Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Jaka jest maksymalna ustawowa stawka opłaty recyklingowej za torbę na zakupy
Maksymalna stawka opłaty recyklingowej wynosi 1 zł za sztukę torby na zakupy z tworzywa sztucznego (art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619). To ustawowa górna granica, jednakowa dla torby lekkiej i grubszej, a nie kwota pobierana w sklepie: stawka ustalona rozporządzeniem nie może jej przekroczyć.
Stan prawny na: 2026-10-12
Opłata recyklingowa ma w przepisach dwie różne liczby i łatwo je pomylić. Pierwsza to limit zapisany w ustawie. Druga to stawka, którą sklep lub hurtownia faktycznie dolicza do torby. Ten artykuł dotyczy pierwszej z nich: wyjaśnia, ile wynosi ustawowy limit, których toreb dotyczy, czego nie obejmuje i co z niego wynika dla sprzedawcy.
Ile wynosi ustawowy limit opłaty recyklingowej?
Ustawa wyznacza jedną górną granicę: 1 zł za sztukę torby na zakupy z tworzywa sztucznego (art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Limit liczy się od sztuki, a nie od masy torby, jej pojemności ani wartości zakupów, i obowiązuje od 1 września 2019 r.
Limit nie jest stawką. Przepis określa wyłącznie, jak wysoka opłata może być najwyżej, a konkretną kwotę ustala rozporządzenie wydane na jego podstawie (art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie stawki opłaty recyklingowej określa stawkę dla torby lekkiej (stan prawny na dzień 2026-10-02); przepis może ulec zmianie, dlatego przed naliczeniem opłaty warto sprawdzić jego aktualne brzmienie. Wysokość tej stawki podajemy w artykule ile wynosi opłata recyklingowa za lekką torbę plastikową. Stawkę dla torby grubszej sprawdź bezpośrednio w tekście rozporządzenia, zanim zaczniesz ją naliczać.
Których toreb dotyczy opłata i jej limit?
Opłata recyklingowa dotyczy toreb na zakupy z tworzywa sztucznego oferowanych w jednostkach handlu detalicznego lub hurtowego (art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Ustawa dzieli te torby na trzy kategorie według grubości materiału: bardzo lekkie, czyli poniżej 15 mikrometrów, lekkie, czyli poniżej 50 mikrometrów, oraz pozostałe, czyli o grubości 50 mikrometrów i więcej (art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Z opłaty wyłączona jest tylko kategoria najcieńsza (art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
| Rodzaj torby | Grubość materiału (art. 8 pkt 15a) | Czy podlega opłacie recyklingowej | Górna granica opłaty |
|---|---|---|---|
| Bardzo lekka, na przykład na warzywa lub pieczywo luzem | poniżej 15 mikrometrów | nie, jest wprost wyłączona (art. 40a ust. 2) | nie dotyczy |
| Lekka | poniżej 50 mikrometrów | tak (art. 40a) | 1 zł za sztukę (art. 40b) |
| Pozostała, czyli grubsza | 50 mikrometrów i więcej | tak (art. 40a) | 1 zł za sztukę (art. 40b) |
Tabela pokazuje kategorie toreb na zakupy z tworzywa sztucznego według grubości (art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), wyłączenie torby bardzo lekkiej z opłaty recyklingowej (art. 40a ust. 2 tej ustawy) oraz ustawowy limit opłaty (art. 40b tej ustawy).
Kto dokładnie pobiera opłatę i od kogo, wyjaśniamy w artykule kto musi pobierać opłatę recyklingową za torbę na zakupy z tworzywa sztucznego.
Czy oferowanie toreb oznacza obowiązek wpisu do BDO?
Tak. Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego objęte opłatą recyklingową, podlega z tego tytułu obowiązkowi wpisu do rejestru BDO (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach). Niezależnie potwierdza to art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Obowiązek nie zależy od tego, czy firma wytwarza odpady w ilości wymagającej ewidencji ani czy wprowadza produkty w opakowaniach. Zakres wpisu opisujemy w dziale BDO – rejestr, wpis i obowiązki.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Wyłącznie bardzo lekkie torby. Sklep, który oferuje tylko torby bardzo lekkie, nie pobiera opłaty recyklingowej, bo te torby są z niej wyłączone (art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Sama taka oferta nie tworzy też obowiązku wpisu do BDO przewidzianego dla sprzedawców toreb objętych opłatą (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Inne podstawy wpisu ocenia się osobno, na przykład wytwarzanie odpadów albo wprowadzanie produktów w opakowaniach.
- Torby grubsze. Torba z kategorii pozostałych nie jest zwolniona: podlega opłacie recyklingowej (art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) i obejmuje ją ten sam limit co torbę lekką (art. 40b tej ustawy). Stawkę do naliczania dla tej kategorii potwierdź w rozporządzeniu w sprawie stawki opłaty recyklingowej.
- Opłata produktowa. Opłata produktowa (art. 34 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) to odrębna opłata przewidziana w tej samej ustawie i limit z art. 40b jej nie obejmuje; zasady rozliczania opakowań omawiamy w dziale odpady i opakowania.
- Opłata producenta za produkty jednorazowego użytku. Lekkie torby na zakupy są też objęte odrębną opłatą, której stawka jest wyrażona za kilogram, a nie za sztukę (art. 3k ust. 1 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej), więc limit opłaty recyklingowej jej nie dotyczy. Więcej w dziale emisje i SUP.
Jak sprawdzić, czy limit dotyczy Twojej firmy?
| Krok | Pytanie kontrolne | Wynik | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| 1 | Czy prowadzisz jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego i oferujesz w niej torby na zakupy z tworzywa sztucznego? | jeśli tak, przejdź do kroku 2 | art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| 2 | Czy oferujesz wyłącznie torby bardzo lekkie? | jeśli tak, opłata recyklingowa nie powstaje | art. 8 pkt 15a i art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| 3 | Czy oferujesz torby lekkie albo grubsze? | torby podlegają opłacie, a jej wysokość nie może przekroczyć ustawowego limitu | art. 40a i art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| 4 | Czy masz wpis do rejestru BDO z tytułu oferowania toreb objętych opłatą? | jeśli nie, wpis jest wymagany | art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach; art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
Tabela pokazuje kolejność sprawdzania, czy firmę obejmuje opłata recyklingowa, jej ustawowy limit i wpis do BDO (art. 8 pkt 15a, art. 10 ust. 1 pkt 6, art. 40a i art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach).
Przykład: sklep z trzema rodzajami toreb
Sklep spożywczy ma przy stoisku z warzywami torby bardzo lekkie, a przy kasie torby lekkie i grubsze torby z tworzywa sztucznego. Za torby przy stoisku z warzywami opłata recyklingowa nie powstaje (art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Torby przy kasie podlegają opłacie i za żadną z nich opłata nie może być wyższa niż ustawowy limit (art. 40b tej ustawy). Dla torby lekkiej sklep stosuje stawkę opisaną w artykule o lekkiej torbie, a dla torby grubszej właściciel przed naliczeniem sprawdza w rozporządzeniu, jaka stawka dotyczy tej kategorii. Ponieważ sklep oferuje torby objęte opłatą, potrzebuje wpisu do rejestru BDO (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach).
Co zrobić teraz?
1. Ustal grubość toreb, które oferujesz, na podstawie specyfikacji od dostawcy i przypisz je do kategorii (art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). To kategoria decyduje, czy torba podlega opłacie.
2. Dla torby lekkiej zastosuj stawkę opisaną w artykule o lekkiej torbie, a dla torby grubszej potwierdź stawkę bezpośrednio w rozporządzeniu w sprawie stawki opłaty recyklingowej. W obu przypadkach górną granicą jest limit z art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
3. Sprawdź, czy firma ma wpis do rejestru BDO obejmujący oferowanie toreb objętych opłatą (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach).
4. Wyznacz osobę, która śledzi zmiany stawki. To nasza rekomendacja organizacyjna, a nie wymóg przepisu.
5. Jeśli do tej pory opłata nie była pobierana, zapoznaj się z konsekwencjami opisanymi w artykule jaka kara grozi za niepobranie opłaty recyklingowej za torbę plastikową.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619): art. 8 pkt 15a, art. 10 ust. 1 pkt 6, art. 40a i art. 40b.
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587): art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g, czyli przepisy o rejestrze BDO.
- Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433): art. 3k ust. 1, czyli odrębna opłata za produkty jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego, w tym lekkie torby na zakupy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy limit opłaty jest inny dla torby lekkiej i dla grubszej?
Nie. Ustawa przewiduje jedną górną granicę opłaty recyklingowej, 1 zł za sztukę, i nie uzależnia jej od grubości torby objętej opłatą (art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Czy rozporządzenie może ustalić stawkę wyższą niż 1 zł za torbę?
Nie. Kwota wskazana w art. 40b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jest górną granicą dla stawki ustalanej rozporządzeniem, więc wyższa stawka wymagałaby najpierw zmiany samej ustawy.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
