KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Struktura formularza wykazu (załącznik nr 1) dla emisji do powietrza – tabele A–E
Struktura formularza wykazu (załącznik nr 1) dla emisji do powietrza to pięć odrębnych tabel, A–E. Wykaz wypełnia się osobno dla każdej instalacji lub działalności i dla każdego źródła emisji, ale w jednym formularzu (Objaśnienia 4–5 do załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 2443).
Stan prawny na: 2026-10-12
Załącznik nr 1 do rozporządzenia o wykazach bywa mylony z raportem do KOBiZE. Zanim zaczniesz wypełniać tabele, upewnij się, że masz przed sobą właściwy dokument.
Który dokument jest wzorem wykazu, a który raportem do KOBiZE?
| Dokument | Czym jest | Podstawa |
|---|---|---|
| Załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie wykazów | Wzór wykazu opłatowego dla gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza, składanego marszałkowi województwa | Rozporządzenie Ministra Klimatu z 11.12.2019 r., Dz.U. 2019 poz. 2443 |
| Raport do Krajowej bazy (KOBiZE) | Osobny roczny raport składany w systemie zarządzania emisjami | Art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji |
Wykaz opłatowy nie jest raportem składanym w systemie KOBiZE. Jest jednak z nim powiązany: zgodnie z art. 286 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wykaz sporządza się na podstawie raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. W praktyce oznacza to, że dane do wykazu bierzesz z tych samych wyliczeń, które przygotowałeś do raportu. Oba dokumenty pozostają jednak odrębnymi obowiązkami i jeden nie zastępuje drugiego.
Osobnym dokumentem jest też „zbiorcze zestawienie”, czyli załącznik nr 4 do tego samego rozporządzenia (§ 2 pkt 4, Dz.U. 2019 poz. 2443). Sumuje ono opłaty z wykazów szczegółowych i jest składane marszałkowi województwa, a nie w KOBiZE.
Z jakich tabel składa się załącznik nr 1 do rozporządzenia?
Załącznik nr 1 zawiera pięć tabel. Każda ma własny model wprowadzania danych i obliczenia (Dz.U. 2019 poz. 2443, Załącznik nr 1, Tabele A–E).
| Tabela | Czego dotyczy |
|---|---|
| A | Metoda rzeczywista lub wskaźnikowa; obliczenie wprost na formularzu |
| B | Przeładunek benzyn silnikowych |
| C | Małe kotły o mocy do 5 MW, bez wymaganego pozwolenia |
| D | Silniki spalinowe: pojazdy, maszyny, agregaty, tabor szynowy, jednostki pływające (32 kategorie) |
| E | Chów i hodowla drobiu (poza zakresem tego artykułu) |
W Tabeli A kolumny prowadzą od substancji i skuteczności urządzenia ochronnego, przez wskaźnik emisji lub wyniki pomiarów, do wielkości emisji w kg, jednostkowej stawki opłaty w zł/kg i wysokości opłaty w zł (Dz.U. 2019 poz. 2443, Załącznik nr 1, Tabela A). Obliczasz więc opłatę bezpośrednio w formularzu.
Czy każda instalacja to osobny formularz?
Nie. Objaśnienie 4 stanowi, że część formularza wypełnia się oddzielnie dla każdej instalacji lub działalności, z jej wskazaniem. Objaśnienie 5 wymaga osobnego wypełnienia dla każdego źródła powstawania substancji wprowadzanych do powietrza, także z jego wskazaniem (Dz.U. 2019 poz. 2443). Podmiot z kilkoma kotłowniami i agregatami wypełnia więc kilka bloków w jednym wykazie, a nie kilka wykazów.
To dotyczy budowy jednego formularza. To, czy podmiot działający w kilku województwach składa jeden wykaz, czy osobne wykazy do poszczególnych marszałków, jest innym zagadnieniem. Sprawdź to w urzędzie marszałkowskim właściwym dla danej instalacji.
Którą tabelę wybrać dla agregatu, samochodu lub kotła?
- Agregat prądotwórczy i pojazd: Tabela D obejmuje silniki spalinowe, w tym pojazdy, maszyny i agregaty (Dz.U. 2019 poz. 2443).
- Mały kocioł do 5 MW bez wymaganego pozwolenia: Tabela C (Dz.U. 2019 poz. 2443, Załącznik nr 1).
- Przeładunek benzyn silnikowych: Tabela B (Dz.U. 2019 poz. 2443, Załącznik nr 1).
- Pozostałe źródła, dla których liczysz emisję metodą rzeczywistą lub wskaźnikową: Tabela A.
Przepisy nie wskazują wprost, które źródła mogą korzystać z Tabeli A, a które muszą pozostać w B, C lub D. Ten podział wynika z zakresu przedmiotowego samych tabel, więc w razie wątpliwości warto potwierdzić wybór w urzędzie marszałkowskim.
Co wpisać, gdy brakuje pozwolenia?
Objaśnienie 2 rozróżnia dwa wpisy. Gdy podmiot nie ma wymaganego pozwolenia, wpisuje „brak pozwolenia”. Gdy dla prowadzonej działalności pozwolenie nie jest wymagane, wpisuje „pozwolenie nie jest wymagane” (Dz.U. 2019 poz. 2443).
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy potrzebujesz wykazu opłatowego, raportu w Krajowej bazie, czy obu. Przegląd obowiązków znajdziesz w dziale o KOBiZE i w materiale o emisjach i SUP.
2. Spisz wszystkie instalacje i źródła emisji, a każdemu przypisz tabelę A–E.
3. Dla każdej instalacji i źródła wypełnij osobny blok w jednym formularzu.
4. Przy wątpliwościach co do wyboru tabeli zapytaj urząd marszałkowski. Szczegóły wykazu opisuje artykuł co zawiera wykaz składany marszałkowi województwa.
Podstawa prawna i źródła
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443) – załącznik nr 1, Tabele A–E, Objaśnienia 1–12.
- Art. 286 ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy marszałek województwa ma wgląd do danych z Krajowej bazy KOBiZE?
Tak, ale to osobny kanał nadzoru. Na podstawie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z 17 lipca 2009 r. marszałek ma wgląd w zakresie informacji dotyczących eksploatacji urządzeń, nieodpłatnie (art. 7a ust. 4). Nie zastępuje to Twojego obowiązku z art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ, czyli sporządzenia wykazu na podstawie własnego raportu. Szersze omówienie znajdziesz w dziale o KOBiZE.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
