Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Kiedy odpad jest niebezpieczny i co wynika z tego dla jego dalszego obiegu?
Odpad jest niebezpieczny, gdy wykazuje co najmniej jedną właściwość niebezpieczną (art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach). Właściwości te i warunki uznania określają rozporządzenia UE 1357/2014 i 2017/997, a w przypadku właściwości zakaźnych – rozporządzenie krajowe z art. 3 ust. 5. Odpady klasyfikuje się przez zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, a katalog odpadów określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu (art. 4 ust. 1 i 3). Dla dalszego obiegu oznacza to zakaz zmiany klasyfikacji przez rozcieńczanie lub mieszanie (art. 5). Zakazane jest też mieszanie odpadów niebezpiecznych z innymi odpadami, substancjami lub materiałami (art. 21 ust. 1), z wyjątkami dopuszczonymi w art. 21 ust. 2. Zmiana klasyfikacji jest możliwa tylko po wykazaniu braku właściwości niebezpiecznych (art. 7 ust. 1).
Kiedy odpad uznaje się za niebezpieczny?
Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach odpady niebezpieczne to odpady wykazujące co najmniej jedną z właściwości niebezpiecznych. Właściwości te oraz warunki uznania odpadu za niebezpieczny określają dwa akty UE (art. 3 ust. 4):
- rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014 (Dz. Urz. UE L 365 z 19.12.2014, str. 89),
- rozporządzenie Rady (UE) 2017/997 (Dz. Urz. UE L 150 z 14.06.2017, str. 1).
Wyjątkiem są właściwości zakaźne. Warunki uznania odpadu za zakaźny wyznacza rozporządzenie krajowe wydane na podstawie art. 3 ust. 5. Zgodnie z art. 3 ust. 4a odpadami innymi niż niebezpieczne są odpady inne niż określone w ust. 4.
Jak klasyfikuje się odpad w katalogu odpadów?
Art. 4 ust. 1 ustawy nakazuje klasyfikować odpady przez zaliczenie ich do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju. Przy klasyfikacji uwzględnia się:
1. źródło powstawania odpadu (art. 4 ust. 1 pkt 1),
2. właściwości, które czynią odpad niebezpiecznym (rozporządzenia UE 1357/2014 i 2017/997 oraz przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 5) (art. 4 ust. 1 pkt 2),
3. składniki, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może sprawić, że odpad jest niebezpieczny (art. 4 ust. 1 pkt 3).
Wykaz tych składników zawiera załącznik nr 4 do ustawy (art. 4 ust. 2). Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje oraz ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu, wydane na podstawie art. 4 ust. 3.
Czy wolno rozcieńczyć odpad niebezpieczny, żeby przestał nim być?
Nie. Art. 5 ustawy zakazuje zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą albo z innymi odpadami, substancjami lub materiałami. Zakaz dotyczy działań prowadzących do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych poniżej poziomu określonego dla odpadów niebezpiecznych.
Legalna droga jest inna. Według art. 7 ust. 1 posiadacz odpadów może zmienić klasyfikację na odpad inny niż niebezpieczny, jeżeli wykaże, że odpad nie ma właściwości niebezpiecznych określonych w rozporządzeniach (UE) nr 1357/2014 i 2017/997. Dla odpadów o właściwościach zakaźnych musi dodatkowo wykazać, że nie spełniają one warunków uznania za zakaźne, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5.
Art. 7 ust. 1 nie wskazuje formy ani trybu takiego wykazania. Więcej o odpadach w firmie znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Czy wolno mieszać odpady niebezpieczne?
Zasadniczo nie. Art. 21 ust. 1 zakazuje mieszania:
- odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów,
- odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne,
- odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, w tym rozcieńczania substancji niebezpiecznych.
Art. 21 ust. 2 dopuszcza mieszanie tylko wtedy, gdy łącznie: (1) służy ono poprawie bezpieczeństwa procesów przetwarzania odpadów powstałych po zmieszaniu, oraz (2) w wyniku tych procesów nie nastąpi wzrost zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska.
Co, jeśli odpady zostały już zmieszane niezgodnie z przepisami?
Gdy odpady niebezpieczne uległy zmieszaniu niezgodnie z ust. 1 lub 2 art. 21, od 1 stycznia 2022 r. ust. 3 i 4 tego artykułu przewidują dwa warianty postępowania:
| Sytuacja | Skutek | Podstawa |
|---|---|---|
| W procesie przetwarzania odpadów powstałych po rozdzieleniu nastąpi ograniczenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska oraz rozdzielenie jest technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione (warunki łącznie) | odpady się rozdziela | art. 21 ust. 3 |
| Warunki rozdzielenia nie są spełnione | zmieszane odpady przetwarza się w instalacjach lub urządzeniach określonych w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów | art. 21 ust. 4 |
Zobacz też BDO w firmie oraz terminy i kalendarz obowiązków.
Stan prawny na: 2026-10-12
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.