Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Jakie obowiązki ma wprowadzający baterie lub akumulatory na rynek
Wprowadzający baterie lub akumulatory musi na podstawie ustawy o bateriach i akumulatorach zorganizować i sfinansować zbieranie, przetwarzanie, recykling i unieszkodliwianie zużytych baterii i zużytych akumulatorów (art. 27 ust. 1), wprowadzać do obrotu tylko baterie i akumulatory oznakowane (art. 29) i umieszczać numer rejestrowy na dokumentach obrotu (art. 30). Na zgłoszenie użytkownika końcowego musi też w ciągu 30 dni odebrać zużyte baterie i akumulatory samochodowe lub przemysłowe, które wprowadził do obrotu, z wyjątkiem kwasowo-ołowiowych (art. 31 ust. 1). Podlega ponadto wpisowi do rejestru BDO (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach).
Stan prawny na: 2026-10-14
Kogo dotyczą obowiązki wprowadzającego baterie lub akumulatory?
Obowiązki z rozdziału 5 ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach są skierowane do wprowadzającego. Według art. 6 pkt 22 tej ustawy jest nim przedsiębiorca, który:
- po raz pierwszy wprowadza baterie lub akumulatory do obrotu na terytorium kraju w ramach działalności gospodarczej,
- dokonuje ich importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własnej działalności,
- zlecił ich wytworzenie i umieścił na nich swoje oznaczenie.
Ta lista jest zamknięta. Jeśli firma mieści się w którymś z trzech przypadków z art. 6 pkt 22, odpowiada jak wprowadzający. Jeśli w żadnym, obowiązki z rozdziału 5 jej nie dotyczą. Szerzej o ustalaniu tej roli piszemy w artykule Kto jest wprowadzającym baterie lub akumulatory w rozumieniu przepisów.
Jakie obowiązki wynikają z art. 27-33 ustawy o bateriach i akumulatorach?
| Obowiązek | Przepis | Warunek lub termin |
|---|---|---|
| Zorganizowanie i sfinansowanie zbierania, przetwarzania, recyklingu i unieszkodliwiania zużytych baterii i zużytych akumulatorów | art. 27 ust. 1 | zakres obejmuje zużyte baterie i zużyte akumulatory |
| Wprowadzanie do obrotu tylko baterii i akumulatorów oznakowanych w sposób, o którym mowa w art. 9 | art. 29 | dotyczy baterii i akumulatorów wprowadzanych do obrotu |
| Umieszczanie numeru rejestrowego na dokumentach związanych z obrotem bateriami i akumulatorami | art. 30 | dokumenty związane z obrotem |
| Odebranie od użytkownika końcowego zużytych baterii i akumulatorów samochodowych lub przemysłowych, które wprowadzający wprowadził do obrotu | art. 31 ust. 1 | na zgłoszenie użytkownika końcowego, w ciągu 30 dni od zgłoszenia, w ilości nie większej niż przekazana użytkownikowi; bez baterii i akumulatorów kwasowo-ołowiowych |
| Pisemna umowa ze zbierającym w przypadku baterii przenośnych | art. 32 | forma pisemna pod rygorem nieważności |
| Osiąganie poziomów zbierania (dotyczy wprowadzającego baterie przenośne lub akumulatory przenośne) | art. 33 ust. 1 | poziomy określone w przepisach wydanych na podstawie art. 33 ust. 2 |
Baterie i akumulatory kwasowo-ołowiowe podlegają odrębnemu trybowi z art. 31 ust. 2. Nie obejmuje ich odbiór na zasadach z art. 31 ust. 1.
Czy można powierzyć zbiórkę i recykling podmiotowi pośredniczącemu?
Tak, ale to tylko możliwość. Art. 28 ust. 1 ustawy o bateriach i akumulatorach pozwala wykonywać obowiązki z art. 27 za pośrednictwem podmiotu pośredniczącego. Przepis stawia przy tym warunki (art. 28):
- podmiot pośredniczący musi mieć wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z EMAS lub z normą ISO 14001,
- umowa musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności,
- obie strony przechowują umowę przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym umowa przestała obowiązywać.
Odpowiedzialność za prawidłową realizację obowiązków pozostaje przy wprowadzającym (art. 28 ust. 2 ustawy o bateriach i akumulatorach). W praktyce oznacza to, że zawarcie umowy z pośrednikiem nie przenosi na niego odpowiedzialności, więc warto dobierać go ostrożnie i trzymać komplet dokumentów.
Czy wprowadzający musi być wpisany do rejestru BDO?
Tak. Art. 50 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach wymienia wprowadzających baterie lub akumulatory wśród podmiotów podlegających wpisowi do rejestru BDO. W kwestionariuszu BDO wprowadzający baterie wypełnia Dział V Tabelę 1. To dział odrębny od działu sprzętu elektrycznego i elektronicznego (Dział IV) oraz opakowań (Dział VI). Podmiot, który wprowadza jednocześnie sprzęt zawierający baterie, musi dodatkowo wypełnić Dział IV Tabelę 1 (ZSEE). Ogólne zasady rejestru opisuje artykuł BDO, a ustalenie roli firmy w rejestrze omawia tekst Jak ustalić, w jakiej roli firma występuje wobec rejestru BDO.
Kto nie jest wprowadzającym?
Sprzedawca, którego działalność polega wyłącznie na dalszym udostępnianiu baterii już wprowadzonych na rynek, nie spełnia żadnego z trzech przypadków z art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach. Rejestr BDO dla baterii obejmuje według art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach tylko wprowadzających, zakłady przetwarzania i podmioty pośredniczące. Nie ma w nim osobnej kategorii dystrybutora. Z tych przepisów wynika, że sam sprzedawca nie rejestruje się jako wprowadzający. Opiera się to na wykładni definicji, a nie na odrębnym przepisie o zwolnieniu, więc w sytuacji granicznej (na przykład gdy sprzedawca także importuje) warto sprawdzić, czy nie zachodzi któryś z przypadków z art. 6 pkt 22.
Co dodatkowo wynika z rozporządzenia (UE) 2023/1542?
Zgodnie z art. 96 rozporządzenie (UE) 2023/1542 weszło w życie 17.08.2023 r. i jest stosowane od 18.02.2024 r. Poszczególne obowiązki uruchamiają się jednak w różnych terminach, nie jednego dnia. Dla firmy z tej branży istotne są trzy daty:
- od 18 sierpnia 2025 r. wszystkie baterie muszą mieć symbol selektywnej zbiórki z załącznika VI części B (art. 13 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2023/1542),
- od 18 lutego 2027 r. wymagany będzie paszport baterii, czyli zapis elektroniczny, dla baterii LMT, przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh i baterii pojazdów elektrycznych (art. 77 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/1542); dziś ten wymóg jeszcze nie obowiązuje,
- cele zbiórki baterii przenośnych, które producenci tych baterii mają osiągać i utrzymywać: 45% do 31 grudnia 2023 r., 63% do 31 grudnia 2027 r. i 73% do 31 grudnia 2030 r. (art. 59 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2023/1542).
Ustawa z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach nadal obowiązuje. Projekt nowej ustawy o bateriach i zużytych bateriach (UC107) ma według planu trafić do Rady Ministrów w III kwartale 2026 r. i jeszcze nie obowiązuje. Przed działaniem warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisów.
Co zrobić teraz?
1. Ustal na podstawie art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach, czy firma jest wprowadzającym (pierwsze wprowadzenie do obrotu, import lub nabycie wewnątrzwspólnotowe, zlecone wytworzenie pod własnym oznaczeniem).
2. Sprawdź wpis w BDO w Dziale V Tabeli 1 (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach).
3. Umieść numer rejestrowy na dokumentach związanych z obrotem (art. 30 ustawy o bateriach i akumulatorach).
4. Przygotuj procedurę odbioru zużytych baterii i akumulatorów samochodowych lub przemysłowych, z wyjątkiem kwasowo-ołowiowych, w 30 dni od zgłoszenia (art. 31 ust. 1 ustawy o bateriach i akumulatorach).
5. Wybierz sposób wykonania obowiązków z art. 27: samodzielnie albo przez podmiot pośredniczący z EMAS lub ISO 14001, na piśmie, z archiwizacją umowy przez 5 lat (art. 28 ustawy o bateriach i akumulatorach).
6. Przy bateriach przenośnych zawrzyj pisemną umowę ze zbierającym (art. 32 ustawy o bateriach i akumulatorach).
Przegląd pozostałych obowiązków środowiskowych znajdziesz w dziale Odpady i opakowania.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
- Rozporządzenie (UE) 2023/1542
Najczęściej zadawane pytania
Czy ustawa o bateriach i akumulatorach definiuje dystrybutora?
Nie. Ustawa z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach nie definiuje samodzielnie pojęcia dystrybutora. Obowiązki dystrybucyjne przypisuje do sprzedawcy detalicznego i sprzedawcy hurtowego (art. 6 pkt 14-15) oraz do ogólnego zakazu dystrybucji niezgodnych baterii z art. 10. Obowiązki z rozdziału 5 są natomiast zaadresowane do wprowadzającego.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
