Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Ewidencja masy opakowań wprowadzonych do obrotu – co wynika z art. 22–23
Wprowadzający produkty w opakowaniach musi prowadzić ewidencję masy opakowań wprowadzonych do obrotu w danym roku, w postaci papierowej albo elektronicznej (art. 22 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Informacje z ewidencji przechowuje się przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 22 ust. 2).
Kogo dotyczy obowiązek i co obejmuje ewidencja?
Obowiązek z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (aktualny tekst jednolity ustawy) spoczywa na wprowadzającym produkty w opakowaniach. Ewidencja ma obejmować informacje o masie opakowań, w których produkty zostały wprowadzone do obrotu w danym roku. Można ją prowadzić w postaci papierowej albo elektronicznej. Przepis w tym brzmieniu obowiązuje od 2022-01-01. Sam obowiązek prowadzenia ewidencji obowiązuje od 2014-01-01. Ogólny kontekst znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Jak długo przechowywać ewidencję?
Informacje zawarte w ewidencji przechowuje się przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 22 ust. 2). Przykład: dane o opakowaniach wprowadzonych w 2026 r. przechowujesz przez 5 lat liczonych od końca roku kalendarzowego 2026.
Do którego roku przypisać opakowania?
Ewidencja jest roczna, więc ważny jest moment wprowadzenia do obrotu (art. 9 ust. 1–3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy). Opakowania lub produkty w opakowaniach uznaje się za wprowadzone:
| Sytuacja | Moment wprowadzenia do obrotu |
|---|---|
| Produkcja krajowa | dzień wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej |
| Import | dzień przywozu na terytorium kraju |
| Wewnątrzwspólnotowe nabycie (WNT) | dzień wystawienia faktury potwierdzającej WNT |
Gdy wprowadzenie nastąpiło w dwóch różnych terminach, liczy się termin wcześniejszy. Ciężar dowodu, że wprowadzenie nie nastąpiło albo nastąpiło w innym dniu, spoczywa na przedsiębiorcy (art. 9 ustawy).
Co się dzieje, gdy ewidencji brakuje albo jest nierzetelna?
Brak ewidencji lub jej nierzetelność nie zwalnia z obowiązków wynikających z ustawy, w tym z obowiązku recyklingu i opłaty produktowej. Masę i rodzaj opakowań ustala wtedy marszałek województwa albo wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOS) na podstawie wszelkich dostępnych informacji, a w razie ich braku szacunkowo (art. 22 ust. 1d–1e, art. 23 ust. 2). Organ ustala masę zastępczo, zwykle na niekorzyść podmiotu.
Jakimi dokumentami potwierdza się recykling?
Oprócz własnej ewidencji istnieje druga warstwa dowodowa, dotycząca odpadów opakowaniowych:
| Co ustala dokument | Dokument | Podstawa |
|---|---|---|
| Masa odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi i zastosowany proces odzysku | DPR | art. 23 ust. 3 |
| Eksport lub WDT odpadów opakowaniowych do recyklingu | EDPR | art. 24 ust. 1 |
Dokumentów DPO i EDPO nie ma od 2022-01-01. Dokument DPR nie zastępuje ewidencji z art. 22, bo dotyczy odpadów poddanych recyklingowi, a nie masy opakowań wprowadzonych do obrotu.
Czy ewidencja ma związek ze sprawozdaniem rocznym?
Tak. Roczne sprawozdanie składane marszałkowi województwa obejmuje m.in. masę wprowadzonych opakowań, która pochodzi z własnej ewidencji z art. 22 (art. 45 ust. 1–5 ustawy). Zlecenie sprawozdania organizacji odzysku opakowań nie zwalnia ze złożenia własnego sprawozdania za produkty, o których nie poinformowano tej organizacji (art. 45 ust. 5). Sprawozdanie obejmuje też wysokość środków na kampanie edukacyjne – więcej w artykułach o obowiązku kampanii edukacyjnych i o tym, ile trzeba na nie przeznaczyć.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Wprowadzający produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg w roku kalendarzowym nie podlega przepisom ustawy w zakresie wymaganych poziomów recyklingu, opłaty produktowej, dokumentów DPR/EDPR oraz publicznych kampanii edukacyjnych (art. 6 ust. 3 pkt 1–2), jeśli złoży marszałkowi województwa do 15 marca każdego roku, przez BDO, dokumenty o pomocy de minimis i spełni warunki jej dopuszczalności (art. 7 ust. 1 i 4).
- To zwolnienie nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10) ani rocznego sprawozdania poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne.
Co zrobić teraz?
1. Sprawdź, czy ewidencja masy opakowań wprowadzonych do obrotu istnieje za każdy rok i czy mieści się w formie papierowej albo elektronicznej.
2. Uzupełnij braki w danych z magazynu, importu i faktur WNT według momentów z art. 9.
3. Zabezpiecz dane tak, by były dostępne przez 5 lat od końca roku, którego dotyczą.
4. Zgromadź dokumenty DPR (i EDPR przy eksporcie lub WDT) dla odpadów poddanych recyklingowi.
5. Przed sprawozdaniem rocznym uzgodnij dane z rozliczeniami w BDO.
Stan prawny na: 2026-10-12
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.