Za co pobierana jest opłata za korzystanie ze środowiska – wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza?

Opłata za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest jedną z ustawowych kategorii opłat za korzystanie ze środowiska (art. 273 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska). Wysokość ustala się na podstawie rocznej rzeczywistej emisji z raportu (art. 285 ust. 3 POŚ). Emisji pokrytych uprawnieniami w EU ETS nie płaci się (art. 273 ust. 4).

Stan prawny na: 2026-10-14

Co dokładnie obejmuje opłata za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza?

Art. 273 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (POŚ; tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647) wymienia „wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza” wśród rodzajów opłat za korzystanie ze środowiska. Ustawa wskazuje więc ogólną kategorię, a nie listę konkretnych substancji czy źródeł. Jednostkowe stawki określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. 2017 poz. 2490), wydane na podstawie art. 290 ust. 2 POŚ, a kwoty na dany rok podaje coroczne obwieszczenie ministra właściwego do spraw klimatu w Monitorze Polskim (art. 291 ust. 2 POŚ). Wzór wykazu, w którym podaje się emisje i należne opłaty, określa rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443). Stawkę na dany rok trzeba więc sprawdzić w obwieszczeniu obowiązującym w tym roku.

W tym samym przepisie (art. 273 ust. 1 pkt 1a POŚ) jako osobna kategoria opłat występują uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych wydane na podstawie ustawy z 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji. Nie należy jej mylić z opłatą za gazy i pyły z pkt 1.

Od czego zależy wysokość opłaty?

Zgodnie z art. 285 ust. 3 POŚ opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ustala się na podstawie wielkości rocznej rzeczywistej emisji, określonej w raporcie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Przepis opiera się zatem na emisji rzeczywistej i rocznej, a nie szacunkowej czy planowanej. Raport ten wprowadza się do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji, którą prowadzi Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE) (art. 3 ust. 2 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.).

W praktyce oznacza to, że podstawą do wyliczenia opłaty są dane z raportu za dany rok, a dopiero do nich stosuje się stawkę z obwieszczenia. Jak wygląda samodzielne wyliczenie, opisujemy w artykule czy opłatę za korzystanie ze środowiska trzeba samodzielnie obliczyć.

Kto nie płaci opłaty z powodu EU ETS?

Art. 273 ust. 4 POŚ stanowi, że podmiot, który rozliczył emisje gazów cieplarnianych w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), nie płaci opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami. Mechanizm zapobiega podwójnemu obciążeniu tego samego podmiotu za tę samą emisję w dwóch systemach.

Wyłączenie dotyczy wyłącznie zakresu emisji faktycznie rozliczonego w EU ETS, a nie całej działalności podmiotu. Emisje, które nie zostały pokryte uprawnieniami, pozostają poza wyłączeniem z ust. 4. Szczegóły opisuje artykuł o mechanizmie wyłączenia EU ETS z opłaty za powietrze.

Jak to wygląda w skrócie?

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Wyłączenie z art. 273 ust. 4 POŚ obejmuje tylko emisje pokryte uprawnieniami w EU ETS. Podmiot częściowo objęty tym systemem może więc mieć część emisji nadal podlegającą opłacie.
• Ustawa nie zawiera listy substancji ani stawek. Konkretne pozycje i kwoty trzeba sprawdzić w rozporządzeniu Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 2490) i w obwieszczeniu stawek na dany rok (art. 291 ust. 2 POŚ).
• Przed złożeniem rozliczenia warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisów w tekście jednolitym.

Co zrobić w praktyce?

Wniosek praktyczny, oparty na art. 273 ust. 4 i art. 285 ust. 3 POŚ, można ująć w trzech krokach:

1. Ustal, które z Twoich emisji zostały rozliczone i pokryte uprawnieniami w EU ETS – w tym zakresie opłaty nie ma.

2. Dla pozostałych emisji przygotuj dane o rocznej rzeczywistej emisji z raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.

3. Zastosuj stawki z rozporządzenia i obwieszczenia obowiązującego w danym roku. Jeśli masz wątpliwości, warto je potwierdzić w urzędzie marszałkowskim – organem właściwym jest marszałek województwa.

Terminy wpłaty i składania wykazu omawiamy w tekście do kiedy trzeba zapłacić opłatę i złożyć wykaz. Podstawa prawna: Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2025 poz. 647.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)

Najczęściej zadawane pytania

Kogo dotyczy opłata i kto jest z niej wyłączony?

Opłata wynika z art. 273 ust. 1 pkt 1 POŚ i dotyczy wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza. Art. 273 ust. 4 POŚ wyłącza ją dla emisji rozliczonych i pokrytych uprawnieniami w EU ETS, i to tylko w tym zakresie. Więcej o wykazie składanym organowi w artykule co zawiera wykaz składany marszałkowi województwa.

Na jakiej podstawie liczy się opłatę?

Art. 285 ust. 3 POŚ każe oprzeć ustalenie opłaty na rocznej rzeczywistej emisji z raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Stawek nie ma w ustawie; podaje je rozporządzenie i coroczne obwieszczenie. Więcej o obliczaniu w artykule czy opłatę trzeba obliczyć samodzielnie.