Obowiązek publicznych kampanii edukacyjnych (art. 19, 2% wartości netto opakowań): kogo dotyczy?

Publiczne kampanie edukacyjne musi prowadzić każdy wprowadzający produkty w opakowaniach (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Samodzielnie przeznacza na nie albo wpłaca na rachunek marszałka województwa łącznie co najmniej 2% wartości netto opakowań z poprzedniego roku, może też działać przez organizację odzysku (art. 31 ust. 1). Zwolnienie: do 1 Mg rocznie (art. 6 ust. 3 pkt 2).

Stan prawny na: 2026-10-02

Podstawa: art. 6 ust. 3, art. 7, art. 8 pkt 23 i 24, art. 19, art. 31 ust. 1 i art. 45 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Kto jest wprowadzającym produkty w opakowaniach?

Obowiązek kampanii edukacyjnych ma każdy, kto mieści się w ustawowej definicji wprowadzającego produkty w opakowaniach. Zgodnie z art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jest nim przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach. Przepis podaje listę otwartą („w szczególności”), która obejmuje:

• wprowadzającego do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem, czyli znakiem towarowym albo własnym imieniem i nazwiskiem lub nazwą – także wtedy, gdy wytworzenie produktu zlecił innemu przedsiębiorcy,
• pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającego je do obrotu,
• prowadzącego jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m² albo kilka jednostek o łącznej powierzchni sprzedaży powyżej 5000 m², który sprzedaje produkty pakowane w tych jednostkach.

Wprowadzeniem do obrotu jest również import oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej (art. 8 pkt 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Dlatego importer i firma kupująca towar w innym państwie Unii Europejskiej także są wprowadzającymi.

Wprowadzający produkty w opakowaniach podlega też wpisowi do rejestru BDO (art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e-f ustawy o odpadach). Szerzej piszemy o tym w tekście kategorie działalności opakowaniowej podlegające wpisowi do BDO.

Na czym polega obowiązek i jak można go wykonać?

Kampanie edukacyjne to obowiązek odrębny od opłaty produktowej. Osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu nie zwalnia z kampanii, a sfinansowanie kampanii nie zastępuje rozliczenia recyklingu (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Ustawa przewiduje dwie drogi, a każda ma inną podstawę wyliczenia:

Tabela porównuje dwa sposoby wykonania obowiązku kampanii edukacyjnych z art. 19 i art. 31 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, stan na 2026-10-02.

Przy samodzielnym rozliczeniu podstawą jest wartość opakowań, a nie ich masa. Masa rozstrzyga wyłącznie o tym, czy firma może skorzystać ze zwolnienia dla małych ilości. Samo wyliczenie kwoty krok po kroku opisujemy w osobnym artykule: ile trzeba przeznaczyć na kampanie edukacyjne dotyczące opakowań.

Kiedy mała firma jest zwolniona z kampanii edukacyjnych?

Wprowadzający, który w danym roku kalendarzowym wprowadził do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg, nie podlega obowiązkowi publicznych kampanii edukacyjnych ani sprawozdawczości o środkach na te kampanie (art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). To samo zwolnienie obejmuje poziomy recyklingu i opłatę produktową (art. 6 ust. 3).

Zwolnienie nie działa automatycznie. Jest pomocą de minimis, więc trzeba spełnić dwa warunki z art. 7 ust. 1 tej ustawy:

1. do 15 marca każdego roku złożyć marszałkowi województwa, za pośrednictwem BDO, zaświadczenia lub oświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis wraz z wymaganymi informacjami,

2. mieścić się w unijnych warunkach dopuszczalności pomocy de minimis.

Do wartości pomocy wlicza się wartość zwolnienia z opłaty produktowej liczoną według stawki maksymalnej (art. 35 ust. 1 lub 1a) oraz kwotę kampanii edukacyjnych z art. 19 ust. 4 (art. 7 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Przekroczenie limitu pomocy de minimis oznacza brak zwolnienia – wtedy obowiązek kampanii wraca w pełnym zakresie.

Jakie terminy trzeba mieć w kalendarzu?

Firma działająca samodzielnie przeznacza środki na kampanie lub przekazuje je na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa w danym roku kalendarzowym, a kwotę minimalną liczy od wartości netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku kalendarzowym (art. 19 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Obowiązek za dany rok zamyka się więc razem z tym rokiem.

Tabela zestawia terminy związane z kampaniami edukacyjnymi o opakowaniach według art. 7 i art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, stan na 2026-10-02.

Wysokość środków przeznaczonych na kampanie wykazuje się w rocznym sprawozdaniu składanym marszałkowi województwa, obok masy wprowadzonych opakowań i osiągniętych poziomów recyklingu (art. 45 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w związku z art. 73 ustawy o odpadach). Sprawozdanie może w imieniu firmy sporządzić organizacja odzysku opakowań. Nie zwalnia to jednak wprowadzającego ze złożenia własnego sprawozdania za produkty, o których tej organizacji nie poinformował (art. 45 ust. 5 tej ustawy).

Czy to ten sam obowiązek co kampanie dla plastikowych produktów jednorazowych?

Nie. Odrębny obowiązek finansowania kampanii wynika z art. 11b ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Mają go przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu określone produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych albo narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne, a stosuje się go od 1 stycznia 2024 r.

Ten obowiązek ma własne terminy: opłatę przeznacza się na kampanie do 1 marca roku następnego albo wnosi na odrębny rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego do 15 marca roku następnego (art. 11b ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej). Wprowadzający wyroby tytoniowe z filtrami nie mają tego wyboru: wykonują obowiązek wyłącznie przez wniesienie opłaty (art. 11b ust. 5 tej ustawy).

Firma, która sprzedaje takie produkty w opakowaniach, może mieć oba obowiązki jednocześnie i rozlicza je osobno. Skutki zaniedbania tego drugiego opisujemy w tekście kara za niedofinansowanie kampanii edukacyjnej SUP.

Co zrobić teraz? Cztery pytania po kolei

1. Czy firma jest wprowadzającym produkty w opakowaniach? Porównaj swoją działalność z definicją z art. 8 pkt 23 i 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Jeśli się w niej nie mieścisz, obowiązek kampanii Cię nie dotyczy. Lista w przepisie jest otwarta, więc przy nietypowym modelu sprzedaży warto sprawdzić swój status z doradcą.

2. Czy łączna masa opakowań w danym roku nie przekracza 1 Mg? Jeśli tak i firma dopełni warunków pomocy de minimis do 15 marca (art. 7 ust. 1), jest zwolniona (art. 6 ust. 3 pkt 2).

3. Czy obowiązki przejęła organizacja odzysku opakowań? Jeśli tak, kampanie finansuje organizacja (art. 31 ust. 1).

4. Jeśli żadne z powyższych – firma wykonuje obowiązek samodzielnie, w tym samym roku kalendarzowym (art. 19 ust. 4).

Przykład pierwszy: hurtownia spożywcza importuje produkty w opakowaniach, nie ma umowy z organizacją odzysku i wprowadza kilkanaście ton opakowań rocznie. Jako importer jest wprowadzającym (art. 8 pkt 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) i nie mieści się w zwolnieniu. Ustala więc w księgach wartość netto opakowań wprowadzonych w poprzednim roku i wylicza od niej kwotę minimalną. Faktury za kampanię i potwierdzenia przelewów zachowuje, bo wysokość środków wykaże w rocznym sprawozdaniu (art. 45 tej ustawy).

Przykład drugi: sklep internetowy sprzedaje towar pod własnym znakiem towarowym, a jego wytworzenie zleca innej firmie. Jest wprowadzającym (art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), ale wprowadza kilkaset kilogramów opakowań rocznie. Zamiast finansować kampanię pilnuje terminu 15 marca na dokumenty o pomocy de minimis (art. 7 ust. 1 tej ustawy).

Więcej o rozliczaniu opakowań znajdziesz w dziale odpady i opakowania, a o rejestrze i sprawozdaniach – w dziale BDO.

Najczęściej zadawane pytania

Co dzieje się z pieniędzmi wpłaconymi na rachunek marszałka województwa?

Nie zostają w urzędzie marszałkowskim. Marszałek województwa przekazuje zebrane środki kwartalnie do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (art. 19 ust. 4-4c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Firma wpłaca je jednak na odrębny rachunek marszałka, a nie bezpośrednio do Funduszu.

Czy firma zwolniona dzięki limitowi 1 Mg może pominąć wpis do BDO i roczne sprawozdanie?

Nie. Zwolnienie z art. 6 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nie wymienia obowiązku wpisu do rejestru BDO (art. 10 tej ustawy), więc wpis pozostaje wymagany. Nadal składa się też roczne sprawozdanie (art. 45 tej ustawy w związku z art. 73 ustawy o odpadach) – odpada w nim tylko część o środkach na kampanie edukacyjne.

Czy do powierzchni sprzedaży sklepu wlicza się magazyn albo sprzedaż internetową?

Nie. Od 13 października 2023 r. powierzchnia sprzedaży ma definicję ustawową: art. 8 pkt 10a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi odsyła do art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Chodzi o fizyczną powierzchnię sprzedażową lokalu, a nie o powierzchnię magazynu ani o wielkość sprzedaży internetowej.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) – art. 6 ust. 3, art. 7, art. 8 pkt 23 i 24, art. 19, art. 31 ust. 1 i art. 45.
• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) – art. 11b.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.