Co to jest Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie (KOBiZE)?

Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie to instytut, któremu ustawa z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji powierza wykonywanie zadań Krajowego ośrodka bilansowania i zarządzania emisjami, czyli KOBiZE (art. 4 ust. 1).

Jaką rolę ma Instytut i czym jest KOBiZE?

Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji tworzy Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (art. 3 ust. 1). „KOBiZE” to powszechnie używany skrót tej nazwy. Zadania Krajowego ośrodka wykonuje Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie (art. 4 ust. 1), a nadzór nad ich wykonywaniem sprawuje minister właściwy do spraw klimatu (art. 5 ust. 1).

Do zadań Krajowego ośrodka należy m.in. prowadzenie Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 3 ust. 2 pkt 1). Krajowa baza jest elementem szerszego Krajowego systemu bilansowania i prognozowania emisji (art. 6 ust. 1 i 4). W praktyce oznacza to, że KOBiZE nie jest odrębną instytucją obok Instytutu, tylko zestawem zadań powierzonych istniejącemu instytutowi.

Kiedy w sprawozdaniu lub w korespondencji pojawia się „raport KOBiZE”, chodzi o roczny raport do Krajowej bazy. Obowiązek jego sporządzenia i wprowadzenia do bazy ma podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Termin to koniec lutego każdego roku, za rok poprzedni (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.). Technicznie jest to złożenie raportu w systemie prowadzonym przez Krajowy ośrodek, a nie odrębna, samoistna „rejestracja w KOBiZE”.

Czy Instytut ma związek z opłatą za korzystanie ze środowiska?

Z przepisów Prawa ochrony środowiska wynika, że opłatę za korzystanie ze środowiska ustala podmiot sam i wnosi na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Art. 284 ust. 1 POŚ stanowi, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Wniosek praktyczny: nie czeka się na decyzję administracyjną ani wezwanie organu, a adresatem wpłaty nie jest Instytut. Więcej o samoobliczeniu w artykule czy opłatę za korzystanie ze środowiska trzeba samodzielnie obliczyć.

Ta sama ustawa przewiduje próg. Zgodnie z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 POŚ, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona.

Próg ten nie zwalnia automatycznie z odrębnego, niższego progu obowiązku sprawozdawczego, uregulowanego w art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ (100 zł). Szczegóły opisuje artykuł co zawiera wykaz składany marszałkowi województwa. Ogólne wprowadzenie znajdziesz w tekście co to jest opłata za korzystanie ze środowiska.

Zagadnienie	Kto i gdzie	Podstawa prawna
Wykonywanie zadań KOBiZE	Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie	art. 4 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.
Roczny raport do Krajowej bazy	podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje; do końca lutego za rok poprzedni	art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.
Ustalenie i wpłata opłaty	podmiot korzystający ze środowiska; rachunek urzędu marszałkowskiego	art. 284 ust. 1 POŚ
Brak wnoszenia opłat	rodzaje korzystania wymienione w art. 273 ust. 1 POŚ, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł	art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ

Kogo dotyczą te obowiązki?

Pojęcie „podmiot korzystający ze środowiska” definiuje art. 3 pkt 20 POŚ. Obejmuje ono trzy grupy:

przedsiębiorców w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i przedsiębiorców zagranicznych, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie (uprawy rolne, chów lub hodowla zwierząt, ogrodnictwo, warzywnictwo, leśnictwo, rybactwo śródlądowe) – lit. a;
jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami – lit. b;
osoby fizyczne spoza lit. a, ale tylko w zakresie, w jakim ich korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia – lit. c.

Wniosek praktyczny: osoba fizyczna, której korzystanie ze środowiska nie wymaga pozwolenia, nie jest „podmiotem korzystającym ze środowiska” w rozumieniu tej ustawy. Do tej samej grupy podmiotów odwołuje się obowiązek raportowy z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Nazwa Instytutu. Art. 4 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. mówi wyłącznie o „Instytucie Ochrony Środowiska w Warszawie”, bez dopisku „PIB”. Tak jest od pierwotnego tekstu ustawy z 2009 r. Ustawa nie rozstrzyga, jak instytut oznacza się poza jej tekstem.
Skrót KOBiZE. Ustawa posługuje się nazwą „Krajowy ośrodek” (art. 3 ust. 1). Skrót „KOBiZE” jest przyjęty w obiegu, ale nie jest ustawową definicją.
Zakres obowiązku raportowego. Art. 7 ust. 1 dotyczy podmiotów, których działalność powoduje emisje. Zwolnienia i moment powstania obowiązku regulują odrębne przepisy ustawy, więc przed złożeniem raportu warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisów.
Dwa progi w art. 289 ust. 1 POŚ. Brak wnoszenia opłat (800 zł, zdanie pierwsze) to co innego niż obowiązek sprawozdawczy (100 zł, zdanie drugie).
Podwyższenie progu. Art. 289 ust. 2 POŚ stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%”. Czy i jak dane województwo z tego skorzystało, sprawdź w urzędzie marszałkowskim.

Co konkretnie zrobić teraz?

1. Ustal, czy jesteś podmiotem korzystającym ze środowiska według art. 3 pkt 20 POŚ (przedsiębiorca, rolnik prowadzący działalność wytwórczą, jednostka organizacyjna, osoba fizyczna wymagająca pozwolenia).

2. Jeżeli Twoja działalność powoduje emisje, przygotuj roczny raport do Krajowej bazy. Obowiązek wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r., a termin to koniec lutego za rok poprzedni.

3. Dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 POŚ sam wyliczysz opłatę (art. 284 ust. 1 POŚ) i porównasz ją z progiem 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ). Wpłatę, jeśli jest należna, kierujesz do urzędu marszałkowskiego.

4. Sprawdź także odrębny próg sprawozdawczy z art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ. Przed obliczeniem sprawdź aktualne brzmienie przepisów, a w razie wątpliwości zapytaj urząd marszałkowski.

Pozostałe obowiązki środowiskowe, w tym rejestrowe, zbiera strona o BDO.

Stan prawny na: 2026-10-18

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy w ustawie nazwa Instytutu zawiera dopisek PIB?

Nie. Art. 4 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji powierza zadania Krajowego ośrodka „Instytutowi Ochrony Środowiska w Warszawie”, bez „PIB”, i brzmi tak od pierwotnej ustawy. Jeśli widzisz inną formę nazwy w dokumentach, opisz instytucję według brzmienia ustawy. Powiązane opłaty omawia artykuł co to jest opłata za korzystanie ze środowiska.

Czy raport KOBiZE oznacza osobną rejestrację w KOBiZE?

Nie. Według art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza roczny raport i wprowadza go do Krajowej bazy. Czynnością jest złożenie raportu w systemie prowadzonym przez Krajowy ośrodek, a nie samoistna rejestracja. Inne obowiązki rejestrowe znajdziesz na stronie BDO.

Czy próg 800 zł liczy się łącznie dla wszystkich rodzajów korzystania ze środowiska?

Nie. Art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ odnosi próg do opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1. Wniosek praktyczny: każdy rodzaj korzystania porównujesz z progiem osobno, a opłatę wyliczasz samodzielnie na podstawie art. 284 ust. 1 POŚ. Więcej w artykule czy opłatę trzeba samodzielnie obliczyć.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.