Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Progi, poniżej których wprowadzający produkty w opakowaniach nie musi zapewniać recyklingu
Tak: przy masie opakowań do 1 Mg rocznie nie trzeba zapewniać recyklingu ani wnosić opłaty produktowej, jeśli złożysz dokumenty de minimis do 15 marca. Podstawa: art. 6 ust. 3 pkt 1 i art. 7 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi; ustawa nakłada obowiązek recyklingu, nie odzysku.
Stan prawny na: 2026-10-13
Odpowiedź zależy od tego, którą rolę pełni przedsiębiorca, i od rocznej masy opakowań. Szersze tło znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Którą rolę pełnisz: wprowadzający opakowania czy produkty w opakowaniach?
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi definiuje dwie odrębne role (art. 8 pkt 22 i 23).
| Rola | Kogo dotyczy | Kluczowe obowiązki |
|---|---|---|
| Wprowadzający opakowania (art. 8 pkt 22) | wytwarza, importuje, dokonuje WNT lub WDT pustych opakowań | wpis do BDO (art. 10 ust. 1 pkt 4); recykling, opłata produktowa i kampanie edukacyjne nie są przypisane do tej roli |
| Wprowadzający produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 23) | wprowadza do obrotu produkt już zapakowany | wpis do BDO (art. 10 ust. 1 pkt 5); recykling (art. 17), opłata produktowa, kampanie edukacyjne (art. 19) |
Obowiązek recyklingu, opłata produktowa i kampanie edukacyjne są przypisane wyłącznie drugiej roli, czyli wprowadzającemu produkty w opakowaniach. Jeden podmiot może pełnić obie role naraz, na przykład producent opakowań, który sam pakuje i sprzedaje własny produkt. Wtedy podlega obowiązkom obu tytułów niezależnie od siebie.
Jaki próg zwalnia z recyklingu i opłaty produktowej?
Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy, przepisów o recyklingu nie stosuje się do przedsiębiorcy, który w danym roku kalendarzowym wprowadził produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg (1000 kg). Zwolnienie obejmuje:
- osiąganie wymaganych poziomów recyklingu, udziału tworzyw sztucznych z recyklingu i poziomów selektywnego zbierania,
- wnoszenie opłaty produktowej,
- dokumenty potwierdzające recykling, eksport i WDT odpadów opakowaniowych (DPR/EDPR),
- obowiązek publicznych kampanii edukacyjnych (art. 19 ust. 1) i sprawozdań o środkach na te kampanie.
Zwolnienie nie działa automatycznie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 4 przedsiębiorca składa marszałkowi województwa, do 15 marca każdego roku i za pośrednictwem BDO, zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis oraz wymagane informacje. Musi też spełniać unijne warunki dopuszczalności pomocy de minimis. Wartość pomocy to wartość zwolnienia z opłaty produktowej według stawki maksymalnej (art. 35 ust. 1 lub 1a) oraz 2% wartości netto opakowań z art. 19 ust. 4 (art. 7 ust. 2). W praktyce oznacza to, że przed 15 marca warto sprawdzić z urzędem marszałkowskim aktualny zakres wymaganych dokumentów i to, czy limit pomocy de minimis nie został już wykorzystany.
Czego zwolnienie nie obejmuje?
Art. 6 ust. 3 nie wymienia wpisu do rejestru BDO (art. 10), więc zwolnienie go nie znosi. Nie obejmuje ono też rocznego sprawozdania (art. 45 w zw. z art. 73 ustawy o odpadach), z wyjątkiem części o środkach na kampanie edukacyjne. Jeśli przekroczysz 1 Mg albo limit de minimis, zwolnienie nie przysługuje. Masę opakowań wprowadzonych w roku pomoże ustalić ewidencja opisana w artykule ewidencja masy opakowań wprowadzonych do obrotu.
Co obowiązuje powyżej progu 1 Mg?
Wprowadzający produkty w opakowaniach zapewnia recykling odpadów opakowaniowych tego samego rodzaju co opakowania, w których wprowadził produkty, samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań (art. 17 ust. 1). Od 2030 r. obowiązują co najmniej poziomy z załącznika nr 1: razem 70%, tworzywa sztuczne 55%, aluminium 60%, metale żelazne 80%, papier i tektura 85%, szkło 75%, drewno 30% (art. 20 ust. 1). W latach do 2030 r. poziomy roczne wynikają z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 20 ust. 6 (art. 20 ust. 1a). Poziom to masa odpadów poddanych recyklingowi w roku podzielona przez masę opakowań wprowadzonych w roku poprzednim (art. 20 ust. 2).
Jak liczona jest opłata produktowa?
Opłata dotyczy niewykonania obowiązku recyklingu. Liczy się ją osobno dla niedoboru poziomu per rodzaj opakowań i dla wszystkich opakowań razem, według wzoru z załącznika nr 2 do ustawy (art. 34 ust. 2 i 4). Stawka dotyczy więc niedoboru, a nie całej masy opakowań. Stawki od 1 stycznia 2024 r. wynikają z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 9 grudnia 2023 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 988, załącznik pkt 2, delegacja z art. 35 ust. 2):
| Rodzaj opakowań | Stawka (zł za 1 kg) |
|---|---|
| tworzywa sztuczne | 2,70 |
| aluminium | 1,40 |
| metale żelazne | 0,80 |
| papier i tektura | 0,70 |
| szkło | 0,30 |
| drewno | 0,30 |
| wielomateriałowe | 1,70 |
| po środkach niebezpiecznych | 2,00 |
| pozostałe | 1,00 |
Ustawowy pułap stawki wynosi 4,50 zł za 1 kg (art. 35 ust. 1). To górna granica, a nie stawka należna. Dla niewykonania obowiązku z art. 21a (poziomy selektywnego zbierania opakowań na napoje) art. 35 ust. 1a ustanawia osobny pułap 25 zł za 1 kg. Butelki jednorazowe i opakowania systemu kaucyjnego mają odrębne stawki (załącznik pkt 1 i 3 rozporządzenia, t.j. Dz.U. 2025 poz. 988).
Opłatę liczy się na koniec roku i wnosi do 15 marca roku następnego na rachunek marszałka województwa. Gdy nie zostanie wniesiona albo będzie zaniżona, marszałek określa zaległość decyzją. Niewykonanie tej decyzji skutkuje drugą decyzją nakładającą dodatkową opłatę w wysokości 50% niewniesionej kwoty, płatną w 14 dni od ostateczności decyzji (art. 34-38).
Kto składa sprawozdanie, gdy działa organizacja odzysku?
Wprowadzający produkty w opakowaniach składa roczne sprawozdanie o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi (art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach), także wtedy, gdy korzysta ze zwolnienia do 1 Mg; zwolnienie obejmuje tylko część o środkach na kampanie edukacyjne. Gdy obowiązek opakowaniowy wykonuje w imieniu przedsiębiorcy organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie zamiast niego (art. 74 ust. 1, 1a, 1b ustawy o odpadach). Nie zwalnia to jednak przedsiębiorcy z własnego sprawozdania za produkty w opakowaniach, o których nie poinformował organizacji odzysku (art. 45 ust. 5 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Sprawozdanie składa się do 15 marca za poprzedni rok marszałkowi województwa, wyłącznie przez indywidualne konto w BDO (art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach). Szczegóły rejestracji opisujemy w dziale BDO.
Co zrobić teraz?
1. Ustal rolę: czy wprowadzasz puste opakowania (art. 8 pkt 22), czy produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 23), czy jedno i drugie.
2. Zsumuj masę opakowań wprowadzonych w roku kalendarzowym. Do 1 Mg włącznie możesz skorzystać ze zwolnienia, ale musisz złożyć dokumenty de minimis przez BDO do 15 marca (art. 7 ust. 1 i 4).
3. Powyżej 1 Mg zapewnij recykling samodzielnie albo przez organizację odzysku i zaplanuj ewentualną opłatę do 15 marca (art. 17 ust. 1, art. 34-38).
4. Niezależnie od progu sprawdź wpis do BDO i sprawozdanie. Zwolnienie ich nie znosi (art. 6 ust. 3, art. 10).
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy opakowanie liczy się do masy wprowadzonej w danym roku?
Decyduje dzień wprowadzenia do obrotu: przy produkcji krajowej dzień wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej, przy imporcie dzień przywozu na terytorium kraju, a przy WNT dzień wystawienia faktury, według tego, który z tych terminów jest najwcześniejszy. Datę wprowadzenia musi w razie wątpliwości udowodnić przedsiębiorca (art. 9 ust. 1-3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Więcej o ogólnych zasadach w dziale odpady i opakowania.
Czy zwolnienie do 1 Mg obejmuje wpis do BDO i sprawozdanie?
Nie. Art. 6 ust. 3 nie wymienia wpisu do rejestru BDO (art. 10), a roczne sprawozdanie (art. 45 w zw. z art. 73 ustawy o odpadach) zostaje, poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne. Powiązane zagadnienie opisujemy w artykule czy trzeba złożyć zerowe sprawozdanie odpadowe do BDO.
Czy próg 1 Mg liczy się osobno dla każdego materiału?
Nie. Próg dotyczy łącznej masy opakowań, w których przedsiębiorca wprowadził produkty w danym roku kalendarzowym, a nie masy poszczególnych materiałów (art. 6 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Jeśli suma przekroczy 1 Mg (1000 kg), zwolnienie za ten rok nie przysługuje.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
