BDO · Pytania i odpowiedzi
Co to jest ZSEE w BDO?
Co to jest ZSEE? To zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz ustawa z 11 września 2015 r. (t.j. Dz.U. 2024 poz. 573), która nakłada obowiązki na wprowadzającego sprzęt, czyli podmiot z siedzibą w Polsce (art. 4 pkt 20).
Stan prawny na: 2026-10-16
Poniżej sprawdzisz, kto jest wprowadzającym sprzęt, jakiego sprzętu ustawa nie obejmuje i jakie obowiązki z niej wynikają. Wprowadzającym jest podmiot, który pod własną marką produkuje sprzęt EEE albo wprowadza go do obrotu, także gdy sprowadza go do kraju z innego państwa (art. 4 pkt 20). Pełny tekst ustawy znajdziesz w tekście jednolitym na portalu ELI.
Kim jest wprowadzający sprzęt w rozumieniu ustawy o ZSEE?
Według art. 4 pkt 20 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wprowadzającym sprzęt jest podmiot z siedzibą w Polsce, który spełnia co najmniej jeden z trzech warunków:
- pod własną marką produkuje lub wprowadza do obrotu sprzęt elektryczny i elektroniczny (EEE),
- pod własną marką odsprzedaje sprzęt wytworzony przez inny podmiot, chyba że widnieje na nim marka pierwotnego wprowadzającego,
- wprowadza do obrotu na terytorium kraju sprzęt pochodzący z innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego.
Podmiot, który wyłącznie finansuje sprzęt w ramach umowy finansowej (art. 4 pkt 11), nie jest wprowadzającym, chyba że jednocześnie działa jako wprowadzający (art. 4 pkt 20). W praktyce oznacza to, że sama odsprzedaż cudzego sprzętu bez własnej marki, bez jego produkcji i bez sprowadzenia go z innego państwa nie spełnia żadnego z trzech warunków. Więcej o tym pojęciu przeczytasz w artykule Kto jest wprowadzającym sprzęt w rozumieniu ustawy o ZSEE.
Jakiego sprzętu ustawa o ZSEE nie dotyczy?
Art. 2 ust. 2 ustawy wymienia 11 rodzajów sprzętu, do których jej przepisów nie stosuje się. Wyłączenia mają charakter przedmiotowy: dotyczą rodzaju sprzętu, a nie wielkości firmy ani ilości wprowadzanego sprzętu.
| Przepis | Sprzęt wyłączony z ustawy |
|---|---|
| art. 2 ust. 2 pkt 1 | sprzęt niezbędny dla ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich, w tym broń, amunicja i materiały wojskowe przeznaczone wyłącznie do celów wojskowych |
| art. 2 ust. 2 pkt 2 | sprzęt specjalnie zaprojektowany i zainstalowany jako część urządzenia wyłączonego z ustawy, który może spełniać swoją funkcję tylko jako część tego urządzenia |
| art. 2 ust. 2 pkt 3 | żarówki żarnikowe |
| art. 2 ust. 2 pkt 4 | sprzęt przeznaczony do wystrzeliwania w przestrzeń kosmiczną |
| art. 2 ust. 2 pkt 5 | wielkogabarytowe stacjonarne narzędzia przemysłowe |
| art. 2 ust. 2 pkt 6 | wielkogabarytowe stałe instalacje, z wyłączeniem urządzeń, które nie są specjalnie zaprojektowane i zainstalowane jako ich część |
| art. 2 ust. 2 pkt 7 | środki transportu osób lub towarów, z wyłączeniem nieposiadających homologacji elektrycznych pojazdów dwukołowych |
| art. 2 ust. 2 pkt 8 | maszyny ruchome nieporuszające się po drogach, udostępniane wyłącznie do użytku profesjonalnego |
| art. 2 ust. 2 pkt 9 | sprzęt przeznaczony wyłącznie do celów badań i rozwoju, udostępniany wyłącznie w ramach transakcji B2B |
| art. 2 ust. 2 pkt 10 | wyroby medyczne i wyroby medyczne do diagnostyki in vitro (wraz z wyposażeniem), gdy mogą być źródłem zakażeń przed zakończeniem okresu ich eksploatacji |
| art. 2 ust. 2 pkt 11 | informatyczne nośniki danych wykorzystywane do przetwarzania danych osobowych w rozumieniu ustawy z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości |
Trzy przypadki brzegowe wynikają wprost z tego przepisu. Po pierwsze, elektryczne pojazdy dwukołowe bez homologacji pozostają w zakresie ustawy (pkt 7). Po drugie, urządzenia, które nie są specjalnie zaprojektowane i zainstalowane jako część wielkogabarytowej stałej instalacji, również podlegają ustawie (pkt 6). Po trzecie, wyroby medyczne są wyłączone tylko wtedy, gdy mogą być źródłem zakażeń przed zakończeniem okresu eksploatacji, więc pozostałe wyroby medyczne podlegają ustawie (pkt 10).
Jakie obowiązki ma wprowadzający sprzęt?
Poniżej zestawienie najważniejszych obowiązków wraz z przepisami.
| Obowiązek | Co stanowi przepis | Przepis |
|---|---|---|
| Poziom zbierania | Od 1 stycznia 2021 r. wprowadzający musi osiągać roczny poziom zbierania zużytego sprzętu nie mniejszy niż 65% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu albo 85% masy zużytego sprzętu wytworzonego na terytorium kraju. | art. 20 ust. 1 pkt 2 |
| Średnioroczna masa | To średnia masa sprzętu wprowadzonego przez danego wprowadzającego w 3 poprzednich latach kalendarzowych (odpowiednio 2 lub 1 rok, jeżeli wprowadzał krócej). | art. 4 pkt 15 |
| Opłata produktowa | Wprowadzający, który nie osiągnął wymaganego poziomu, jest obowiązany wnieść opłatę produktową, obliczaną oddzielnie dla każdej grupy sprzętu. | art. 72 ust. 2 |
| Termin wniesienia opłaty | Opłata produktowa jest wnoszona bez wezwania na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego w terminie do dnia 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, którego opłata dotyczy. | art. 75 ust. 2 |
| Próg opłaty | Jeżeli opłata za daną grupę sprzętu nie przekracza 50 zł, nie wnosi się jej (art. 75 ust. 3). | art. 75 ust. 3 |
| Oznakowanie | Sprzęt trzeba oznakować symbolem selektywnego zbierania według wzoru z załącznika nr 2 do ustawy. Umieszcza się go na sprzęcie w sposób wyraźny, czytelny i trwały, a gdy uzasadnia to wielkość lub funkcja sprzętu, na opakowaniu i dokumentach dołączonych do sprzętu. | art. 14 ust. 1 i 2 |
| Informacje dla gospodarstw domowych | Do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych dołącza się informację o zakazie umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami i o skutkach obecności niebezpiecznych substancji. | art. 13 ust. 1 |
| Dodatkowa ewidencja | Wprowadzający prowadzi ewidencję masy wprowadzonego do obrotu sprzętu i przechowuje ją oraz zaświadczenia o zużytym sprzęcie przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą. | art. 22 ust. 1 i 3 |
Do poziomu zbierania nie wlicza się zużytego sprzętu powstałego ze sprzętu niewprowadzonego do obrotu ani odpadów poprodukcyjnych (art. 20 ust. 2). Ewidencja z art. 22 dotyczy masy wprowadzonego sprzętu i jest odrębnym obowiązkiem od ewidencji odpadów.
Wprowadzający może wykonywać obowiązki samodzielnie albo przez organizację odzysku, ale art. 11 ust. 1 wyłącza z tej możliwości m.in. obowiązki z art. 12–14 (numer rejestrowy na dokumentach, informowanie, oznakowanie), art. 17, art. 22 ust. 1 i 3, wniesienie opłaty produktowej (art. 72 ust. 2) oraz wpis do rejestru BDO (art. 84). Te obowiązki wprowadzający wykonuje zawsze sam.
Czy mały wprowadzający może być zwolniony?
Tak, w ściśle określonych granicach. Art. 76 ust. 1 zwalnia z opłaty produktowej wprowadzającego, który wprowadza do obrotu małogabarytowy sprzęt (żaden zewnętrzny wymiar nie przekracza 50 cm) o łącznej średniorocznej masie nieprzekraczającej 100 kg albo wielkogabarytowy sprzęt (którykolwiek wymiar przekracza 50 cm) o łącznej średniorocznej masie nieprzekraczającej 1000 kg. Zwolnienie przysługuje, jeżeli do 15 marca każdego roku złożysz marszałkowi województwa zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis wraz z wymaganymi informacjami i spełniasz unijne warunki dopuszczalności tej pomocy (art. 76 ust. 2). Wprowadzający, który ze zwolnienia skorzystał, nie podlega też art. 18, 19, 20 ust. 1, 21 i 23 (art. 2 ust. 3).
Zwolnienie jest częściowe. Wniosek praktyczny: nadal trzeba się zająć m.in. wpisem do BDO (art. 84), oznakowaniem (art. 14) i dodatkową ewidencją (art. 22). Zwolnienie zależy od limitów pomocy de minimis, więc nie jest automatyczne. Jeśli wprowadzasz jednocześnie sprzęt małogabarytowy i wielkogabarytowy, ustawa nie podaje wprost sposobu liczenia progów, dlatego przed złożeniem dokumentów warto potwierdzić to w urzędzie marszałkowskim.
Co grozi za naruszenie obowiązków z ustawy o ZSEE?
Naruszenia wymienione w art. 91 ustawy podlegają administracyjnym karom pieniężnym od 5 000 do 1 000 000 zł, a konkretny przedział zależy od rodzaju naruszenia (art. 92 pkt 1–6). Karę wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a w przypadku art. 91 pkt 22–26 wojewódzki inspektor inspekcji handlowej (art. 93 ust. 1–2). Kwotę dla swojego przypadku ustalisz po dopasowaniu naruszenia do punktu art. 91 i przedziału z art. 92.
Co zrobić teraz, żeby ocenić, czy ZSEE dotyczy Twojej firmy?
1. Sprawdź, czy spełniasz którykolwiek z trzech warunków z art. 4 pkt 20: własna marka przy produkcji lub wprowadzaniu do obrotu, własna marka przy odsprzedaży cudzego sprzętu albo wprowadzanie do kraju sprzętu z innego państwa.
2. Porównaj swój sprzęt z 11 wyłączeniami z art. 2 ust. 2 (tabela wyżej).
3. Jeśli jesteś wprowadzającym, ustal średnioroczną masę wprowadzonego sprzętu z 3 poprzednich lat (art. 4 pkt 15) i sprawdź, czy mieścisz się w progach z art. 76 ust. 1.
4. Zaplanuj obowiązki, których nie przekażesz organizacji odzysku (art. 11 ust. 1), w tym rejestrację w BDO, oznakowanie i ewidencję.
Szersze tło dla rozliczeń odpadowych znajdziesz w dziale odpady i opakowania. Treść przepisów potwierdzisz w tekście jednolitym ustawy (Dz.U. 2024 poz. 573).
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy umowa z organizacją odzysku zwalnia z wszystkich obowiązków ZSEE?
Nie. Art. 11 ust. 1 ustawy pozwala przekazać organizacji odzysku większość obowiązków, ale nie te z art. 12–14, art. 17, art. 22 ust. 1 i 3, art. 72 ust. 2 i art. 84. Rejestrację w BDO, oznakowanie, numer rejestrowy na dokumentach, dodatkową ewidencję i wniesienie opłaty produktowej wykonujesz sam. Więcej o rejestrze w artykule BDO.
Czy ZSEE dotyczy mnie, jeśli tylko odsprzedaję sprzęt innych firm?
To zależy od marki i pochodzenia sprzętu. Według art. 4 pkt 20 odsprzedaż czyni cię wprowadzającym, gdy sprzedajesz sprzęt innego podmiotu pod własną marką (chyba że widnieje na nim marka pierwotnego wprowadzającego) albo gdy wprowadzasz do obrotu w kraju sprzęt pochodzący z innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego. Przykłady i dalsze wyjaśnienia znajdziesz w artykule Kto jest wprowadzającym sprzęt.
Jak liczy się średnioroczną masę sprzętu, od której zależy próg 65%?
Art. 4 pkt 15 ustawy określa ją jako średnią masę sprzętu wprowadzonego do obrotu przez ciebie w 3 poprzednich latach kalendarzowych. Jeśli wprowadzałeś sprzęt krócej, średnią liczy się odpowiednio 2 lub 1 rok, w których nastąpiło wprowadzenie do obrotu. Ta sama masa jest podstawą oceny progów zwolnienia z art. 76 ust. 1. Ogólny kontekst rozliczeń opisujemy w dziale odpady i opakowania.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.