Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Od jakiej powierzchni sklep musi przyjmować opakowania w systemie kaucyjnym?
Sklep musi przyjmować opakowania w systemie kaucyjnym od powierzchni sprzedaży powyżej 200 m², zgodnie z art. 44 ust. 1-2 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 619). Sklep do 200 m² musi co najmniej pobierać kaucję, a dla szklanych butelek wielokrotnego użytku także zwracać ją i zbierać butelki (art. 44 ust. 1-2 tej ustawy).
Jakie obowiązki ma sklep w zależności od powierzchni sprzedaży?
Obowiązki sklepu zależą od jego powierzchni sprzedaży. Wynika to z art. 44 ust. 1, 2, 2a i 3 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 619). Poniższa tabela porządkuje te progi.
| Powierzchnia sprzedaży | Obowiązki według art. 44 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
|---|---|
| do 200 m² włącznie | pobieranie kaucji za napoje w opakowaniach objętych systemem (ust. 1); zwracanie kaucji i zbieranie pustych opakowań jest dobrowolne, z wyjątkiem szklanych butelek wielokrotnego użytku (poz. 3 zał. nr 1a), przy których sklep musi także zwracać kaucję i zbierać puste butelki (ust. 1-2) |
| powyżej 200 m² | pobieranie i zwracanie kaucji oraz zbieranie pustych opakowań i odpadów opakowaniowych (ust. 1-2) |
| sklep detaliczny powyżej 2000 m² | obowiązki jak wyżej oraz dodatkowo prowadzenie na własny koszt selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych po produktach ze swojej oferty, z wyłączeniem opakowań objętych systemem kaucyjnym (ust. 3) |
Czy sklep o powierzchni dokładnie 200 m² musi zwracać kaucję?
Nie w pełnym zakresie. Art. 44 ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 619) wiąże pełny obowiązek zwrotów z powierzchnią „powyżej 200 m²”, a nie „co najmniej 200 m²”. Sklep o powierzchni dokładnie 200 m² należy więc do grupy do 200 m² włącznie: musi pobierać kaucję, a zwracać ją i zbierać puste opakowania musi obowiązkowo tylko w przypadku szklanych butelek wielokrotnego użytku (poz. 3 zał. nr 1a). Mały sklep nie jest więc w ogóle zwolniony z systemu. Sytuacje, w których zwrotów nie trzeba przyjmować, opisuje artykuł kiedy sklep nie musi przyjmować zwrotu opakowań kaucyjnych.
Jakie zasady obowiązują przy butelkach szklanych wielokrotnego użytku?
Od 18 lutego 2026 r. art. 44 ust. 2a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (zmiana: Dz.U. 2026 poz. 174) stanowi, że w systemie zbierania butelek wielokrotnego użytku każdy sklep oferujący te napoje przyjmuje puste opakowania po napojach oferowanych w danej jednostce i zwraca kwotę bez dowodu zakupu.
Osobną kwestią jest udział w scentralizowanym systemie kaucyjnym. Art. 40h ust. 2a tej ustawy (Dz.U. 2026 poz. 174) przewiduje, że przystąpienie do systemu utworzonego przez podmiot reprezentujący jest dobrowolne w zakresie produktów w szklanych opakowaniach wielokrotnego użytku do 31 grudnia 2028 r. Według art. 40h ust. 2b w związku z art. 34 ust. 2d podmioty, które nie przystąpią, nie są zwolnione z obowiązku, tylko kierowane do alternatywnej ścieżki własnej zbiórki. Dotyczy to wyłącznie szkła wielokrotnego użytku (poz. 3 zał. nr 1a), a nie plastikowych butelek ani puszek.
Jakie opakowania obejmuje system kaucyjny?
Załącznik nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 174) obejmuje trzy kategorie opakowań: jednorazowe butelki plastikowe na napoje do 3 l z zakrętką, puszki metalowe do 1 l i butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 l. Szczegółowy zakres opisuje artykuł zakres opakowań objętych systemem kaucyjnym. System działa od 1 października 2025 r. (art. 40g ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, w brzmieniu z Dz.U. 2024 poz. 1911).
Co zrobić w praktyce?
Kroki wynikające z art. 44 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 619):
1. Zmierz powierzchnię sprzedaży sklepu i porównaj ją z progami 200 m² oraz 2000 m² (art. 44 ust. 1-3).
2. Sprawdź, czy oferujesz napoje w opakowaniach z zał. nr 1a, w tym w szklanych butelkach wielokrotnego użytku.
3. Jeśli powierzchnia przekracza 200 m², przygotuj punkt przyjmowania pustych opakowań i rozliczania kaucji (art. 44 ust. 2). Powyżej 2000 m² uwzględnij także selektywne zbieranie odpadów opakowaniowych (art. 44 ust. 3).
4. Jeśli powierzchnia nie przekracza 200 m², zapewnij co najmniej pobieranie kaucji (art. 44 ust. 1). Jeśli oferujesz napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku (poz. 3 zał. nr 1a), zapewnij także zwrot kaucji i zbieranie pustych butelek (art. 44 ust. 1-2); pozostałe zwroty są dla Ciebie dobrowolne.
Dalsze informacje o opakowaniach znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Stan prawny na: 2026-10-18
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.