Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Jaki poziom odzysku i recyklingu musi osiągnąć stacja demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji
Stacja demontażu musi w każdym roku osiągnąć poziom odzysku 95% i poziom recyklingu 85% masy pojazdów wycofanych z eksploatacji (art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji). Jeśli tego nie zrobi, płaci opłatę 0,05–0,10 zł za każdy kilogram niedoboru (art. 28a).
Stan prawny na: 2026-10-01
Odpowiedź w skrócie
- Poziom odzysku: 95% masy pojazdów wycofanych z eksploatacji w skali roku (art. 28 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji).
- Poziom recyklingu: 85% masy tych samych pojazdów w skali roku (art. 28 ust. 1 tej ustawy).
- Kogo dotyczy: stacji demontażu, która przyjmuje pojazdy wycofane z eksploatacji. Jakie pojazdy obejmuje ustawa, opisujemy w tekście o kategoriach pojazdów objętych ustawą o recyklingu.
- Skutek niedoboru: opłata 0,05–0,10 zł za każdy kilogram brakującej masy, ustalana przez marszałka województwa (art. 28a ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji).
Fakt: oba poziomy muszą być spełnione jednocześnie – wysoki odzysk nie „nadrabia” zbyt niskiego recyklingu. Recykling jest węższy niż odzysk, dlatego jego próg jest niższy.
Poziomy i opłata w jednej tabeli
- Poziom odzysku — Wartość: 95% masy pojazdów rocznie; Podstawa prawna: art. 28 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji; Kto odpowiada: stacja demontażu; Od kiedy: od 1 stycznia 2015 r.
- Poziom recyklingu — Wartość: 85% masy pojazdów rocznie; Podstawa prawna: art. 28 ust. 1 tej ustawy; Kto odpowiada: stacja demontażu; Od kiedy: od 1 stycznia 2015 r.
- Opłata za niedobór — Wartość: 0,05–0,10 zł za kilogram brakującej masy; Podstawa prawna: art. 28a tej ustawy; Kto odpowiada: stacja demontażu (ustala marszałek województwa); Od kiedy: od 1 stycznia 2016 r.
- Podwojenie opłaty — Wartość: stawka x 2; Podstawa prawna: art. 28a tej ustawy; Kto odpowiada: stacja demontażu; Od kiedy: gdy niedobór trwa dwa lub więcej kolejnych lat
Tabela: wymagane poziomy odzysku i recyklingu oraz opłata za ich nieosiągnięcie (art. 28 ust. 1 i art. 28a ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji), stan na 2026-10-01.
Wcześniej, do końca 2014 r., obowiązywały niższe poziomy 85% (odzysk) i 80% (recykling) – dziś mają wyłącznie znaczenie historyczne i nie stosuje się ich do bieżących rozliczeń (art. 28 ust. 1 w brzmieniu sprzed 2015 r.).
Co się dzieje, gdy stacja nie osiągnie poziomów
Art. 28a ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji przewiduje opłatę za każdy kilogram masy, której zabrakło do wymaganego poziomu odzysku (95%) lub recyklingu (85%). Stawka wynosi od 0,05 do 0,10 zł za kilogram. Jeżeli niezgodność utrzymuje się przez dwa lub więcej kolejnych lat, opłata jest podwajana (art. 28a). Organem, który się tym zajmuje, jest marszałek województwa.
Wniosek praktyczny: opłata rośnie liniowo z masą niedoboru, więc przy dużej liczbie przyjętych pojazdów nawet kilka punktów procentowych poniżej progu przekłada się na odczuwalny koszt. Rekomendacja: monitoruj poziomy w trakcie roku, a nie dopiero przy sprawozdaniu. Inne sankcje związane z demontażem, np. za usuwanie elementów niebezpiecznych poza stacją, opisujemy w tekście o karze za usuwanie elementów niebezpiecznych z pojazdu poza stacją demontażu.
Nie myl z innymi poziomami recyklingu
W przepisach o odpadach występuje kilka różnych „poziomów”. Każdy dotyczy innego podmiotu i innego strumienia odpadów:
- Odzysk i recykling pojazdów — Wymagany poziom: 95% odzysku, 85% recyklingu; Kogo dotyczy: stacja demontażu; Podstawa prawna: art. 28 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
- Recykling odpadów opakowaniowych (2026 r.) — Wymagany poziom: 66% łącznie; Kogo dotyczy: wprowadzający produkty w opakowaniach; Podstawa prawna: rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2375)
- Zbieranie zużytego sprzętu — Wymagany poziom: 65% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu; Kogo dotyczy: wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny; Podstawa prawna: art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
Tabela: porównanie poziomów z różnych ustaw (art. 28 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów, Dz.U. 2021 poz. 2375, art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie), stan na 2026-10-01.
Poziomy opakowaniowe z Dz.U. 2021 poz. 2375 nie mają zastosowania do stacji demontażu z tytułu demontażu pojazdów. Więcej o obowiązkach opakowaniowych i odpadowych znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Oba progi osobno: spełnienie poziomu odzysku 95% nie zwalnia z poziomu recyklingu 85% – opłata z art. 28a dotyczy niedoboru w każdym z nich.
- Historyczne progi: jeśli w dokumentach lub starszych poradnikach widzisz 85% i 80%, to stan prawny sprzed 2015 r. – nie opieraj na nim bieżących obliczeń.
- Wielokrotny niedobór: opłata jest podwajana dopiero przy niezgodności trwającej dwa lub więcej kolejnych lat (art. 28a) – jednorazowy niedobór w jednym roku oznacza stawkę podstawową.
- Metoda liczenia: w tym artykule nie opisujemy szczegółowego sposobu wyliczania masy poddanej odzyskowi i recyklingowi ani terminów sprawozdawczych – ustal je w urzędzie marszałkowskim właściwym dla stacji.
Jak sprawdzić, czy stacja spełnia wymogi – krok po kroku
1. Zsumuj masę pojazdów wycofanych z eksploatacji przyjętych w danym roku kalendarzowym.
2. Ustal masę poddaną odzyskowi i porównaj ją z progiem 95% (art. 28 ust. 1).
3. Ustal masę poddaną recyklingowi i porównaj ją z progiem 85% (art. 28 ust. 1).
4. Jeśli któryś poziom nie jest osiągnięty, oblicz brakującą masę w kilogramach – to podstawa opłaty 0,05–0,10 zł za kilogram (art. 28a).
5. Sprawdź poprzedni rok: jeśli niedobór wystąpił także wtedy, uwzględnij podwojenie opłaty (art. 28a).
6. Zaplanuj działania naprawcze – np. zmianę odbiorców frakcji tak, aby więcej materiału trafiało do recyklingu.
Przykład
Stacja demontażu zamyka rok z poziomem odzysku powyżej 95%, ale jej poziom recyklingu jest niższy niż 85%, bo część tworzyw z demontażu trafiła do odzysku energetycznego zamiast do recyklingu. Spełnienie progu odzysku nie wystarcza: za każdy kilogram brakujący do 85% recyklingu stacja płaci opłatę z art. 28a (0,05–0,10 zł za kilogram). Jeśli ta sama sytuacja powtórzy się w kolejnym roku, opłata ulegnie podwojeniu.
Co zrobić teraz
Przed końcem roku policz bieżące poziomy odzysku i recyklingu dla swojej stacji, sprawdź, czy w poprzednim roku nie było niedoboru, i ustal w urzędzie marszałkowskim sposób oraz termin rozliczenia. Informacje o rejestrze i ewidencji odpadów znajdziesz w hubie BDO.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, art. 28 ust. 1 i art. 28a. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki poziom odzysku musi osiągnąć stacja demontażu?
95% masy pojazdów wycofanych z eksploatacji rocznie (art. 28 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji).
Jaki poziom recyklingu musi osiągnąć stacja demontażu?
85% masy pojazdów wycofanych z eksploatacji rocznie (art. 28 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji). Ten próg trzeba spełnić niezależnie od poziomu odzysku.
Ile wynosi opłata za nieosiągnięcie poziomów?
0,05–0,10 zł za każdy kilogram niedoboru; przy niezgodności trwającej dwa lub więcej kolejnych lat opłata jest podwajana (art. 28a ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji).
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
