkie sprawozdania przyciskiem „Zatwierdź sprawozdanie”, a potem kliknij „Wyślij” w oknie raportu zbiorczego. System odrzuci wysyłkę, jeśli wykryje błędy (oficjalny poradnik KOBiZE, rozdz. 10.1).
4. Pobierz podgląd PDF i potwierdzenie wprowadzenia raportu (oficjalny poradnik KOBiZE, rozdz. 10.1).
Sesja w portalu trwa 60 minut, a niezapisane dane po jej wygaśnięciu przepadają (oficjalny poradnik KOBiZE, rozdz. 4). Dlatego zapisuj dane na bieżąco. Szczegóły terminów i formy omawia też artykuł Kto, do kiedy i w jakiej formie składa raport do Krajowej bazy KOBiZE.
| Czynność | Termin | Podstawa | Organ |
|---|---|---|---|
| Roczny raport do Krajowej bazy | do końca lutego roku następnego | art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami | KOBiZE (Krajowa baza) |
| Wykaz i opłata za korzystanie ze środowiska | do 31 marca roku następnego | art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska | marszałek województwa |
Jak raport łączy się z opłatą za korzystanie ze środowiska?
Wykaz opłatowy za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest sporządzany na podstawie raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska). Raport do Krajowej bazy przypada więc wcześniej (koniec lutego) i dostarcza danych do wykazu (31 marca). To dwa odrębne obowiązki: złożenie jednego nie zastępuje drugiego. Wykaz składa się marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Marszałek ma osobno dostęp do Krajowej bazy, ale w zakresie informacji dotyczących eksploatacji urządzeń (art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Ten dostęp nie zastępuje obowiązku podmiotu z art. 286 ust. 3 pkt 1.
Czy za brak raportu grozi kara?
Ustawa o systemie zarządzania emisjami (Dz.U. 2026 poz. 526) nie przewiduje kary za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1. Jedyna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g-54h) dotyczy odrębnego unijnego obowiązku CBAM. Nie oznacza to, że raport jest dobrowolny: obowiązek z art. 7 ust. 1 obowiązuje niezależnie od sankcji. Bez raportu trudno jednak rzetelnie sporządzić wykaz opłatowy, bo według art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska wykaz za emisje do powietrza powstaje na podstawie tego raportu.
Co zrobić w praktyce?
Sprawdź, czy w ubiegłym roku działalność gospodarstwa wprowadzała do powietrza gazy lub inne substancje (art. 2 pkt 5 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Jeśli tak, załóż konto w Krajowej bazie i złóż raport do końca lutego (art. 7 ust. 1 tej ustawy). Jeśli nie, zaznacz w formularzu „Brak działalności powodującej emisję”. Przed rejestracją warto sprawdzić w formularzu rejestracyjnym w portalu krajowabaza.kobize.pl, jakich danych wymaga: nazwy lub formy prawnej, adresu, numeru REGON, NIP, KRS lub PESEL oraz danych osoby składającej formularz (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2217).
Stan prawny na: 2026-10-23
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
Najczęściej zadawane pytania
Jak poprawić raport, który już wysłałem?
Według oficjalnego poradnika KOBiZE (rozdz. 10.2) w portalu Krajowej bazy użyj przycisku „Pobierz do korekty”. Powstaje edytowalna kopia, a oryginał zostaje zachowany. Po zmianach wysyłasz raport tą samą ścieżką. Ta funkcja wynika z poradnika, a nie z odrębnego przepisu ustawy o systemie zarządzania emisjami lub rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2217. Jeśli korekta dotyczy starszego roku, warto sprawdzić w poradniku KOBiZE (rozdz. 10.2), czy portal pozwala jeszcze pobrać ten raport do korekty.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.


