Jak PPWR definiuje producenta opakowań i czym to różni się od polskiego wprowadzającego?

PPWR (rozporządzenie (UE) 2025/40, art. 3 pkt 15) definiuje producenta jako wytwórcę, importera lub dystrybutora, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego albo je rozpakowuje, nie będąc użytkownikiem końcowym. To pojęcie szersze niż polski wprowadzający produkty w opakowaniach z art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, więc nie wolno ich utożsamiać.

Kogo PPWR uznaje za producenta?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. do wszystkich opakowań, niezależnie od materiału i sektora (art. 2 ust. 1 i art. 71). Pojęcie „producent” nie jest tożsame z „wytwórcą”. Art. 3 pkt 15 obejmuje każdego wytwórcę, importera lub dystrybutora, który:

• po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego (także w sprzedaży na odległość i z państwa trzeciego bezpośrednio użytkownikom końcowym), albo
• rozpakowuje produkty w opakowaniach, nie będąc użytkownikiem końcowym, o ile producentem nie jest inna osoba według lit. a–d art. 3 pkt 15.

To właśnie ta kategoria jest adresatem rejestracji i rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Art. 45 ust. 1 PPWR stanowi, że producenci ponoszą ją w systemach ustanowionych na podstawie art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE, za opakowania, które udostępniają po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego lub rozpakowują. Art. 44 ust. 2 PPWR zobowiązuje ich do rejestracji w rejestrze w każdym państwie członkowskim, w którym udostępniają opakowania po raz pierwszy lub je rozpakowują. Obowiązek liczy się więc osobno dla każdego państwa, według terytorium pierwszego udostępnienia, a nie według siedziby. Pełny tekst rozporządzenia jest w EUR-Lex.

Jak w PPWR układają się role wytwórcy, importera i dystrybutora?

Art. 3 pkt 12 PPWR wymienia „podmioty gospodarcze”: wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień. Trzy role są kluczowe dla pytania:

• Wytwórca (art. 3 pkt 13) wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu. Wytwórcą jest też podmiot, który zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym (lit. a).
• Importer (art. 3 pkt 17) ma siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego.
• Dystrybutor (art. 3 pkt 18) to podmiot w łańcuchu dostaw inny niż wytwórca lub importer, który udostępnia opakowanie na rynku.

Wprowadzenie do obrotu oznacza według art. 3 pkt 10 udostępnienie opakowania, pustego lub z produktem, na rynku Unii po raz pierwszy. Zwykły dystrybutor, który tylko dalej udostępnia opakowania, jest zatem dystrybutorem, ale nie jest jeszcze „producentem”. Staje się nim dopiero wtedy, gdy spełnia jedną z gałęzi art. 3 pkt 15, na przykład udostępnia opakowania po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego albo rozpakowuje produkty.

Kto jest wprowadzającym w polskiej ustawie?

Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi rozróżnia dwie odrębne role (art. 8 pkt 22 i 23). Każda ma własny tytuł do wpisu do rejestru BDO (art. 10 ust. 1 pkt 4 i 5 tej ustawy).

• Wprowadzający opakowania (art. 8 pkt 22) wytwarza, importuje, nabywa wewnątrzwspólnotowo lub dostarcza wewnątrzwspólnotowo puste opakowania.
• Wprowadzający produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 23) to przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty w opakowaniach. Lista jest otwarta („w szczególności”) i obejmuje: (a) wprowadzającego produkty pod własnym oznaczeniem, także gdy zlecił ich wytworzenie innemu przedsiębiorcy; (b) pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającego je do obrotu; (c) prowadzącego jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m² albo kilka jednostek o łącznej powierzchni powyżej 5000 m², sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach.

Import i wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby działalności gospodarczej są „wprowadzeniem do obrotu” (art. 8 pkt 24), więc importer i dokonujący WNT mieszczą się w definicji z pkt 23. Obowiązek wpisu do BDO z tego tytułu wynika z art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e–f ustawy o odpadach.

Obie role mają też różne dalsze obowiązki. Wymagania dotyczące recyklingu (art. 17 ust. 1 ustawy o opakowaniach), opłatę produktową i kampanie edukacyjne (art. 19) przypisano roli z pkt 23, nie z pkt 22. Jeden podmiot może pełnić obie role naraz (art. 8 pkt 22 i 23), na przykład producent opakowań, który sam pakuje i sprzedaje własny produkt. Wtedy każdy tytuł ocenia się osobno.

Moment wprowadzenia do obrotu określa art. 9 ust. 1–3 tej ustawy w związku z art. 8 pkt 24. Dla produkcji krajowej jest to dzień wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej, dla importu dzień przywozu na terytorium kraju, a dla WNT dzień wystawienia faktury potwierdzającej WNT. Liczy się termin najwcześniejszy, a ciężar dowodu daty spoczywa na przedsiębiorcy. Więcej o tym pojęciu w artykule Co to jest wprowadzenie do obrotu.

Czym w praktyce różnią się oba pojęcia?

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Importer lub dystrybutor jako wytwórca. Według art. 21 PPWR importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo zmienia opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność, jest uważany za wytwórcę i podlega obowiązkom z art. 15. Art. 21 przewiduje analogiczny wyjątek dla mikroprzedsiębiorstwa.
• Mikroprzedsiębiorstwo zlecające wytworzenie. Art. 3 pkt 13 lit. b PPWR: jeśli zleceniodawca pod własną marką jest mikroprzedsiębiorstwem (zalecenie Komisji 2003/361/WE w brzmieniu z 11 lutego 2025 r.), a dostawca opakowania jest w tym samym państwie członkowskim, „wytwórcą” jest dostawca opakowania, nie zleceniodawca.
• Organizacja odpowiedzialności producenta. Gdy producent powierzył wykonywanie obowiązków EPR takiej organizacji (art. 46 ust. 1 PPWR), obowiązki rejestrowe z art. 44 wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2 PPWR).
• Producent z innego państwa. Producent mający siedzibę w innym państwie członkowskim wyznacza na podstawie pisemnego upoważnienia upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w państwie, w którym udostępnia opakowania. Dla producentów z państw trzecich takie wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3 PPWR).
• Próg 10 ton. Zgodnie z art. 44 ust. 8 PPWR mniej niż 10 ton opakowań udostępnionych po raz pierwszy w roku kalendarzowym zmniejsza zakres sprawozdawanych informacji. Nie zwalnia to z rejestracji ani z rozszerzonej odpowiedzialności producenta, a państwo członkowskie może ustalić próg niższy. Próg ten dotyczy tylko zakresu sprawozdawczości, nie samego objęcia rozporządzeniem.
• Duży detalista odsprzedający gotowe produkty. Nie jest rozstrzygnięte, czy gałąź z art. 8 pkt 23 lit. c ustawy o opakowaniach obejmuje także detalistę powyżej progów powierzchni, który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane i wprowadzone na rynek przez innego krajowego dostawcę. Brak orzecznictwa i wiążącej wykładni. Jeśli jesteś w takiej sytuacji, rozważ wniosek o indywidualną interpretację na podstawie art. 34 Prawa przedsiębiorców. Detalista poniżej progów z lit. c, który wyłącznie odsprzedaje takie produkty, sam z tego tytułu nie jest wprowadzającym, a obowiązek pozostaje po stronie dostawcy (art. 8 pkt 23 lit. c).

Jak PPWR ma się do wpisu w BDO i obowiązków krajowych?

Polskie obowiązki wynikające z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (wpis do BDO jako wprowadzający, ewidencja, sprawozdanie) obowiązują niezależnie i nie są uchylone przez PPWR. Rejestracja w rejestrze producentów z art. 44 ust. 2 PPWR dotyczy producenta w rozumieniu art. 3 pkt 15.

Nie ustalono, kiedy w Polsce zacznie działać krajowy rejestr producentów PPWR ani jak będzie powiązany z BDO. Format rejestracji i sprawozdawczości określi akt wykonawczy Komisji (art. 44 ust. 14 PPWR). Samo stosowanie rozporządzenia od 12 sierpnia 2026 r. nie oznacza więc, że rejestracja jest już faktycznie możliwa. Przed działaniem sprawdź aktualne przepisy krajowe i komunikaty organu prowadzącego rejestr. Ogólne informacje o rejestrze znajdziesz w artykule BDO.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy jako wytwórca, importer lub dystrybutor udostępniasz opakowania lub produkty w opakowaniach po raz pierwszy w danym państwie członkowskim albo rozpakowujesz produkty, nie będąc użytkownikiem końcowym. Jeśli tak, jesteś producentem w rozumieniu art. 3 pkt 15 PPWR.

2. Ustal swoją rolę w polskiej ustawie: wprowadzający opakowania (art. 8 pkt 22), wprowadzający produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 23), albo obie.

3. Sprawdź, czy masz wpis w BDO odpowiadający tej roli: tytuł z art. 10 ust. 1 pkt 4 albo pkt 5 ustawy o opakowaniach, a dla roli z pkt 23 także art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e–f ustawy o odpadach.

4. Jeśli korzystasz z organizacji odpowiedzialności producenta, ustal, czy wykonuje ona w Twoim imieniu obowiązki rejestrowe (art. 44 ust. 2 i art. 46 ust. 1 PPWR).

5. Jeśli masz siedzibę w innym państwie członkowskim, a udostępniasz opakowania w Polsce, wyznacz upoważnionego przedstawiciela (art. 45 ust. 3 PPWR).

6. Śledź komunikaty o uruchomieniu krajowego rejestru producentów i akcie wykonawczym Komisji. Szersze tło znajdziesz w artykułach Odpady i opakowania oraz Zielony Ład.

Stan prawny na: 2026-10-18

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie (UE) 2025/40
• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)

Najczęściej zadawane pytania

Czy platformy internetowe sprawdzają, czy producent jest zarejestrowany?

Tak. Według art. 45 ust. 4 PPWR dostawcy platform internetowych przed dopuszczeniem producenta do usługi pozyskują jego numer lub numery rejestracji z art. 44 oraz jego własne poświadczenie zgodności z wymogami rozszerzonej odpowiedzialności producenta.