Jaki jest próg i wysokość corocznej indeksacji stawek opłat za korzystanie ze środowiska?

Coroczna indeksacja stawek opłat za korzystanie ze środowiska (opłat środowiskowych) nie ma progu kwotowego ani stałej stopy procentowej. Od 1 stycznia stawki rosną o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (art. 291 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska), a stawki na kolejny rok minister właściwy do spraw klimatu ogłasza w Monitorze Polskim do 31 października (art. 291 ust. 2).

Stan prawny na: 2026-10-12

Czy indeksacja stawek ma próg albo stały procent?

W art. 291 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska nie ma kwoty granicznej ani stałego procentu. Jedynym parametrem jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, dlatego skala zmiany jest w każdym roku inna i nie da się jej podać jedną liczbą na przyszłość. W praktyce nie szuka się więc „procentu indeksacji”, tylko gotowych stawek na rok, którego dotyczy rozliczenie. Same terminy rozliczenia to osobny temat: do kiedy trzeba zapłacić opłatę za korzystanie ze środowiska i złożyć wykaz.

Skąd bierze się stawka na dany rok?

Kwota, którą wpisujesz do wykazu, przechodzi przez trzy poziomy przepisów (art. 290 ust. 2 i art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska):

Do rozliczenia potrzebny jest zawsze poziom trzeci: obwieszczenie na ten rok kalendarzowy, w którym firma korzystała ze środowiska.

Które obwieszczenie zastosować?

Stawki na rok 2026 pochodzą z obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 sierpnia 2025 r. (M.P. 2025 poz. 769), wydanego na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Ustawowy termin ogłoszenia stawek na rok 2027 mija 31 października 2026 r. (art. 291 ust. 2). Zanim zaplanujesz koszty na 2027 r., sprawdź w Monitorze Polskim, czy obwieszczenie już się ukazało – do tego momentu każda kwota na 2027 r. jest tylko szacunkiem. Jakie dane trafiają potem do rozliczenia, opisujemy w tekście co zawiera wykaz opłat za korzystanie ze środowiska składany marszałkowi województwa.

Czy 800 zł i 100 zł to progi indeksacji?

Osoby szukające „progu indeksacji” trafiają zwykle na dwie kwoty z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Obie dotyczą zwolnień, a nie zmiany stawek:

Związek między nimi jest tylko pośredni. Skoro stawki rosną, to przy tej samej emisji roczna opłata może w kolejnym roku przekroczyć próg 100 zł albo 800 zł z art. 289 ust. 1, choć rok wcześniej się w nim mieściła. Dlatego porównanie z progami trzeba powtarzać co roku. Więcej o zwolnieniu z zapłaty piszemy w tekście kiedy nie trzeba płacić opłaty za korzystanie ze środowiska, a o zwolnieniu ze sprawozdawczości – w tekście próg 100 zł zwolnienia ze złożenia wykazu i sposób jego liczenia.

Kogo dotyczy opłata za emisje do powietrza?

Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest jednym z ustawowych rodzajów korzystania ze środowiska, za które ponosi się opłatę (art. 273 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Sama ustawa nie wymienia substancji ani ich stawek – wynikają one z przepisów wykonawczych i z corocznego obwieszczenia (art. 290 ust. 2 i art. 291 ust. 2). Pozostałe materiały o emisjach i raportowaniu zebraliśmy w dziale poświęconym KOBiZE.

Wyjątki i przypadki brzegowe

• Uchwała sejmiku województwa. Art. 289 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska brzmi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.” Przepis mówi o jednej kwocie. Nasza interpretacja – a nie dosłowne brzmienie przepisu – jest taka, że chodzi o próg 800 zł ze zdania pierwszego ust. 1, bo zdanie o progu 100 zł dodano do ust. 1 później, nie zmieniając ust. 2.
• Stawka górna a stawka dla substancji. Obwieszczenie na 2026 r. (M.P. 2025 poz. 769, art. 291 ust. 2) zawiera w jednym załączniku górną jednostkową stawkę dla całej kategorii gazów lub pyłów, a w drugim – tabelę stawek dla poszczególnych substancji. To dwie różne informacje: do wyliczenia opłaty służy stawka dla konkretnej substancji.

Jak ustalić właściwą stawkę krok po kroku?

1. Ustal rok korzystania ze środowiska, którego dotyczy wykaz.

2. Znajdź obwieszczenie na ten rok w Monitorze Polskim (art. 291 ust. 2). Dla 2026 r. jest to M.P. 2025 poz. 769.

3. Odczytaj stawkę dla konkretnej substancji, a nie górną stawkę dla całej kategorii.

4. Oblicz roczną opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1.

5. Porównaj wynik z progami z art. 289 ust. 1: opłata nieprzekraczająca 100 zł – bez wykazu; opłata nieprzekraczająca 800 zł – bez zapłaty.

Przykład

Firma rozlicza wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za 2026 r. Stosuje stawki z obwieszczenia z dnia 6 sierpnia 2025 r. (M.P. 2025 poz. 769, art. 291 ust. 2). Z wyliczenia wychodzi roczna opłata za ten rodzaj korzystania ze środowiska wyższa niż 100 zł, ale nieprzekraczająca 800 zł. Zgodnie z art. 289 ust. 1 firma składa wykaz, lecz opłaty nie wnosi. Jeśli w kolejnym roku emisja będzie taka sama, a stawki wzrosną, wynik może przekroczyć 800 zł – wtedy opłatę trzeba już wpłacić.

Co zrobić teraz

Pobierz z Monitora Polskiego obwieszczenie ze stawkami na rok, którego dotyczy rozliczenie, i nie przenoś kwot z poprzednich lat. Po przeliczeniu opłaty porównaj ją z progami z art. 289 ust. 1 osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska. Po 31 października 2026 r. sprawdź, czy ukazały się stawki na 2027 r. (art. 291 ust. 2).

Najczęściej zadawane pytania

Czy opłatę równą dokładnie 800 zł trzeba wpłacić?

Nie. Zwolnienie obejmuje opłatę, której roczna wysokość nie przekracza 800 zł, więc opłata równa dokładnie tej kwocie także nie jest wnoszona (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska). Nie zwalnia to automatycznie z wykazu, bo dla niego obowiązuje odrębny, niższy próg 100 zł ze zdania drugiego tego przepisu.

Czy firma rozliczająca emisje w EU ETS płaci jeszcze opłatę za wprowadzanie gazów do powietrza?

Nie w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami: podmiot, który rozliczył emisje gazów cieplarnianych w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji, nie ponosi za nie opłaty (art. 273 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska). Wyłączenie obejmuje wyłącznie emisje faktycznie rozliczone w tym systemie, a nie całą działalność firmy.

Czy do stawek z obwieszczenia trzeba samodzielnie doliczać wskaźnik inflacji?

Nie. Obwieszczenie ministra właściwego do spraw klimatu podaje stawki na dany rok już po uwzględnieniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (art. 291 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Do wyliczenia opłaty bierze się kwotę wprost z obwieszczenia.

Czy niska opłata za jeden rodzaj korzystania ze środowiska zwalnia z wykazu za pozostałe?

Nie. Próg 100 zł liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 (art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska). Jeśli opłata za inny rodzaj przekracza 100 zł, wykaz za ten rodzaj trzeba złożyć, nawet gdy łączna suma jest niewielka.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647) – art. 273 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 289 ust. 1 i 2, art. 290 i art. 291.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. 2017 poz. 2490), wydane na podstawie art. 290 ust. 2 tej ustawy.
• Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 sierpnia 2025 r. (M.P. 2025 poz. 769) – stawki na rok 2026, ogłoszone na podstawie art. 291 ust. 2 tej ustawy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.