BDO · Pytania i odpowiedzi
Co to jest BDO w odniesieniu do odpadów budowlanych?
- BDO składa się z dwóch powiązanych elementów.
- Podstawowy obowiązek spoczywa na posiadaczu odpadów.
- Tylko w wąskim przypadku z art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach, który dotyczy wytwórców odpadów korzystających ze wspólnego lokalu.
BDO to rejestr prowadzony przez marszałków województw (art. 49 ust. 1-4 ustawy o odpadach) oraz system, w którym posiadacz odpadów, także budowlanych, prowadzi ewidencję odpadów (art. 66 ust. 1). Podmioty objęte obowiązkiem z art. 67 ust. 1 pkt 1-2 sporządzają dokumenty ewidencji wyłącznie przez indywidualne konto w BDO, a papier lub forma poza BDO są dopuszczalne tylko w razie awarii systemu (art. 67 ust. 5-7). Od obowiązku ewidencji są zwolnione m.in. odpady budowlane osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami (art. 66 ust. 4-5 ustawy o odpadach).
Jak BDO wygląda na budowie lub rozbiórce?
BDO składa się z dwóch powiązanych elementów. Pierwszy to rejestr podmiotów, który prowadzą marszałkowie województw (art. 49 ust. 1-4 ustawy o odpadach). Drugi to ewidencja odpadów, którą według art. 66 ust. 1 tej ustawy prowadzi na bieżąco posiadacz odpadów. Dokumenty ewidencji sporządza się wyłącznie na indywidualnym koncie w systemie BDO (art. 67 ust. 5-6 ustawy o odpadach), a wyjątkiem jest awaria systemu (art. 67 ust. 7).
Pierwsze pytanie dla wykonawcy, firmy remontowej, inwestora lub zarządcy obiektu dotyczy tego, czy jest on posiadaczem odpadów z budowy lub rozbiórki (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach). Podział ról między inwestorem a wykonawcą opisuje artykuł Budowa domu: kto odpowiada za odpady na budowie, inwestor czy wykonawca.
Przykład: firma remontowa, która jest posiadaczem odpadów z rozbiórki, powinna sprawdzić, czy jej odpady objęte są zwolnieniem z ewidencji z art. 66 ust. 4-5 ustawy o odpadach. Jeśli nie są, prowadzi ewidencję w BDO (art. 66 ust. 1). Odpady budowlane osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą należą do katalogu zwolnień z ewidencji (art. 66 ust. 4-5 ustawy o odpadach).
Kogo dotyczy ewidencja odpadów budowlanych?
Podstawowy obowiązek spoczywa na posiadaczu odpadów. Art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na niego obowiązek prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, zgodnie z katalogiem odpadów. Więcej o samej ewidencji piszemy w artykule Co to jest ewidencja odpadów.
Art. 66 ust. 3 tej ustawy obejmuje też sprzedawców odpadów i pośredników w obrocie odpadami, którzy nie są posiadaczami odpadów. Prowadzą oni na bieżąco ewidencję wyłącznie odpadów niebezpiecznych.
Ustawa o odpadach nie wyznacza stałego terminu wpisów do karty ewidencji odpadów, na przykład miesięcznego. Dawny wymóg wpisu po zakończeniu miesiąca (art. 70 ust. 2) uchylono z dniem 1 stycznia 2020 r. Ustawa wymaga prowadzenia ewidencji „na bieżąco” (art. 66 ust. 1) i nie definiuje tego pojęcia. Dla KPO i KPOK obowiązują odrębne momenty wynikające z art. 69 i art. 71a.
Czy ewidencję można przenieść na kogoś innego?
Tylko w wąskim przypadku z art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach, który dotyczy wytwórców odpadów korzystających ze wspólnego lokalu. Mogą oni przenieść odpowiedzialność za wytworzone odpady na jednego z nich albo na wynajmującego lokal, jeżeli ten podmiot zapewni postępowanie z odpadami zgodne z ustawą. Przeniesienie następuje pod warunkiem zawarcia umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności (art. 28 ust. 2). Wtedy ewidencję wytwarzanych odpadów prowadzi podmiot, na który przeniesiono odpowiedzialność (art. 66 ust. 2).
To nie jest ogólna możliwość „przerzucenia” ewidencji na usługodawcę. Kwestię podwykonawcy wywożącego odpady z budowy omawia artykuł Podwykonawca wywozi odpady z budowy: kto wystawia kartę i kto ewidencjonuje.
Kto jest zwolniony z ewidencji?
Art. 66 ust. 4-5 ustawy o odpadach przewiduje katalog zwolnień z ewidencji. Należą do niego między innymi odpady budowlane osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami oraz rodzaje i ilości odpadów określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 66 ust. 5. Jest to rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), obowiązujące od 1 stycznia 2025 r. Zawęziło ono zwolnienie dla odpadów niebezpiecznych, usuwając z listy dokładnie 5 kodów takich odpadów. Większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie ilościowe. Warto sprawdzić kod i ilość swoich odpadów w załączniku do tego rozporządzenia.
Art. 71 ustawy o odpadach przewiduje ponadto uproszczoną ewidencję prowadzoną wyłącznie z użyciem KPO. Obowiązek ewidencji istnieje wtedy nadal, tylko w węższej formie.
Kto musi wpisać się do rejestru BDO i u którego marszałka?
Art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach ustanawia rejestr obejmujący 5 kategorii podmiotów:
- wprowadzających produkty,
- wprowadzających produkty w opakowaniach,
- jednostki handlu oferujące torby plastikowe objęte opłatą recyklingową,
- gospodarujących odpadami,
- przedsiębiorców z art. 3b ust. 1-2 ustawy o opłacie produktowej.
Marszałek województwa dokonuje wpisu na wniosek lub z urzędu (art. 49 ust. 2 ustawy o odpadach). Szczegółowe katalogi znajdują się w art. 50 ust. 1 (na wniosek) i art. 51 ust. 1 (z urzędu) tej ustawy.
Wśród podmiotów z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach są między innymi wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji, transportujący odpady w ramach działalności zawodowej oraz sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami. Zakres zależy od rodzaju działalności, a nie od jednego wspólnego progu. Sam rodzaj działalności nie przesądza o wpisie wytwórcy: decyduje obowiązek prowadzenia ewidencji (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e w zw. z art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach). Podmioty wpisywane z urzędu (art. 51 ust. 1) idą inną ścieżką, a nie korzystają ze zwolnienia. Wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu. Jeśli działalność już trwa bez wpisu, składa się go niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach).
Organ zależy od ścieżki. Przy wpisie na wniosek jest to marszałek właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podmiotu (art. 49 ust. 3 ustawy o odpadach). Przy wpisie z urzędu jest to marszałek właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności (art. 49 ust. 4). Te dwie właściwości miejscowe są różne.
Jak sporządza się dokumenty ewidencji i co robić przy awarii BDO?
Poniższe zasady z art. 67 ustawy o odpadach dotyczą podmiotów objętych obowiązkiem sporządzania dokumentów ewidencji z art. 67 ust. 1 pkt 1-2.
| Sytuacja | Co stanowi art. 67 ustawy o odpadach |
|---|---|
| Normalna praca systemu | Dokumenty ewidencji sporządza się wyłącznie przez indywidualne konto w BDO, bez wymogu podpisu (ust. 5-6) |
| Awaria systemu | Dokumenty sporządza się na papierze lub elektronicznie poza BDO na czas awarii; przy formie papierowej KPO/KPOK w liczbie egzemplarzy dla każdej strony (ust. 7) |
| Transport w czasie awarii | Kierujący środkiem transportu ma przy sobie odpowiednio KPO/KPOK lub jej kopię (ust. 9) |
| Wprowadzenie do BDO danych z kart ewidencji sporządzonych papierowo oraz danych przekazującego z KPO/KPOK | Niezwłocznie po ustaniu awarii, nie później niż w 30 dni od dnia jej ustania (ust. 10-11) |
| Przejmujący i transportujący przy KPO/KPOK | Niezwłocznie po wystawieniu karty przez przekazującego, a nie po ustaniu awarii (ust. 11) |
Termin 30 dni dotyczy kart ewidencji oraz przekazującego przy KPO/KPOK. Wzory papierowych dokumentów określają załączniki 5a-5g do ustawy (art. 67 ust. 12-18).
Kto kontroluje przestrzeganie tych przepisów?
Kontrolę przestrzegania ustawy o odpadach sprawują organy Inspekcji Ochrony Środowiska: Główny Inspektor Ochrony Środowiska i wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska). Organy te są użytkownikami BDO (art. 83 ust. 1 pkt 16 ustawy o odpadach) z nieodpłatnym dostępem w zakresie związanym z ich kompetencjami (art. 83 ust. 2) i mogą weryfikować zgodność ewidencji ze stanem rzeczywistym (art. 83 ust. 2a). Rejestr prowadzi natomiast marszałek, a nie inspekcja. Administracyjną karę pieniężną z art. 194 ustawy o odpadach, w tym za brak wymaganego wpisu (art. 194 ust. 1 pkt 5), wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196).
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy jesteś posiadaczem odpadów z budowy lub rozbiórki (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach), czy też przeniesiono na Ciebie odpowiedzialność w trybie art. 28 ust. 1 (art. 66 ust. 2).
2. Sprawdź, czy nie obejmuje Cię zwolnienie z art. 66 ust. 4-5 ustawy o odpadach, w tym dla osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami, lub rozporządzenie z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644).
3. Jeśli podlegasz wpisowi na wniosek (art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach), złóż wniosek do marszałka właściwego dla Twojej siedziby lub miejsca zamieszkania, przed rozpoczęciem działalności (art. 49 ust. 3, art. 50 ust. 2).
4. Prowadź dokumenty ewidencji wyłącznie przez indywidualne konto w BDO, a poza nim tylko w razie awarii systemu (art. 67 ust. 5-7 ustawy o odpadach).
Ogólne tło znajdziesz w artykułach BDO i Odpady i opakowania.
Stan prawny na: 2026-11-01
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie sprawdzić, jak długo trwa awaria systemu BDO?
Zgodnie z art. 67 ust. 8 ustawy o odpadach administrator BDO zamieszcza komunikat o czasie trwania awarii w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie rejestru, o ile jest to technicznie możliwe. Warto sprawdzić te dwa miejsca, bo od ustania awarii liczy się termin wprowadzenia danych z dokumentów papierowych (art. 67 ust. 10-11).
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
