Mechanizm wyłączenia EU ETS z opłaty za powietrze – jak wypełnić Załącznik nr 2

Mechanizm wyłączenia EU ETS z opłaty za powietrze to nie zwolnienie na wniosek, tylko osobny wykaz (Załącznik nr 2) i samoobliczenie. Emisję rozbijasz na rozliczoną i nierozliczoną, a opłatę liczysz tylko od nierozliczonej (art. 273 ust. 4 Prawa ochrony środowiska; rozporządzenie Ministra Klimatu z 11.12.2019 r., Dz.U. 2019 poz. 2443).

Stan prawny na: 2026-10-13

Jak wykazać emisje EU ETS w wykazie opłat?

Emisje gazów cieplarnianych objęte systemem handlu uprawnieniami (EU ETS) mają własny wykaz. Wzór określa § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) i jest to Załącznik nr 2, a nie pole w ogólnym wykazie z Załącznika nr 1. Formularz wymaga rozbicia emisji na dwie części. Ogólne zasady składania wykazu opisuje artykuł co zawiera wykaz składany marszałkowi województwa.

Wzór: opłata = stawka × wielkość emisji nierozliczonej. Emisja rozliczona nie wchodzi do podstawy opłaty.

Czy trzeba składać wniosek o wyłączenie?

Nie. Rozporządzenie nie przewiduje odrębnego wniosku ani decyzji. Wyłączenie wynika z samego rozbicia rozliczona/nierozliczona, które jest elementem samoobliczenia opłaty. Podstawą ustawową jest art. 273 ust. 4 Prawa ochrony środowiska: prowadzący instalację, który rozliczył emisję zgodnie z ustawą z 12.06.2015 r., nie ponosi opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, w zakresie, w jakim emisja tych gazów została rozliczona uprawnieniami do emisji. Sam art. 273 ust. 4 nie powołuje art. 92 ustawy z 2015 r.; odesłanie do art. 92 ust. 1 lub 5 znajduje się w formularzu rozporządzenia.

Załącznik nr 4 (Objaśnienie 5) potwierdza to od strony zbiorczego zestawienia: podmiot rozliczający emisję zgodnie z art. 92 ust. 1 lub 5 ustawy z 2015 r. nie podaje wielkości tych emisji i nie ustala opłaty za część rozliczoną.

Jakie są wyjątki i granice tego mechanizmu?

• Mechanizm dotyczy podmiotu, którego emisje gazów cieplarnianych są objęte EU ETS. Dla emisji spoza tego systemu, wykazywanych w Załączniku nr 1, nie ma zastosowania.
• Tabela B Załącznika nr 2 dotyczy samych uprawnień do emisji (art. 273 ust. 1 pkt 1a Prawa ochrony środowiska). Zawiera osobny mechanizm nadpłaty z tytułu zwrotu nadmiarowo wydanych uprawnień z lat poprzednich. Nie jest to ogólna korekta wykazu i nie należy ich łączyć.
• Czy dana instalacja podlega EU ETS, wymaga odrębnej analizy według ustawy z 12.06.2015 r. i załączników do dyrektywy 2003/87/WE. Nie wynika to z przepisów o wykazie opłat.

Co zrobić w praktyce?

1. Najpierw ustal, czy instalacja podlega EU ETS według ustawy z 2015 r. Jeśli nie, Załącznik nr 2 Cię nie dotyczy i emisje wykazujesz w Załączniku nr 1.

2. W Tabeli A Załącznika nr 2 rozbij emisję na rozliczoną i nierozliczoną, a do kategorii II Załącznika nr 4 przenieś wyłącznie kwotę z części nierozliczonej.

Terminy składania wykazu opisuje artykuł do kiedy zapłacić opłatę i złożyć wykaz.

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)

Najczęściej zadawane pytania

Czy rozliczenie w EU ETS zastępuje raport do KOBiZE?

Nie. To dwa odrębne obowiązki oparte na dwóch różnych ustawach, choć administruje nimi ta sama instytucja (art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 10 ustawy z 17.07.2009 r. o systemie zarządzania emisjami). Raport do Krajowej bazy (art. 7 tej ustawy) obejmuje każdy podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, bez progu wielkości. Więcej w opracowaniu o KOBiZE.