Gospodarstwo poniżej 75 ha: czy rolnik musi prowadzić ewidencję odpadów?

Zwykle nie. Art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach zwalnia z obowiązku ewidencji odpadów rolników gospodarujących na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 tej ustawy. Rolnik objęty takim wpisem z tego zwolnienia nie skorzysta.

Stan prawny na: 2026-10-18

Kto jest zwolniony z ewidencji i pod jakim warunkiem?

Art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity w serwisie ELI) stanowi, że obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy wytwórców odpadów będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha. Warunek jest jeden: rolnik nie może podlegać wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 tej ustawy.

W praktyce oznacza to, że o obowiązku decyduje najpierw powierzchnia użytków rolnych, a potem sytuacja rejestrowa gospodarstwa. Rodzaj odpadów (folie, opakowania po środkach ochrony roślin, oleje) nie jest tu pierwszym kryterium. Więcej o samej ewidencji przeczytasz w artykule Co to jest ewidencja odpadów.

Kiedy rolnik podlega wpisowi z art. 51 ust. 1?

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru (BDO) z urzędu, bez wniosku podmiotu. Dotyczy to posiadaczy odpadów, którzy uzyskali:

• pozwolenie zintegrowane,
• pozwolenie na wytwarzanie odpadów,
• zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów,
• decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi lub zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych,
• koncesję na podziemne składowanie odpadów na podstawie Prawa geologicznego i górniczego.

Wpis z urzędu następuje, jeżeli podmiot nie uzyskał już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2. W praktyce oznacza to, że rolnik poniżej 75 ha, który posiada jedną z takich decyzji, traci zwolnienie z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c. Wtedy ciąży na nim zasadniczy obowiązek z art. 66 ust. 1: prowadzenie na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie z katalogiem odpadów. Ogólne informacje o rejestrze znajdziesz na stronie BDO.

Jak to się ma do rozporządzenia z 2024 r. o rodzajach i ilościach odpadów?

Od 1 stycznia 2025 r. rodzaje i ilości odpadów zwolnione z obowiązku ewidencji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), wydane na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach. Zastąpiło ono rozporządzenie z 23 grudnia 2019 r. Zgodnie z § 1-3 i załącznikiem do rozporządzenia limity podaje się w Mg na rok, osobno dla każdego kodu odpadu. Zwolnienie działa tylko wtedy, gdy kod odpadu figuruje w załączniku, a roczna masa tego kodu mieści się w limicie.

Załącznik nie obejmuje żadnych odpadów niebezpiecznych. Odpady niebezpieczne podlegają więc ewidencji niezależnie od ilości, chyba że podmiot jest zwolniony na innej podstawie ustawowej.

To zwolnienie jest odrębne od zwolnienia rolników z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c. Rolnik poniżej 75 ha, który nie podlega wpisowi z art. 51 ust. 1, jest zwolniony na tej właśnie innej podstawie ustawowej. W praktyce nie musi więc sprawdzać limitów z załącznika. Ocena obowiązku zależy wtedy od powierzchni i wpisu. Limity i zakaz zwolnienia dla odpadów niebezpiecznych mają znaczenie dla rolnika, który ze zwolnienia rolniczego nie korzysta, bo podlega wpisowi.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Oprócz zwolnienia rolniczego art. 66 ust. 4 pkt 1-3 zawiera inne zwolnienia ustawowe, np. dla wytwórców odpadów komunalnych czy nieprofesjonalnego zbierania z art. 45 ust. 1 pkt 1.

Osobna kwestia to ewidencja uproszczona z art. 71 ustawy. Nie jest ona zwolnieniem, tylko formą ewidencji: wyłącznie z użyciem karty przekazania odpadów (KPO). Obejmuje m.in. wytwórców odpadów niebezpiecznych do 100 kg rocznie i wytwórców innych odpadów (niebędących komunalnymi) do 5 ton rocznie. Szczegóły opisano w artykule Kiedy można prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów.

Co grozi za brak ewidencji, gdy obowiązek istnieje?

Zgodnie z art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega administracyjnej karze pieniężnej od 1000 zł do 1 000 000 zł. Wymierza ją w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Kara dotyczy podmiotu obowiązanego do ewidencji, czyli takiego, który nie jest zwolniony na podstawie art. 66 ust. 4. Rolnik objęty zwolnieniem rolniczym nie popełnia więc tego naruszenia.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy łączna powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie jest poniżej 75 ha.

2. Sprawdź, czy gospodarstwo ma pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo inną decyzję z art. 51 ust. 1 pkt 1-5 i czy marszałek województwa dokonał wpisu do rejestru. W razie wątpliwości warto potwierdzić to w urzędzie marszałkowskim.

3. Gdy gospodarstwo spełnia warunek z pkt 1 i nie podlega wpisowi, ewidencji prowadzić nie trzeba.

4. Gdy podlega wpisowi, prowadź ewidencję na bieżąco. Zobacz, jak prowadzi się kartę ewidencji odpadów. Sprawdź też, czy nie wystarczy ewidencja uproszczona.

5. Jeśli nie masz pewności co do statusu gospodarstwa albo kodu odpadu, skonsultuj się z doradcą w sprawach odpadowych. Szerszy kontekst obowiązków znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity w serwisie ELI)

Najczęściej zadawane pytania

Co jeśli gospodarstwo poniżej 75 ha ma wpis do rejestru BDO z urzędu?

Wtedy zwolnienie rolnicze nie obowiązuje. Art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach działa tylko wobec rolników, którzy nie podlegają wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1. Posiadacz odpadów prowadzi wówczas ewidencję na bieżąco zgodnie z art. 66 ust. 1. Może to być ewidencja uproszczona z art. 71, jeśli mieści się w jej progach. Więcej o tym w artykule Kiedy można prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów.

Czy odpady niebezpieczne zawsze wymagają ewidencji?

Według rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) załącznik ze zwolnionymi kodami i limitami nie obejmuje żadnych odpadów niebezpiecznych. Takie odpady podlegają ewidencji niezależnie od ilości, chyba że podmiot jest zwolniony na innej podstawie ustawowej, np. z art. 66 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o odpadach. Podstawy ewidencji i jej zakres omawia artykuł Co to jest ewidencja odpadów.

Jakimi dokumentami prowadzi się ewidencję, jeśli obowiązek mnie dotyczy?

Art. 67 ust. 1 ustawy o odpadach wymienia siedem rodzajów dokumentów. Są to karta przekazania odpadów (KPO), karta ewidencji odpadów (KEO), karta ewidencji komunalnych osadów ściekowych, karta ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, karta ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji, karta ewidencji odpadów niebezpiecznych (dla sprzedawcy lub pośrednika) i karta przekazania odpadów komunalnych. Który dokument stosujesz, zależy od roli podmiotu i rodzaju odpadów. Więcej o tym w artykule Jakimi dokumentami prowadzi się ewidencję odpadów w BDO.