Przejdź do treści

BDO · Pytania i odpowiedzi

Kto nie musi mieć wpisu do BDO?

Opracowanie: Redakcja Rozliczenia ŚrodowiskoweAktualizacja: 8 min czytania

Wpisu do rejestru BDO nie muszą mieć podmioty z art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o odpadach: osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8), podmioty stosujące komunalne osady ściekowe w celach z art. 96 ust. 1 pkt 1-3, podmioty nieprofesjonalnie zbierające odpady opakowaniowe i zużyte artykuły konsumpcyjne, podmioty transportujące wyłącznie wytworzone przez siebie odpady oraz rolnicy gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu. Zwolniony jest tylko ten zakres działalności, który mieści się w tych kategoriach. Odrębnie, wpisu z tytułu wytwarzania odpadów nie potrzebuje wytwórca, który wytwarza odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach zwolnionych z ewidencji rozporządzeniem z 5 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1644; art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e i art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy o odpadach), o ile nie podlega wpisowi z innego tytułu.

Stan prawny na: 2026-10-18

Poniżej znajdziesz pełną listę wyłączeń z art. 51 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst ustawy w ELI), warunki, od których zależą, oraz sytuacje, w których wpis mimo wszystko jest potrzebny. Szerszy kontekst rejestru opisujemy w artykule o rejestrze BDO.

Jakie podmioty są wyłączone z obowiązku wpisu?

Art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach wylicza pięć kategorii podmiotów, które nie podlegają wpisowi do rejestru:

Pkt art. 51 ust. 2 Kto nie podlega wpisowi Na co zwrócić uwagę
1 Osoba fizyczna oraz jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8 Wyłączenie dotyczy wyłącznie podmiotów niebędących przedsiębiorcami
2 Podmiot władający powierzchnią ziemi, na której stosuje się komunalne osady ściekowe w celach z art. 96 ust. 1 pkt 1-3, zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów Zwolnienie z zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest elementem tej kategorii
3 Podmiot prowadzący działalność inną niż gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, w tym leki i opakowania po lekach zbierane przez apteki (nieprofesjonalna zbiórka) Nie może to być działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami
4 Podmiot transportujący wyłącznie wytworzone przez siebie odpady Dotyczy tylko odpadów własnych
5 Rolnik będący wytwórcą odpadów, gospodarujący na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha Tylko jeśli nie podlega wpisowi z innego tytułu

Wyłączenie obejmuje wyłącznie ten zakres działalności, który mieści się w jednej z tych pięciu kategorii. Inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu (art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach).

Czy rolnik poniżej 75 ha zawsze jest zwolniony?

Nie zawsze. Zgodnie z art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach rolnik gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha nie podlega wpisowi, o ile nie jest do niego obowiązany z innego tytułu. W praktyce oznacza to, że rolnik, który prowadzi odrębną działalność objętą art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, podlega wpisowi z tytułu tej działalności. Ten sam mechanizm dotyczy pozostałych kategorii: zwolniona jest tylko ta część działalności, która mieści się w katalogu z art. 51 ust. 2 tej ustawy.

Czy sam rodzaj działalności, np. sklep, decyduje o wpisie?

Nie. Według art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach (z wyłączeniem podmiotów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2) wpisowi podlegają wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów. O wpisie z tego tytułu decyduje więc obowiązek ewidencji, a nie nazwa branży. Art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy o odpadach stanowi, że obowiązek ewidencji nie dotyczy rodzajów lub ilości odpadów określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 tego artykułu. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1644) określa te rodzaje i ilości odpadów. Jeśli wytwarzasz odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych tym zwolnieniem, obowiązek wpisu z tytułu wytwarzania odpadów (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach) nie powstaje. Nie ocenia to jednak obowiązku wynikającego z innych tytułów, np. wprowadzania produktów w opakowaniach, ani wpisu z urzędu na podstawie posiadanych pozwoleń (art. 51 ust. 1 tej ustawy).

Rozporządzenie to zawęziło zwolnienie, a nie je zniosło. Od 1 stycznia 2025 r. usunięto z listy zwolnień dokładnie pięć kodów odpadów niebezpiecznych (przepracowane oleje, opakowania po substancjach niebezpiecznych, pojemniki ciśnieniowe, zużyte urządzenia z elementami niebezpiecznymi, baterie z rtęcią), natomiast większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal jest zwolniona. Konkretne limity ilościowe dla poszczególnych kodów odczytaj z załącznika do rozporządzenia Dz.U.2024.1644, bo to ono je określa.

Kto jest wpisywany z urzędu, a kto na wniosek?

Wpis z urzędu to nie zwolnienie, tylko inny sposób uzyskania wpisu. Art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach przewiduje, że marszałek województwa wpisuje z urzędu m.in. posiadaczy odpadów, którzy uzyskali pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów albo zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Dotyczy to także podmiotów z decyzją zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, z zezwoleniem na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub z koncesją na podziemne składowanie odpadów. Warunek: podmiot nie uzyskał wcześniej wpisu na podstawie art. 50 ust. 2 tej ustawy. Pozostałe podmioty wymienione w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach (m.in. transportujący odpady w ramach działalności zawodowej, sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami, podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny lub baterie objęte odrębnymi ustawami) muszą uzyskać wpis na wniosek. Zgodnie z art. 50 ust. 2 tej ustawy wniosek trzeba złożyć przed rozpoczęciem takiej działalności, a gdy działalność już trwa bez wpisu, niezwłocznie. Więcej o samym wniosku przeczytasz w artykule co to jest wniosek o wpis do rejestru.

Który marszałek prowadzi wpis, gdy jest jednak potrzebny?

Zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o odpadach marszałek województwa dokonuje wpisu na wniosek albo z urzędu, a właściwość miejscowa jest różna:

  • wpis na wniosek: marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podmiotu (art. 49 ust. 3 ustawy o odpadach),
  • wpis z urzędu: marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności (art. 49 ust. 4 ustawy o odpadach).

Co zrobić, żeby sprawdzić swój przypadek?

1. Ustal, czy Twoja działalność w całości mieści się w jednej z pięciu kategorii z art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach.

2. Sprawdź, czy poza tą działalnością nie prowadzisz innej, wymienionej w art. 50 ust. 1 tej ustawy (np. zawodowego transportu odpadów).

3. Jeśli wytwarzasz odpady, porównaj ich rodzaje i ilości z rozporządzeniem Dz.U.2024.1644 (art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach).

4. Gdy wpis jest jednak potrzebny, złóż wniosek przed rozpoczęciem działalności (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach), do marszałka właściwego według siedziby lub miejsca zamieszkania (art. 49 ust. 3 tej ustawy).

Przykład: rolnik z gospodarstwem poniżej 75 ha, który wywozi wyłącznie własne odpady, mieści się w art. 51 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o odpadach i, o ile nie podlega wpisowi z innego tytułu, nie składa wniosku. Jeżeli zacznie przewozić odpady innych podmiotów w ramach działalności zawodowej, ta część działalności wchodzi w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach i wymaga wpisu. Wątpliwe przypadki warto skonsultować z doradcą lub w urzędzie marszałkowskim właściwym dla Twojej siedziby. Zakres zwolnień i ich ograniczenia omawiamy też w tekście czy zwolnienie z wpisu zwalnia z innych obowiązków BDO. Ogólny przegląd tematu znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy apteka lub szkoła zbierająca zużyte leki albo opakowania potrzebuje wpisu?

Nie, jeżeli zbiera je w ramach działalności innej niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, czyli nieprofesjonalnie (art. 51 ust. 2 pkt 3 ustawy o odpadach). Ustawa wymienia tu zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów konsumpcyjnych w sklepach oraz systemy zbierania odpadów w szkołach, placówkach oświatowo-wychowawczych, urzędach i instytucjach. Dalsza lektura: odpady i opakowania.

Czy zwolnienie z wpisu zwalnia też z ewidencji i sprawozdawczości?

Nie. Art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach dotyczy samego wpisu do rejestru; zwolnienie z wpisu nie jest zwolnieniem z innych obowiązków BDO, takich jak ewidencja i sprawozdawczość. Zwolnienie z ewidencji to odrębny, węższy mechanizm oparty na rodzajach i ilościach odpadów (art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach), niezależny od katalogu z art. 51 ust. 2. Jak jest ze sprawozdaniem, gdy firma nie wytworzyła odpadów, wyjaśnia artykuł czy trzeba złożyć zerowe sprawozdanie odpadowe do BDO.

Czy zwolnienie z art. 51 ust. 2 oznacza, że nie trzeba się rejestrować w związku z opakowaniami, sprzętem elektrycznym czy bateriami?

Nie można tego stwierdzić bez sprawdzenia. Art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach zwalnia z wpisu w zakresie tych pięciu kategorii, a art. 50 ust. 1 tej ustawy osobno obejmuje wpisem podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie na podstawie odrębnych ustaw. Podmiot zwolniony z ogólnej rejestracji odpadowej może więc nadal podlegać wpisowi z innego tytułu.